สถ.เดินหน้าเต็มสูบ! จัดคลัสเตอร์ท้องถิ่นจัดการ “ขยะมูลฝอย”

นายสุทธิพงษ์ จุลเจริญ อธิบดีกรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น เป็นประธานในพิธีเปิดการประชุมเชิงปฏิบัติการขับเคลื่อนนโยบายการรวมกลุ่มพื้นที่ในการจัดการมูลฝอย (Clusters) ขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ประจำปีงบประมาณ พ.ศ.2561 ซึ่งจัดขึ้นระหว่างวันที่ 10 – 11 มกราคม 2561 โดยมีนายธนา ยันตรโกวิท นายขจร ศรีชวโนทัย รองอธิบดีกรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น ผู้บริหารกรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น คณะทำงานขับเคลื่อนการรวมกลุ่มพื้นที่ในการจัดการมูลฝอย จำนวน 6 คณะ และท้องถิ่นจังหวัด 76 จังหวัด เข้าร่วมประชุม ที่ โรงแรมรอยัลซิตี้ กรุงเทพมหานคร

นายสุทธิพงษ์ เปิดเผยว่า คณะรัฐมนตรีมีมติ เมื่อวันที่ 16 มิถุนายน 2558 รับทราบแนวทางการบริหารจัดการขยะมูลฝอยของประเทศตามแนวทางที่กระทรวงมหาดไทยเสนอ โดยเห็นว่าการแก้ไขปัญหาการจัดการขยะของประเทศไทย ควรมีการส่งเสริมให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นรวมกลุ่มกันในการจัดการขยะมูลฝอยร่วมกันอย่างมีประสิทธิภาพ เลือกใช้เทคโนโลยีและเลือกพื้นที่กำจัดขยะที่เหมาะสม โดยตลอดปี พ.ศ. 2560 ที่ผ่านมา กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่นได้ผลักดันนโยบายของกระทรวงมหาดไทยในการส่งเสริมให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ได้เข้ามารวมกลุ่มในการบริหารจัดการขยะมูลฝอย จนเมื่อสิ้นปี 2560 ได้มีการรวมกลุ่มพื้นที่ในการจัดการมูลฝอย (Clusters) ขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นแล้ว จำนวน 324 กลุ่ม ประกอบด้วย 1. กลุ่มขนาดใหญ่ (L) ปริมาณขยะมากกว่า 500 ตัน/วัน จำนวน 10 กลุ่ม 2. กลุ่มขนาดกลาง (M) ปริมาณขยะ 300 – 500 ตัน/วัน จำนวน 11 กลุ่ม และ 3. กลุ่มขนาดเล็ก (S) ปริมาณขยะน้อยกว่า 300 ตัน/วัน จำนวน 303 กลุ่ม ซึ่งเป็นกลุ่มที่มีศักยภาพและความพร้อม ดังนั้นในปี 2561 นี้ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยจึงกำหนดนโยบายให้เป็นปีแห่งการผลักดันให้ทั้ง 324 กลุ่ม มีการบริหารจัดการอย่างเป็นรูปธรรมและมอบหมายให้กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่นกำหนดบทบาทของท้องถิ่นจังหวัด ซึ่งเป็นหัวหน้าส่วนราชการระดับภูมิภาคของกรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น ให้มีหน้าที่เป็นผู้กำกับทิศทางการกำจัดขยะขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในพื้นที่ให้มีประสิทธิภาพ สอดคล้องกับสภาพพื้นที่และนโยบายของรัฐบาล

กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่นจึงได้จัดโครงการขับเคลื่อนนโยบายการรวมกลุ่มพื้นที่ในการจัดการมูลฝอย (Clusters) ขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ในปี 2561 เพื่อดำเนินการผลักดันนโยบายให้ทั้ง 324 กลุ่มมีการบริหารจัดการขยะอย่างเป็นรูปธรรม โดยมีกลไกสำคัญ 3 ประการ ดังนี้ 1. กระทรวงมหาดไทยแต่งตั้งคณะกรรมการ ประกอบด้วย ผู้บริหารระดับสูง เพื่ออำนวยการและผลักดันในระดับนโยบาย 2. แต่งตั้งคณะทำงานของผู้บริหารของกรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่นจำนวน 6 คณะ ลงพื้นที่ใน 18 กลุ่มจังหวัดร่วมกับท้องถิ่นจังหวัดในการขับเคลื่อนนโยบายในพื้นที่ และ 3. กำหนดบทบาทท้องถิ่นจังหวัดให้เป็นผู้กำกับการขับเคลื่อนในพื้นที่

