ย้อนดูที่มา‘ยิงสลุต’ จากร่วมถวายพระเกียรติ สู่ร่วมถวายความอาลัย

เกร็ดในพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช บรมนาถบพิตร บริเวณกลางท้องสนามหลวง ต้องเห็นขบวนทหารปืนใหญ่ตั้งตระหง่านอยู่ พร้อมยิงสลุตถวายพระเกียรติแสดงความอาลัย

สำหรับการยิงสลุตในไทย มีขึ้นครั้งแรกในสมัยสมเด็จพระนารายณ์มหาราช ก่อนมายกเลิกในสมัยสมเด็จพระเพทราชา จากนั้นธรรมเนียมการยิงสลุตนี้เริ่มกลับมารื้อฟื้นขึ้นอีกครั้งในสมัยพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 4 คราวที่ต้อนรับเซอร์ จอห์น เบาว์ริง ราชทูตอังกฤษ เมื่อปีพ.ศ.2398 โดยกองพันทหารปืนใหญ่ที่ 1 รักษาพระองค์ จัด 1 กองร้อยปืนใหญ่ยิงสลุตในขั้นตอนถวายพระพร โดยทำการยิงตามจังหวะของเพลงสรรเสริญพระบารมี 21 นัด

สมัยก่อนการยิงสลุตในไทยยังไม่มีข้อบังคับ เพิ่งจะมีข้อบังคับในการยิงสลุตช่วงปลายสมัยรัชกาลที่ 5 เมื่อพ.ศ. 2448 เรียกว่า “ข้อบังคับว่าด้วยการยิงสลุต ร.ศ.125”

ต่อมาในรัชกาลที่ 6 ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าให้ตราพระราชกำหนดการยิงสลุตขึ้นใหม่คือ การยิงสลุต ร.ศ.131 (พ.ศ.2455) กำหนดให้มีจำนวนปืนไม่ต่ำกว่า 4 กระบอก ซึ่งมีขนาดลำกล้องไม่เกิน 120 มิลลิเมตร ห้ามยิงตั้งแต่เวลาพระอาทิตย์ตกไปแล้วจนถึงพระอาทิตย์ขึ้น แบ่งประเภทการยิงสลุตไว้ 3 ประเภท คือ

สลุตหลวง แบ่งเป็น 2 ชนิด คือ สลุตหลวงธรรมดา มีจำนวน 21 นัด และสลุตหลวงพิเศษ มีจำนวน 101 นัด สลุตข้าราชการ และสลุตนานาชาติ

พระราชกำหนดยิงสลุต ร.ศ.131 (พ.ศ.2455) ได้ถูกยกเลิกไปเมื่อ พ.ศ.2483 แต่เมื่อสงครามโลกครั้งที่ 2 ยุติลง ทางราชการจึงรื้อฟื้นประเพณียิงสลุตขึ้นมาใหม่ ซึ่งเริ่มยิงสลุตครั้งแรกในวันที่ 5 ธันวาคม พ.ศ.2491 ดังนั้นประเพณีการยิงสลุตจึงสืบทอดจากนั้นมาจนทุกวันนี้

สำหรับพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพ ระหว่างเคลื่อนพระมหาพิชัยราชรถ ทหารบก เรือและอากาศจะยิงสลุตถวายพระเกียรตินาทีละ 1 นัด ซึ่งประชาชนที่มารอชมริ้วขบวนพระบรมราชอิสริยยศ ทันทีพระมหาพิชัยราชรถผ่านพสกนิกรทุกคนต่างอยู่ในอาการสงบนิ่งก้มกราบลงที่พื้น บางคนมีเสียงสะอื้นร่ำไห้น้ำตาคลอเบ้าด้วยความอาลัยรักอย่างหาที่สุดมิได้

ที่มา ข่าวสดออนไลน์