สภาผู้ส่งออก ร้อง FMC เร่งแก้ปัญหาวิกฤตการขนส่งสินค้าทางทะเล 

สภาผู้ส่งออก ร่วมหารือกับกรรมาธิการ ที่ดูแลควบคุมการขนส่ง หรือ FMC ขอให้เร่งแก้ปัญหาวิกฤตการขนส่งสินค้าทางทะเล 

วันที่ 9 กันยายน 2564 นายชัยชาญ เจริญสุข ประธานสภาผู้ส่งสินค้าทางเรือแห่งประเทศไทย (สรท.) เปิดเผยว่า เมื่อวันพุธที่ 8 กันยายน 2564 ตนและผู้บริหาร สรท. ประชุมผ่านช่องทางออนไลน์ร่วมกับ Mr. Carl W. Bentzel, Commissioner, US Federal Maritime Commission (FMC :ซึ่งเป็นหน่วยงานรัฐบาลกลางสหรัฐฯที่ ดำเนินงานอย่างเป็นอิสระ รับผิดชอบในการออกกฎระเบียบควบคุมระบบการขนส่งสินค้าระหว่างประเทศทางของสหรัฐฯเพื่อประโยชน์ของผู้ส่งออก ผู้นำเข้า และผู้บริโภคสหรัฐฯ)

และ Mr. John Young, Counseller เพื่อพิจารณาสาเหตุและแนวทางการแก้ไขปัญหาการขนส่งสินค้าทางทะเล โดยเฉพาะปัญหาการปรับเพิ่มสูงขึ้นอย่างมากของค่าระวางเรือ ปัญหาการขาดแคลนตู้คอนเทนเนอร์บรรจุสินค้า ปัญหาการขาดแคลนระวางเรือขนส่งสินค้าในเส้นทางการค้าหลัก อาทิ สหรัฐอเมริกา และสหภาพยุโรป ตามที่ FMC และกระทรวงยุติธรรมสหรัฐ (Department of Justice: DOJ) ได้รับมอบหมายจากประธานาธิบดีสหรัฐอเมริกา นายโจ ไบเดน (US President Executive’s Order) ให้ตรวจสอบข้อเท็จจริงและเร่งแก้ไขปัญหาที่เกิดขึ้น ซึ่งส่งผลกระทบโดยตรงต่อผู้ประกอบการนำเข้าและผู้บริโภคในสหรัฐอเมริกา 

ทั้งนี้ ทางสรท. ได้นำเสนอสถานการณ์ทั่วโลกและในประเทศไทย พฤติการณ์ของสายเรือ และผลกระทบที่เกิดขึ้นต่อผู้ส่งออกไทย ผู้นำเข้าและผู้บริโภคสหรัฐอเมริกา จากการปรับขึ้นของค่าระวางเรือประมาณ 5-7 เท่า ในเส้นทางเดินเรือหลัก ซึ่งส่งผลกระทบเป็นวิกฤติระดับโลก โดยที่ผ่านมา สรท. ได้พยายามผลักดันเพื่อหาทางแก้ไขปัญหา ร่วมกับหน่วยงานภาครัฐในประเทศ อาทิ กระทรวงคมนาคม กระทรวงพาณิชย์ และองค์กรระหว่างประเทศ อาทิ UNCTAD, Asian Shipper’s Alliance (ASA) และ Global Shippers’ Alliance (GSA) 

สรท. ได้ชี้แจงว่า 1) ต้นทุนทางธุรกิจ อาทิ ค่าแรงงาน ค่าใช้จ่ายในการให้บริการของท่าเรือ มีการทรงตัวต่อเนื่องและไม่มีทิศทางการปรับขึ้น ขณะที่ ราคาน้ำมันที่ปรับตัวตามอุปสงค์ของตลาดโลกนั้น สายเรือมีการชดเชยผ่านค่า Bunker Surcharge และค่า ISOCC ขณะที่การล่าช้าของการรอคอยเข้าเทียบท่ามีเพียงเท่าตัว ดังนั้น การปรับเพิ่มขึ้นของค่าระวางจึงสูงกว่ากับภาระต้นทุนจริง จำเป็นต้องมีการกำกับดูแลด้านราคาค่าระวางให้สมเหตุสมผลมากขึ้น 

2) สรท. และผู้ส่งออกไทย พยายามเจรจากับสายเรือเพื่อจัดทำ Service Contract เพื่อยืนยันค่าระวาง ปริมาณตู้คอนเทนเนอร์ และระวางสินค้าที่ต้องการใช้บริการ แต่ไม่ได้รับการตอบสนองจากสายเรือ อีกทั้งยังพบว่า สายเรือไม่ปฏิบัติตาม Service Contract ที่ลงนามไว้เดิม ทั้งการขอเพิ่มค่าระวางจากที่ตกลงไว้ และไม่จัดสรรตู้คอนเทนเนอร์และระวางเรือให้ตามสัญญาที่ได้ลงนามไว้ก่อนหน้า ซึ่ง สรท. เห็นว่าไม่เป็นธรรมกับผู้ใช้บริการ และจำเป็นต้องมีการใช้กฎหมายเพื่อบังคับให้สายเรือปฏิบัติตามสัญญา รวมถึงกำหนดบทลงโทษและดำเนินการเมื่อมีการไม่ปฏิบัติตามสัญญาที่ตกลงไว้ 

