มช. ระดับโลก ใช้หุ่นยนต์ช่วยผ่าตัดตับผู้บริจาคมีชีวิต สำเร็จ 2 รายแรกของไทย

คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ สร้างประวัติศาสตร์หน้าใหม่ให้วงการสาธารณสุขไทยและโลก ประสบความสำเร็จในการใช้เทคโนโลยีหุ่นยนต์ช่วยผ่าตัดขั้นสูงระบบ “Hugo™” ตัดตับกลีบซ้ายจากผู้บริจาคที่มีชีวิต นำไปเปลี่ยนถ่ายต่อลมหายใจให้ผู้ป่วยโรคตับแข็งรุนแรงสำเร็จรวดเดียว 2 รายแรกของประเทศ ชูจุดเด่นแม่นยำ-แผลเล็ก-ฟื้นตัวไว เผยยอดผ่าตัดด้วยหุ่นยนต์ครบ 100 เคส มุ่งสู่การเป็นศูนย์กลางการแพทย์ชั้นนำระดับสากล
​
วงการแพทย์ไทยก้าวล้ำไปอีกขั้น หลังทีมศัลยแพทย์ปลูกถ่ายตับ คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ (มช.) ประสบความสำเร็จครั้งยิ่งใหญ่ในการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีหุ่นยนต์ช่วยผ่าตัดระบบ Hugo™ (Hugo™ Robotic-Assisted Surgery system) เข้ามาช่วยทำการผ่าตัดที่มีความซับซ้อนสูง โดยสามารถผ่าตัดตับกลีบซ้ายจากผู้บริจาคที่มีชีวิต (Robotic-assisted living donor left hepatectomy) นำไปปลูกถ่ายรักษาผู้ป่วยโรคตับแข็งสำเร็จเป็น 2 รายแรกของประเทศไทย และถือเป็น “ครั้งแรกของโลก” ที่มีการนำระบบ Hugo™ มาใช้กับหัตถการประเภทนี้

นวัตกรรมแขนกล เพื่อความปลอดภัยสูงสุดของผู้บริจาค

รศ.นพ.สัณหวิชญ์ จันทร์รังสี อาจารย์ประจำหน่วยศัลยศาสตร์ระบบตับ ทางเดินน้ำดี และตับอ่อน ภาควิชาศัลยศาสตร์ คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ แพทย์ผู้ทำการผ่าตัด เปิดเผยว่า การผ่าตัดตับจากผู้บริจาคมีชีวิตเป็นงานที่ท้าทายมาก เพราะโจทย์หลักคือต้องให้ความสำคัญกับความปลอดภัยของผู้บริจาคซึ่งเป็นคนที่มีสุขภาพแข็งแรงดี การนำหุ่นยนต์ช่วยผ่าตัดระบบ Hugo™ เข้ามาใช้ จึงช่วยทลายข้อจำกัดเดิม ๆ ด้วยภาพ 3 มิติความละเอียดสูง ทำให้แพทย์มองเห็นโครงสร้างขนาดเล็ก

เช่น หลอดเลือดแดงและท่อน้ำดีบริเวณขั้วตับได้อย่างชัดเจน ประกอบกับแขนกลที่นิ่งและขยับได้หลายทิศทางคล้ายข้อมือมนุษย์ ทำให้การเลาะเยื่อในพื้นที่แคบและลึกเป็นไปอย่างนุ่มนวลและแม่นยำ ลดโอกาสการเกิดภาวะแทรกซ้อนได้อย่างมีประสิทธิภาพ
​
ด้าน รศ.นพ.วรกิตติ ลาภพิเศษพันธุ์ รองผู้อำนวยการศูนย์ความเป็นเลิศทางการแพทย์ และอาจารย์ประจำหน่วยศัลยศาสตร์ระบบตับ ทางเดินน้ำดี และตับอ่อน คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ แพทย์ผู้ผ่าตัด กล่าวว่า โดยทั่วไปการปลูกถ่ายตับมักใช้ตับกลีบขวาเนื่องจากมีขนาดใหญ่กว่า แต่ทีมแพทย์ มช. ได้เลือกใช้เทคนิคตัดตับกลีบซ้าย ซึ่งช่วยลดปริมาตรเนื้อตับที่ต้องตัดออกไป ทำให้ลดผลกระทับหลังผ่าตัดและช่วยให้ผู้บริจาคฟื้นตัวได้เร็วยิ่งขึ้น โดยตับที่นำออกมายังคงสมบูรณ์และมีคุณภาพเต็มร้อยพร้อมนำไปปลูกถ่าย

