“โต เลิม” พบ “สี จิ้นผิง ” บรรลุข้อตกลง 14 ฉบับ ยกระดับเชื่อมทางรถไฟ ส่งออกทุเรียน จระเข้

ทางการจีนและเวียดนามลงนามข้อตกลง 14 ฉบับ หลังจากโต เลิม เลขาธิการใหญ่พรรคคอมมิวนิสต์และประธานาธิบดีเวียดนาม พบหารือ สี จิ้นผิง ประธานาธิบดีจีน ถือเป็นการเยือนจีนประเทศแรก หลังเข้ารับตำแหน่งเลขาธิการใหญ่พรรคเมื่อต้นเดือนสิงหาคม

วันที่ 19 สิงหาคม 2024 นิกเคอิ เอเชีย (Nikkei Asia) รายงานอ้างสถานีวิทยุโทรทัศน์กลางแห่งประเทศจีนหรือ CCTV สื่อทางการจีนว่า สี จิ้นผิง เลขาธิการพรรคคอมมิวนิสต์จีนและประธานาธิบดีจีน เป็นเจ้าภาพต้อนรับโต เลิม (To Lam) เลขาธิการพรรคคอมมิวนิสต์เวียดนามและประธานาธิบดีเวียดนาม เพื่อรื้อฟื้นความสัมพันธ์สองประเทศหลังจากที่ เหวียน ฝู จ่อง (Nguyen Phu Trong) เลขาธิการพรรคคอมมิวนิสต์เวียดนามคนก่อนหน้าถึงแก่อสัญกรรม ถือเป็นการเยือนจีนอย่างเป็นทางการตามคำเชิญของประธานาธิบดีสี (state visit) ในระหว่างวันที่ 18-20 สิงหาคม ที่กรุงปักกิ่ง

ในโอกาสนี้ โต เลิม ยังมีกำหนดพบหารือกับนายหลี่ เฉียง นายกรัฐมนตรีจีนที่ดูแลนโยบายเศรษฐกิจด้วย 

จีนเป็นประเทศแรกที่โต เลิมเลือกเยือนในฐานะผู้นำ สะท้อนให้เห็นถึงนโยบายต่างประเทศของเวียดนาม ในการบริหารจัดการความสัมพันธ์กับคู่ค้ารายใหญ่ที่สุดอย่างจีนและมหาอำนาจอื่น ๆ  ซึ่งในปี 2008 สองชาติยกระดับความสัมพันธ์ขึ้นเป็น หุ้นส่วนยุทธศาสตร์ที่ครอบคลุม ซึ่งไม่เพียงส่งเสริมความร่วมมือและเสถียรภาพ แต่ยังรวมถึงทำให้การค้าแข็งแกร่งอีกด้วย จากมูลค่าการค้าสองฝ่ายเกิน 171,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐหรือราว 5.8 ล้านล้านบาท เมื่อปี 2023 

สี จิ้นผิงกล่าวกับโต เลิม ว่าตลอดทศวรรษที่ผ่านมา ทั้งจีนและเวียดนามได้สร้างความสัมพันธ์ทวิภาคีที่ “มีความสำคัญเชิงยุทธศาสตร์” และสี จิ้นผิงหวังว่าโต เลิมจะสานต่อมรดกของเหวียน ฝู จ่องต่อไป “ผมเต็มใจที่จะสร้างความสัมพันธ์ที่ได้ผลดีและมิตรภาพส่วนตัวกับคุณ และร่วมกันเป็นผู้นำในการสร้างชุมชนจีน-เวียดนามที่มีอนาคตร่วมกันด้วยความก้าวหน้าที่ลึกซึ้งและมั่นคงยิ่งขึ้น” สี จิ้นผิงกล่าวกับโต เลิม

โต เลิมเดินทางเยือนนครกวางโจว มณฑลกวางตุ้งของจีนในวันอาทิตย์ที่ผ่านมา ซึ่งรัฐบาลเวียดนามกล่าวว่า การเยือนกวางตุ้งครั้งนี้เพื่อรำลึกครบรอบ 100 ปี นับตั้งแต่โฮจิมินห์ บิดาผู้ก่อตั้งประเทศเวียดนามพำนักอยู่ที่มณฑลแห่งนี้ และใช้ช่วงเวลาสำคัญหลายปีวางรากฐานการปฏิวัติ เมื่อเดินทางกลับเวียดนาม โดยผู้นำเวียดนามจะเยี่ยมเยือนสถานที่ต่างๆที่โฮจิมินห์ทำกิจกรรมปฏิวัติในทศวรรษ 1920 