3) แม้ว่าสายเรือจะมีการเรียกเก็บค่าระวางเพิ่มขึ้นอย่างมาก แต่ในทางกลับกัน คุณภาพการให้บริการของสายเรือกลับลดลงอย่างมาก ทั้งด้านความตรงต่อเวลาในการส่งมอบตู้สินค้า ซึ่งพบว่ามีการล่าช้าเพิ่มขึ้นต่อเนื่องทั้งการเข้ารับสินค้า ณ ท่าเรือต้นทาง และการส่งมอบสินค้า ณ ท่าเรือปลายทาง สภาพของตู้คอนเทนเนอร์สำหรับการบรรจุสินค้าเพื่อการส่งออกที่ชำรุดและไม่เป็นไปตามมาตรฐานที่ผู้ใช้บริการต้องการ การลดความถี่และจำนวนเที่ยวเดินเรือในการเดินเรือทำให้มีตัวเลือกในการใช้บริการน้อยลง รวมถึงการยกเลิกเที่ยวเรือ (Blank Sailing) เพื่อควบคุมปริมาณเที่ยวเรือให้น้อยลงและเพิ่มอำนาจในการต่อรองกับเจ้าของสินค้าให้มากขึ้น ทำให้ผู้ใช้บริการไม่สามารถจัดส่งสินค้าให้ถึงปลายทางในวันและเวลาที่กำหนดไว้ในสัญญาซื้อขาย เป็นต้น 

ด้าน Mr. Carl W. Bentzel ระบุว่า รับทราบถึงข้อกังวลและปัญหาที่เกิดขึ้นทั่วโลก และ FMC อยู่ระหว่างพิจารณาแนวทางแก้ปัญหาร่วมกับหลายประเทศที่ได้รับผลกระทบ ซึ่งต้องตรวจสอบสาเหตุที่แท้จริงของการปรับขึ้นค่าระวางเรือ รวมถึงปัญหาการหมุนเวียนของตู้คอนเทนเนอร์ทั่วโลก ว่าเกิดจากเหตุปัจจัยใดบ้าง โดย FMC ตระหนักถึงปัญหาจากการที่สายเรือปฏิเสธการให้บริการตามหลักการค้าที่เป็นธรรม ปัญหาจากความแออัดของท่าเรือซึ่งทำให้เกิดความล่าช้าในกระบวนการขนส่ง 

อีกทั้งยังมีประเด็นที่ต้องเร่งเก็บรวบรวมข้อมูลและตรวจสอบข้อเท็จจริง อาทิ 1) สาเหตุของการขาดแคลนตู้คอนเทนเนอร์และแนวทางการนำตู้คอนเทนเนอร์กลับเข้าสู่ระบบ 2) การกำหนดบทลงโทษต่อการปฏิบัติทางการค้าที่ไม่เป็นธรรม อาทิ การที่สายเรือปฏิเสธที่จะรับขนส่งสารเคมีอันตรายที่เกี่ยวข้องต่อภาคการผลิตสินค้าและมีความสำคัญต่อเศรษฐกิจและสาธารณสุข กระทบกับการผลิตสินค้าอุปโภคบริโภคที่ใช้ในชีวิตประจำวัน 

3) กรณีการรวมกลุ่มของสายเรือขนาดใหญ่ที่ครองสัดส่วนทางการตลาดในการให้บริการและสามารถกำหนดราคาได้เต็มที่และไม่เป็นธรรม ซึ่ง FMC จะหารือกับประเทศที่มีศักยภาพทางการขนส่งทางเรือเพื่อขอให้มีการพิจารณาตรวจสอบการกำหนดค่าระวางและค่าบริการ การให้บริการ ปัญหาความแออัดของท่าเทียบเรือที่สำคัญและเป็นเหตุให้สายเรือเกินความล่าช้าและกระทบต่อการค้าระหว่างประเทศทั่วโลก 

ทั้งนี้ FMC เห็นถึงความสำคัญของข้อเท็จจริงในประเทศไทย และขอให้ สรท. ทำหนังสืออย่างเป็นทางการถึง FMC เพื่อให้ข้อมูลและข้อเท็จจริงเกี่ยวกับสถานการณ์ในปัจจุบัน ซึ่งจะทำให้สามารถดำเนินการแก้ไขปัญหาดังกล่าว ตามคำสั่งของประธานาธิบดีสหรัฐฯ ได้อย่างเป็นรูปธรรมต่อไป.