2 เคสประวัติศาสตร์ สะท้อนสายใยครอบครัว

สำหรับการผ่าตัดครั้งนี้ดำเนินงานโดยทีมสหสาขาวิชาชีพ โรงพยาบาลมหาราชนครเชียงใหม่ ซึ่งประสบความสำเร็จอย่างงดงามใน 2 กรณี ได้แก่ เคสที่ 1 (มารดาบริจาคให้บุตรสาว) มารดาวัย 40 ปี บริจาคตับกลีบซ้ายช่วยชีวิตลูกสาววัย 9 ขวบ ที่ป่วยโรคตับแข็งระยะรุนแรงจากภาวะท่อน้ำดีตีบตันแต่กำเนิด จนมีภาวะขาดออกซิเจนเรื้อรัง ซึ่งเคสนี้ถือเป็น “เคสแรกของโลก” ที่ใช้ระบบ Hugo™ ในผู้บริจาคมีชีวิต และ เคสที่ 2 (บุตรสาวบริจาคให้บิดา) บุตรสาววัย 27 ปี บริจาคตับช่วยชีวิตคุณพ่อวัย 61 ปี ที่มีภาวะตับแข็งร่วมกับมะเร็งตับ ถือเป็นการผ่าตัดปลูกถ่ายตับจากผู้ใหญ่สู่ผู้ใหญ่ (Adult to adult) รายแรกของไทยที่ใช้หุ่นยนต์ช่วยผ่าตัด

​อ.พญ.อัษรา เทพบัญชรชัย อาจารย์ประจำหน่วยศัลยศาสตร์ระบบทางเดินน้ำดี ตับ และตับอ่อน ภาควิชาศัลยศาสตร์ คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ระบุว่า หลังการผ่าตัดสิ้นสุดลง ทั้งผู้บริจาคและผู้รับการปลูกถ่ายตับปลอดภัยดี ร่างกายฟื้นตัวได้อย่างน่าพึงพอใจและอยู่ภายใต้การดูแลของแพทย์อย่างใกล้ชิด

หุ่นยนต์ช่วยผ่าตัดครบ 100 เคส

รศ.นพ.นเรนทร์ โชติรสนิรมิต คณบดีคณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ กล่าวว่า ความสำเร็จระดับโลกครั้งนี้เกิดขึ้นในช่วงเวลาสำคัญที่คณะแพทย์ มช. ได้ดำเนินงานผ่าตัดด้วยหุ่นยนต์ช่วยผ่าตัดสะสมครบ 100 เคสพอดี โดยมีการนำเทคโนโลยีนี้ไปใช้ในหลากหลายสาขาโรคเพื่อยกระดับการรักษา อาทิ ศัลยกรรมระบบทางเดินปัสสาวะ (ร้อยละ 53.5) ศัลยกรรมตับ ทางเดินน้ำดี และตับอ่อน (ร้อยละ 28.3) และศัลยกรรมลำไส้ใหญ่และลำไส้ตรง (ร้อยละ 12.1)
​
โดยความสำเร็จในครั้งนี้ไม่เพียงแต่ตอกย้ำถึงศักยภาพและความพร้อมระดับสากลของทีมแพทย์ มช. แต่ยังเป็นนิมิตหมายอันดีในการเดินหน้าขับเคลื่อนวิสัยทัศน์ “โรงเรียนแพทย์ในดวงใจ เพื่อความยั่งยืนด้านสุขภาวะ ด้วยนวัตกรรม” ในการนำเทคโนโลยีขั้นสูงมาช่วยยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชนไทยอย่างยั่งยืน