พระบรมอัฐิ-พระบรมราชสรีรางคาร

ในการพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพ พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช เมื่อวันพฤหัสบดีที่ 26 ตุลาคม วันต่อมาได้มีการอัญเชิญพระบรมอัฐิเข้าพระบรมมหาราชวัง

โดยสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว อัญเชิญพระโกศพระบรมอัฐิและพระบรมราชสรีรางคาร ไปยังพระที่นั่งดุสิตมหาปราสาทในพระบรมมหาราชวัง ทางประตูวิเศษไชยศรี เจ้าพนักงานอัญเชิญพระผอบพระบรมราชสรีรางคาร จากพระที่นั่งราเชนทรยานน้อยไปประดิษฐานพักไว้ในพระศรีรัตนเจดีย์ ภายในวัดพระศรีรัตนศาสดาราม

สำหรับพระบรมอัฐิ กับพระบรมราชสรีรางคาร มีความหมายแตกต่างกัน โดยพระบรมอัฐิ หมายถึง กระดูกชิ้นใหญ่ ๆ ที่จะเก็บรักษาไว้ในพระบรมมหาราชวัง ส่วนพระบรมราชสรีรางคาร หมายถึง เถ้าที่เหลือนอกจากกระดูก เรียกว่าเป็นส่วนที่เหลือหลังจากการถวายพระเพลิง

โดยมีพระราชพิธีบำเพ็ญพระราชกุศลพระบรมอัฐิ กับพระบรมราชสรีรางคาร 2 วันและในวันที่ 29 ตุลาคมอัญเชิญขึ้นประดิษฐานไว้ยังพระวิมานแว่นฟ้า แห่งแรกอัญเชิญพระโกศพระบรมอัฐิขึ้นประดิษฐาน ณ พระวิมานบนพระที่นั่งจักรีมหาปราสาท ส่วนพระผอบบรมราชสรีรางคารอัญเชิญบรรจุใต้ฐานพระประธานภายในพระอุโบสถ วัดราชบพิธสถิตมหาสีมาราม และวัดบวรนิเวศวิหาร

ทั้งนี้ในส่วนของพระบรมอัฐิของพระบรมศพพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดชนั้น ยังได้บรรจุลงในพระโกศ 6 องค์ด้วยกัน ซึ่งมีพระโกศทรงพระบรมอัฐิ 3 แบบด้วยกัน รวมถึงพระโกศพระบรมอัฐิที่ประดิษฐาน ณ พระวิมานบนพระที่นั่งจักรีมหาปราสาท

แบบที่ 1 พระโกศทองคำลงยาทรง 9 เหลี่ยมตลอดองค์ ส่วนองค์พระโกศเป็นลายกลีบบัวจงกลซ้อนขึ้นไปหาปากพระโกศ จำนวน 4 ชั้น ตรงกลางทำเป็นพระปรมาภิไธยย่อ ภปร. และมีการประดับเพชรรัตนชาติอย่างอลังการเพื่อให้สมพระเกียรติ รวม 5,368 เม็ด ออกแบบโดย นายอำพล สัมมาวุฒิ นักวิชาการช่างศิลป์เชี่ยวชาญ สำนักช่างสิบหมู่ กรมศิลปากร โดยอัญเชิญไปประดิษฐาน ณ พระวิมานพระที่นั่งจักรีมหาปราสาท โดยพระที่นั่งราเชนทรยาน

แบบที่ 2 พระโกศทองคำลงยาประดับพลอย 8 เหลี่ยม จำนวน 4 องค์ ออกแบบโดย นายณัฐพงศ์ ปิยมาภรณ์ นักวิชาการช่างศิลป์ ชำนาญการพิเศษ สำนักช่างสิบหมู่ กรมศิลปากร โดยทูลเกล้าฯ ถวายสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว, สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี, สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าจุฬาภรณวลัยลักษณ์ อัครราชกุมารี และทูลกระหม่อมหญิงอุบลรัตนราชกัญญา สิริวัฒนาพรรณวดี

แบบที่ 3 พระโกศทองคำลงยาประดับพลอย 8 เหลี่ยม ที่จะทูลเกล้าฯ ถวาย สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ ในรัชกาลที่ 9 ออกแบบโดย นายสมชาย ศุภลักษณ์อำไพพร นายช่างศิลปกรรมอาวุโส กลุ่มงานศิลปะประยุกต์และเครื่องเคลือบดินเผา สำนักช่างสิบหมู่ กรมศิลปากร