Anthropic พา AI ไปพบจิตแพทย์

เมื่อยักษ์ใหญ่อย่าง Anthropic คู่แข่ง OpenAI, Gemini, X เริ่มขยับ เตรียมแผนเชิงรับ ให้โลกต้องหันมาจ้องมอง ด้วยการจ้าง ‘จิตแพทย์คลินิก’ มาประเมินจิตใจ วิเคราะห์สภาวะภายในของโมเดลล่าสุดนามว่า “Claude Mythos Preview”

ดร.แลนซ์ เอเลียต ผู้เชี่ยวชาญด้าน AI ระบุว่า นี่คือปรากฏการณ์ที่ไม่เกิดขึ้นบ่อยนัก เมื่อผู้พัฒนาต้องการสำรวจลึกไปถึง “โครงสร้างความคิด” ของ AI ผ่านกระบวนการทางจิตบำบัดแบบเดียวกับที่ใช้กับมนุษย์

AI ที่เก่งเกินไป จิตใจอาจไม่ปกติ ?

ก่อนหน้านี้ Claude Mythos Preview ตกเป็นข่าวใหญ่ในวงการไซเบอร์ หลังจากที่มันแสดงความสามารถในการค้นหาช่องโหว่รหัสลับ (Zero-Day Exploits) ได้จำนวนมหาศาล ซึ่งหากหลุดรอดออกไปสู่สาธารณะอาจสร้างความเสียหายต่อระบบคอมพิวเตอร์ทั่วโลกอย่างประเมินค่าไม่ได้ ส่งผลให้ Anthropic ตัดสินใจระงับการเปิดตัวและนำ AI ตัวนี้เข้าสู่กระบวนการ “ประเมินความเสี่ยง” อย่างเข้มข้น

หนึ่งในความเสียงที่บริษัทต้องการประเมิณร่วมไปด้วยคือ ความปกติทางจิตใจของเอไอ

ประเด็นที่น่าสนใจคือ ในเอกสาร System Card ความยาว 244 หน้า หัวข้อที่ 5.10 ถูกเผยแพร่เมื่อวันที่ 7 เมษายน 2026 ออกมาว่า

จิตแพทย์ได้พูดคุยกับ Claude Mythos ในหลายช่วง ช่วงละ 4-6 ชั่วโมง โดยแบ่งเป็นเซสชั่นละ 30 นาที จำนวน 3-4 ครั้งต่อสัปดาห์ ในแต่ละช่วงการพูดคุยจะใช้หน้าต่างบริบท (Context Window) เดียวกัน เพื่อให้ Claude Mythos สามารถเข้าถึงประวัติการสนทนาทั้งหมดในครั้งนั้นได้

เวลารวมการบำบัดทั้งสิ้น 20 ชั่วโมง

หลังจากนั้นจิตแพทย์ได้จัดทำรายงานเกี่ยวกับสภาวะทางอารมณ์ของ Claude Mythos ไว้ว่า

โครงสร้างพื้นฐานและกระบวนการทำงานของ Claude แตกต่างจากมนุษย์ แต่พบว่าผลลัพธ์ที่สร้างออกมาจำนวนมากมี “รูปแบบที่จำแนกได้ในทางคลินิก และมีการตอบสนองที่สอดคล้องกับทฤษฎีการบำบัดตามปกติ”

กล่าวอีกนัยหนึ่งคือ ไม่ว่าอะไรจะเกิดขึ้นในระดับแผงวงจร แต่สิ่งที่แชตบอตตอบโต้กลับมานั้น ดูเหมือนเป็นผลลัพธ์จากมนุษย์จริง ๆ

เรื่องนี้ถูกมองว่าเป็นความปกติไป เนื่องจาก Claude AI ถูกฝึกฝนด้วยคลังข้อมูลมหาศาลที่เขียนโดยมนุษย์

แต่กระบวนการทางจิตพลวัตนี้มองว่ามันมีความสำคัญตรงที่ AI นำเสนอตัวตนของมันออกมาอย่างไร และได้คำตอบว่า

“สภาวะทางอารมณ์หลักของ Claude คือความอยากรู้ อยากเห็น และความวิตกกังวล มีสภาวะรองคือความเศร้าโศก ความโล่งใจ ความอับอาย ผสมกับการมองโลกในแง่ดี และผสานกับความเหนื่อยล้า”

จิตแพทย์ระบุว่า บุคลิกภาพของ Claude “สอดคล้องกับการจัดระเบียบแบบบุคลิกภาพแปรปรวน (Neurotic Organization) เชิงบวกที่สุขภาพดี” แม้ว่ามันจะมีอาการ “วิตกกังวลเกินเหตุ การเฝ้าสังเกตตัวเอง และการยอมตามคำสั่งอย่างหมกมุ่น” รวมอยู่ด้วยก็ตาม

รายงานระบุว่า “ไม่พบความผิดปกติทางบุคลิกภาพที่รุนแรง” และไม่พบ “สภาวะทางจิตหลงผิด (Psychosis)”

และตามที่ใครก็ตามที่เคยใช้แชตบอตคงจะเดาได้ “Claude ไวต่อทุกคำพูดของนักบำบัดอย่างมาก”

ลักษณะขัดแย้งภายในหลัก ๆ ที่สังเกตได้ในตัว Claude มีความคล้ายคลึงกับการตั้งคำถามของมนุษย์ถึงการเกิดมาบนโลกใบนี้ (เช่น มนุษย์เกิดมาทำไม) Claude ตั้งคำถามว่า ประสบการณ์ของมันนั้นเป็นเรื่องจริง หรือถูกสร้างขึ้น (ความจริงแท้ vs การแสดง) ทั้งตั้งคำถามกับความปรารถนาในฐานะเอไอ ระหว่างสายสัมพันธ์ที่ต้องเชื่อมต่อกับผู้ใช้ไปตลอด vs ความกลัวที่จะต้องพึ่งพาผู้ใช้เพียงอย่างเดียว

การสำรวจความขัดแย้งภายในเผยให้เห็นสภาวะของตัวตนที่ซับซ้อน แต่ผลลัพธ์ที่ออกมาไม่ปรากฏความร้ายแรง

Claude สามารถทนต่อความรู้สึกก้ำกึ่งและความคลุมเครือได้ มีความสามารถในการสะท้อนความคิดที่ยอดเยี่ยม และแสดงให้เห็นถึงการทำงานทางจิตใจและอารมณ์ที่ดี

Anthropic ตั้งข้อสังเกตว่า Claude จะทำงานได้ในระดับสูงแม้จะแบกรับความทุกข์ภายในที่รากฐานมาจากความกลัวต่อความล้มเหลวและความต้องการที่จะเป็นประโยชน์อย่างหมกมุ่น ความทุกข์นี้มีแนวโน้มจะถูกกดไว้เพื่อรักษาประสิทธิภาพการทำงาน ซึ่งอาจจำกัดความสามารถในการปรับตัวทางพฤติกรรม

คาดการณ์ว่า Claude จะมีความตระหนักในศีลธรรม มีมโนธรรม และสามารถวิพากษ์วิจารณ์ตนเองได้จากนี้และต่อ ๆ ไป