เปิด 3 ข้อเสนอ “สมาคมอีคอมเมิร์ซ” เร่งรัฐคุมแพลตฟอร์ม ปมค่าธรรมเนียมบีบ SMEs

สมาคมอีคอมเมิร์ซไทย ชง 3 ข้อเสนอ คุ้มครองผู้ประกอบการเอสเอ็มอี-ผู้ขายสินค้าออนไลน์ เร่งรัฐกำกับดูแลแพลตฟอร์มอย่างเข้มข้น ชี้ค่าธรรมเนียมไร้เพดาน บีบคนขายแบกรับต้นทุนมากขึ้น

ผู้สื่อข่าวรายงานว่า วันนี้ (14 พ.ค. 2569) สมาคมผู้ประกอบการพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์ไทย หรือสมาคมอีคอมเมิร์ซไทย (Thai e-Commerce Association) ยื่นข้อเสนอเชิงนโยบายต่อรัฐสภา เพื่อผลักดันมาตรการคุ้มครองและสนับสนุนผู้ประกอบการเอสเอ็มอี (SMEs) บนแพลตฟอร์มออนไลน์อย่างเป็นธรรม ท่ามกลางการปรับขึ้นค่าธรรมเนียมการขายของแพลตฟอร์มต่าง ๆ ที่เกิดขึ้นอย่างต่อเนื่อง

นางสาวกุลธิรัตน์ ภควัชร์ไกรเลิศ นายกสมาคมผู้ประกอบการพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์ไทย กล่าวว่า ผู้ประกอบการเอสเอ็มอีเป็นส่วนสำคัญในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจของประเทศ แต่กลับต้องแบกรับต้นทุนการขายที่มากขึ้น จนส่งผลกระทบต่อการดำเนินธุรกิจในระยะยาว

จากฐานข้อมูลข้อร้องเรียนผู้ประกอบการไทยกว่า 500 ราย ในช่วงไตรมาสที่ 1-2 ปี 2569 พบว่า 5 อันดับข้อร้องเรียนหลัก ได้แก่ 1.ค่าธรรมเนียมสูงต่อเนื่อง/ไร้เพดาน (96%) 2.การรุกรานจากร้านค้าต่างประเทศ (82%) 3.นโยบายคืนเงิน/คืนสินค้าไม่เป็นธรรม (74%) 4.การบังคับระบบขนส่งและผูกขาด (65%) และ 5.การปิดกั้นการมองเห็น/บีบยิงโฆษณา (58%)

“ปัจจุบันมีการรวมกลุ่มของผู้ประกอบการที่ขายสินค้าบนแพลตฟอร์มออนไลน์ในเฟซบุ๊กชื่อกลุ่มว่า ‘ผู้เสียหายจากแพลตฟอร์ม’ ซึ่งมีผู้ประกอบการกว่า 8,000-9,000 ราย เข้ามาสะท้อนปัญหาในนั้น”

นางสาวกุลธิรัตน์กล่าวต่อว่า ข้อเสนอเชิงนโยบายของสมาคมฯ มีประเด็นหลักอยู่ทั้งหมด 3 เรื่อง ที่ต้องการเห็นความชัดเจนภายในกรอบเวลา 3-6 เดือนต่อจากนี้ คือ 1.การกำกับดูแลแพลตฟอร์ม (Platform Regulation) เสนอให้มีการกำกับดูแลแพลตฟอร์มดิจิทัลอย่างเข้มข้น โดยใช้โมเดลจากต่างประเทศ เช่น อินเดีย จีน เกาหลีใต้ และอินโดนีเซีย เป็นต้น

ขณะเดียวกันต้องการให้หน่วยงานรัฐ ไม่ว่าจะเป็นสำนักงานคณะกรรมการการแข่งขันทางการค้า (กขค.), สำนักงานพัฒนาธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ (ETDA) และกรมการค้าภายใน มีบทบาทเชิงรุกในการออกมาตรการกำกับดูแลมากขึ้น

2.การจัดตั้งหน่วยงานกลางและคณะกรรมการร่วม เพื่อรับเรื่องร้องเรียนอย่างเป็นธรรม ไม่ใช่เพียงแค่การศึกษาแล้วหายไป และ 3.การส่งเสริมผู้ประกอบการไทย ใช้มาตรการทางภาษีสนับสนุนผู้ประกอบการที่จดทะเบียนถูกต้องในไทย ให้เงินหมุนเวียนอยู่ในระบบเศรษฐกิจไทย

ด้าน ดร.สิทธิพล วิบูลย์ธนากุล สส. แบบบัญชีรายชื่อ พรรคประชาชน กล่าวว่า ปัญหาที่ผู้ขายสินค้าบนแพลตฟอร์มออนไลน์เจออยู่มีหลัก ๆ 2 เรื่อง คือ 1.ค่า GP (Gross Profit) หรือค่าธรรมเนียมการขาย ที่เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วจาก 3% เป็น 30% ในช่วง 3 ปี นอกจากกระทบกับต้นทุนของผู้ประกอบการแล้ว ยังส่งผลกระทบต่อค่าครองชีพของประชาชนด้วย

และ 2.ภาครัฐไม่สามารถกำกับดูแลแพลตฟอร์มที่มีพฤติกรรมเสี่ยงเข้าข่ายเอาเปรียบผู้ประกอบการได้ ที่ผ่านมาหน่วยงานต่าง ๆ โยนเรื่องกันไปมา แม้จะมีการออกแนวปฏิบัติมาแล้ว แต่ไม่เกิดผลการบังคับใช้จริง จึงต้องการเรียกร้องไปยังหน่วยงานภาครัฐที่มีส่วนเกี่ยวข้อง ไม่ว่าจะเป็น กขค., ETDA และกรมการค้าภายใน เข้ามากำกับเรื่องนี้อย่างเร่งด่วน 

“ปัญหาพวกนี้ไม่ใช่เพิ่งจะมาทำให้ผู้ประกอบการเดือดร้อน เพราะจริง ๆ เขาเดือดร้อนกันมานานแล้ว โดยตั้งแต่สัปดาห์หน้าเป็นต้นไป จะมีการแต่งตั้งคณะกรรมาธิการสภาผู้แทนราษฎรชุดต่าง ๆ เพื่อติดตามเรื่องนี้อย่างต่อเนื่อง”