อีคอมเมิร์ซอินเดียเดือด “ทาทา” เขย่าบัลลังก์ “อเมซอน”

ด้วยสถานะ “ตลาดเกิดใหม่” ที่มีประชากรจำนวนมหาศาล และเติบโตรวดเร็ว ทำให้อินเดียกลายเป็นเป้าหมายหลักของยักษ์ค้าปลีกข้ามชาติ อย่างอเมซอน และวอลมาร์ต ที่ต่างอาศัยความได้เปรียบในฐานะผู้เล่นรายใหญ่เข้าปักธงยึดหัวหาดวงการค้าปลีกออนไลน์ของแดนภารตะที่คาดว่าจะมีมูลค่ามหาศาลถึง 1 แสนล้านดอลลาร์สหรัฐในปี 2567

ไม่ว่าจะเป็นวอลมาร์ตที่เข้าซื้อฟลิปคาร์ตอีคอมเมิร์ซสัญชาติอินเดียรายใหญ่ และการวางเครือข่ายขนส่งสินค้าของทั้ง 2 ราย จนมีส่วนแบ่งตลาดรวมกันมากกว่า 60% และยากที่คู่แข่งหน้าใหม่จะสามารถแจ้งเกิดได้

แต่ล่าสุดสำนักข่าวนิกเคอิรายงานว่า ทาทา ยักษ์ธุรกิจสัญชาติอินเดียซึ่งมีธุรกิจหลากหลาย ตั้งแต่เหล็ก เคมีภัณฑ์ รถยนต์ ไปจนถึงเป็นผู้บริหารร้านสตาร์บัคส์ในอินเดีย ได้กระโดดเข้ามาเป็นผู้ท้าชิงส่วนแบ่งตลาดค้าปลีกออนไลน์จาก 2 ยักษ์อีคอมเมิร์ซที่ยึดครองตลาดอยู่

ด้วยการใช้แพลตฟอร์มอีคอมเมิร์ซ “ทาทา คลิก” (Tata CLiQ) ซึ่งเปิดตัวเมื่อปี 2559 พร้อมไลน์อัพสินค้าหลากหลาย อาทิ เครื่องใช้ไฟฟ้า สินค้าแบรนด์เนม ไปจนถึงโปรแกรมคอมพิวเตอร์ เป็นอาวุธหลัก

โดยทาทาเดินหน้าเสริมเขี้ยวเล็บให้กับแพลตฟอร์มอีคอมเมิร์ซของตนอย่างต่อเนื่อง ไม่ว่าจะเป็นแผนรวม “สตาร์ควิก” (StarQuik) แพลตฟอร์มอีคอมเมิร์ซรวบรวมสินค้ากลุ่มอุปโภคบริโภค และแพลตฟอร์มค้าปลีกเครื่องใช้ไฟฟ้า “โครมา” (Croma) ซึ่งอยู่ในเครือเข้ามาไว้กับทาทา คลิก ในอนาคตอันใกล้ นอกจากนี้ยังเตรียมเปิดตัวระบบชำระเงินของตนเอง ซึ่งจะนำมาใช้ทั้งในร้านค้าออนไลน์และออฟไลน์อีกด้วย

หลังการระบาดของโรคโควิด-19 ได้เร่งให้ตลาดเติบโตแบบก้าวกระโดด โดยตามข้อมูลจากการสำรวจร่วมระหว่างบริษัทที่ปรึกษาธุรกิจ “อัลวาเรซแอนด์มาร์แชล” กับสมาพันธ์อุตสาหกรรมอินเดีย คาดว่าปี 2562 ตลาดอีคอมเมิร์ซอินเดียมีมูลค่า 3 หมื่นล้านดอลลาร์สหรัฐ และจะเติบโตเป็น 1 แสนล้านดอลลาร์สหรัฐในปี 2567

นอกจากนี้ยังพบว่ายอดขายเครื่องใช้ไฟฟ้าชิ้นใหญ่น้ำหนักมากสามารถเติบโตได้ดีในช่องทางนี้ อาทิ ยอดขายทีวีเติบโต 24% เครื่องซักผ้าโต 12% และตู้เย็นโต 5% สะท้อนถึงพฤติกรรมการซื้อสินค้าของชาวอินเดีย

อย่างไรก็ตาม นอกจากทาทาแล้วยังมีผู้เล่นอีกหลายรายที่แม้จะไม่ใหญ่เท่า แต่ก็หันมาปลุกปั้นช่องทางอีคอมเมิร์ซของตนเองในช่วงปีนี้เช่นกัน ไม่ว่าจะเป็นซัมซุง ยักษ์อิเล็กทรอนิกส์สัญชาติเกาหลีที่วางเป้ามียอดขายจากออฟฟิเชียลเว็บไซต์ในอินเดียอย่างน้อย 10% ภายในปี 2564 หรือไอทีซีรายใหญ่จากวงการสินค้าอุปโภคเริ่มนำสินค้าระดับบนเข้าไปวางขายในแพลตฟอร์มมาร์เก็ตเพลซของตนเอง

ผู้บริหารของเอบีบี ผู้ผลิต-จำหน่ายอุปกรณ์ไฟฟ้า ซึ่งเป็นหนึ่งในแบรนด์ที่เปิดแพลตฟอร์มอีคอมเมิร์ซของตนเองในปีนี้ กล่าวว่า บริษัทและพันธมิตรต้องการตัดพ่อค้าคนกลางออกและเข้าถึงลูกค้าโดยตรง

ด้านนักวิเคราะห์มองว่า แม้จะมีผู้เล่นรายใหญ่อย่างทาทา และรายกลาง-เล็กพากันเข้าสู่วงการ แต่อเมซอน และวอลมาร์ต น่าจะยังสามารถรักษาส่วนแบ่งตลาด 31.9% และ 31.2% ตามลำดับ ไว้ได้อีกระยะหนึ่ง

เนื่องจากยังมีความท้าทายที่ทัพผู้ท้าชิงจะต้องก้าวข้ามเรื่องของต้นทุนการขนส่งสินค้า เพราะอย่างที่รับรู้กันดีว่าในอินเดียนั้นไม่ใช้เรื่องแปลกที่ค่าขนส่งจะแพงกว่าค่าสินค้า รวมถึงการจูงใจให้ผู้บริโภคย้ายแพลตฟอร์ม ล้วนต่างเป็นเรื่องที่ผู้ประกอบการต้องลงทุนเพิ่ม และย่อมจะส่งผลต่อเนื่องไปยังราคาสินค้าในแพลตฟอร์มอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้

ต้องรอดูกันต่อไปว่าบรรดาผู้ท้าชิงจะสามารถแก้โจทย์ทั้ง 2 เรื่อง และเขย่าบังลังก์ของ 2 เจ้าตลาดได้หรือไม่