นอกจากการขับเคลื่อนการบริหารจัดการขยะโดยภาคราชการแล้ว กระทรวงมหาดไทยยังให้ความสำคัญกับภาคเอกชนในการเข้ามามีส่วนร่วมในการกำจัดขยะมูลฝอยร่วมกับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น โดยกระทรวงมหาดไทยได้เล็งเห็นว่าภาคเอกชนมีความเชี่ยวชาญในเทคโนโลยี มีความพร้อมของบุคลากร งบประมาณ ซึ่งปัจจุบัน กระทรวงมหาดไทยได้ปรับปรุงและลดขั้นตอนตามกฎหมายต่างๆ เพื่ออำนวยความสะดวกให้เอกชนเข้ามาร่วมกับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในการกำจัดขยะได้อย่างคล่องตัวมากขึ้น กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่นจึงขอเชิญชวนให้ภาคเอกชนที่มีความพร้อมและมีความสนใจ เข้ามาร่วมกับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในการแก้ไขปัญหาการกำจัดขยะของประเทศ โดยเข้ามาศึกษาพื้นที่ เสนอเทคโนโลยีที่เหมาะสม จะเป็นบ่อฝังกลบตามหลักสุขาภิบาล เตาเผาขยะ หมักก๊าซชีวภาพ แปรขยะเป็นเชื้อเพลิง หรือกำจัดขยะเป็นพลังงานไฟฟ้า

อธิบดีสถ. กล่าวอีกว่า สิ่งสำคัญที่กล่าวมาทั้งหมดนั้น ดูเป็นนามธรรมอยู่มาก คือ มีนโยบายถึงขนาดเป็นวาระแห่งชาติ มีระเบียบกฎหมาย มีแผนระดับชาติ แผนประจำปี แต่สิ่งที่เป็นรูปธรรมจะเกิดขึ้นได้ทั้งต้นทาง อันได้แก่ การสร้างจิตสำนึกให้เกิดขึ้นต่อคนผู้ที่ทำให้เกิดขยะ ให้มีจิตสำนึกตามหลัก 3Rs หรือ 3ช รู้จักใช้ รู้จักแยก รู้จักบริหารจัดการขยะ ซึ่งกรมเราหวังจะขับเคลื่อนผ่านอาสาสมัครท้องถิ่นรักษ์โลก (อถล.) กลางทาง ได้แก่ การจัดเตรียมภาชนะสำหรับใส่ขยะ อย่างน้อยที่สุดคือ ขยะเปียก ขยะแห้ง และขยะพิษ ซึ่งเป็นหน้าที่ขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นทั้ง 7,850 แห่ง ภายใต้การนของท่านผู้ว่าราชการจังหวัด 76 จังหวัด ท้องถิ่นจังหวัด ท้องถิ่นอำเภอ และนายกองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ที่ต้องช่วยกันนำเอานโยบาย แผนระดับชาติ แผนประจำปี ไปทำเป็นแผนปฏิบัติการตามบริบทของพื้นที่ตัวเอง และดำเนินการอย่างจริงจังในระยะเวลาที่จำกัดให้สำเร็จ จึงจะเรียกได้ว่า เกิดเป็นรูปธรรม ไม่ใช่ลอยอยู่ในอากาศ ส่วนปลายทาง คือ ภูเขาขยะ 324 ลูก (324 Cluster) ก็ให้ทุกคนท่องให้ขึ้นใจว่า หน้าที่เรานั้นคือ กำจัดขยะให้หมดไป (Zero Waste) ดังนั้น เอกชนรายใดมความสนใจจะลงทุน เพราะท้องถิ่นเราไม่สามารถทำได้ เพราะไม่มีงบประมาณ ไม่มีความรู้และบุคลากรที่เพียงพอ ซึ่งองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นจะต้องอำนวยความสะดวกให้เอกชนอย่างเต็มที่ เพื่อไปสู่เป้าหมายในการกำจัดขยะให้หมดไป และหลังจากเสร็จสิ้นการประชุมเชิงปฏิบัติการฯ ครั้งนี้ หวังว่าผู้เข้าร่วมประชุมฯ ทั้งท้องถิ่นจังหวัดและคณะทำงานฯ จะได้รับความรู้และมีความเข้าใจเกี่ยวกับนโยบายและทิศทางการรวมกลุ่มพื้นที่ในการจัดการขยะมูลฝอย (Clusters) เทคโนโลยีที่เหมาะสมในการกำจัดขยะในพื้นที่ ร่วมจัดทำแผนปฏิบัติการจังหวัด (Action plan) และ ขอเป็นกำลังใจให้ทุกท่านในการรวมพลังขับเคลื่อนวาระสำคัญของชาติในเรื่องการบริหารจัดการมูลฝอยที่เป็นภารกิจหลักของพวกเรา ช่วยกันให้น้ำหนักและให้เวลากับเรื่องนี้เป็นพิเศษ ทำให้สิ่งดีๆเกิดขึ้นกับบ้านเมืองของเรา สร้างสิ่งที่ควรค่าแก่ความภาคภูมิใจให้เกิดขึ้นทุกๆ ตารางนิ้วของประเทศไทย ทำสิ่งที่ดีกว่าเดิม (Change for Good)ให้บ้านเมืองของเรา