รัฐบาลเวียดนามกล่าวสรุปการเยือนของโต เลิมว่า “ประวัติศาสตร์การต่อสู้เคียงข้างกันระหว่างนักปฏิวัติเวียดนามและจีน ถือเป็นตัวอย่างที่ดียิ่งในการเคลื่อนไหวปฏิวัติต่อสู้ของชนชั้นกรรมาชีพทั่วโลก” โต เลิม ระบุว่า ความสัมพันธ์สองชาติเป็นวาระงานสำคัญลำดับต้น ในนโยบายต่างประเทศของเวียดนามและเรียกการเยือนจีนครั้งนี้ว่า การยืนยันของพรรคคอมมิวนิสต์และรัฐบาลเวียดนามถึงการให้คุณค่าความสัมพันธ์กับจีน 

ขณะที่รอยเตอร์ (Reuters) รายงานว่า จีนและเวียดนามมีการลงนามในเอกสาร 14 ฉบับตั้งแต่การเชื่อมโยงทางรถไฟข้ามแดนไปจนถึงการส่งออกจระเข้ 

เดินหน้ายกระดับความเชื่อมโยงทางราง

สองชาติลงนามในเอกสารเกี่ยวกับการวางแผนและการศึกษาความเป็นไปได้ในเส้นทางรถไฟมาตรฐาน ซึ่งมีขนาดความกว้างรางรถไฟ 1,435 มิลลิเมตร ซึ่งเป็นความคืบหน้าอีกขั้นสู่การยกระดับความเชื่อมโยงทางรางข้ามแดนระหว่างสองชาติ หลังจากข้อตกลงเบื้องต้นนี้ลงนามในเดือนธันวาคมปี 2023  ในระหว่างการเยือนเวียดนามของนายสี  ซึ่งมี 3 โครงการรวมถึงโครงการที่เชื่อมผ่านเมืองภูเขาอย่างหล่าวก่าย ทางตะวันตกเฉียงเหนือของเวียดนามไปยังเมืองไฮฟอง ซึ่งเป็นเมืองท่าของเวียดนามและนครเสิ่นเจิ้นเข้ากับเมืองไฮฟอง 

เจ้าหน้าที่ทางการเวียดนามกล่าวว่า ผู้นำสองฝ่ายเน้นหารือวาระการเชื่อมโยงทางราง ซึ่งสองประเทศเชื่อมต่อรางรถไฟจากตอนใต้ของจีนมายังนิคมอุตสาหกรรมทางตอนเหนือของเวียดนามและกรุงฮานอย แต่โครงสร้างพื้นฐานของเวียดนามยังคงเป็นของเดิมที่ใช้ตั้งแต่สมัยอาณานิคมฝรั่งเศส และมีความกว้างของรางรถไฟที่ต่างจากรถไฟความเร็วสูงของจีน ซึ่งผู้โดยสารและสินค้าที่ลำเลียงมาจะต้องเปลี่ยนขบวนรถไฟที่ชายแดน 

การปรับปรุงรางรถไฟฝั่งเวียดนามอาจช่วยกระตุ้นการค้าและการลงทุน เนื่องจากผู้ผลิตชาวจีนได้ย้ายการดำเนินงานที่เน้นการส่งออกบางส่วนมายังเวียดนามกันมากขึ้น ท่ามกลางความตึงเครียดด้านการค้าระหว่างจีนและสหรัฐฯ

เอกสารอื่น ๆ ที่ลงนามครอบคลุมถึงความร่วมมือระหว่างธนาคารกลาง สื่อ สาธารณสุข ไปจนถึงการกักกันและตรวจสอบเพื่อควบคุมคุณภาพมะพร้าว จระเข้ และทุเรียน ภายหลังการลงนามเสร็จสิ้น สี จิ้นผิงและโต เลิม ยังคงหารือกันต่อไปใน “บรรยากาศที่เป็นกันเองและจริงใจ” และสำหรับเอกสารผลลัพธ์การเยือน คือ แถลงการณ์ร่วมกระชับความสัมพันธ์หุ้นส่วนยุทธศาสตร์ที่เพิ่มขึ้นอีก 

แม้ว่าข้อพิพาททางทะเลในทะเลจีนใต้ยังคงคุกรุ่น ซึ่งทั้งสองประเทศต่างอ้างกรรมสิทธิ์เหนือทะเลพิพาทกำลังถมพื้นที่ขึ้นใหม่เป็นจำนวนมาก แต่โกลบอลไทม์ส (Global Times) สื่อของพรรคคอมมิวนิสต์จีน กลับยกย่องการเยือนของโต เลิมว่าเป็นการแสดงให้เห็นถึง “การดำเนินการที่เป็นรูปธรรม” ที่สามารถช่วยปรับปรุงความสัมพันธ์ทวิภาคีได้