อินโดฯประท้วงรัฐบาล ปมคว่ำคำสั่งศาล รธน. ใช้ “ช่องฟาสต์แทร็ก” เอื้อ “โจโกวี”

ชาวอินโดนีเซียหลายหมื่นคนประท้วงรัฐบาลที่พยายามพลิกคำตัดสินของศาลรัฐธรรมนูญ เพื่อปิดโอกาสไม่ให้คู่แข่งจากพรรคการเมืองขนาดเล็กลงสมัครเลือกตั้ง โดยใช้กลไกรัฐสภาผ่านกฎหมายเลือกตั้งใหม่อย่างรวดเร็ว ถูกมองเอื้อพรรคร่วมรัฐบาลของผู้นำอินโดนีเซียที่ใกล้หมดวาระ

วันที่ 22 สิงหาคม 2024 บีบีซี (BBC) และรอยเตอร์ (Reuters) รายงานว่า ชาวอินโดนีเซียหลายหมื่นคนประท้วงที่หน้าอาคารรัฐสภาในกรุงจาการ์ตา รวมถึงเมืองใหญ่อื่น ๆ อาทิ เช่น ปาดัง บันดุง และยอกยาการ์ตา เพื่อแสดงการคัดค้านความพยายามของรัฐบาลที่จะกีดกันไม่ให้พรรคเล็กมีโอกาสในการแข่งขันทางการเมืองกับพรรคใหญ่ที่ทรงอิทธิพลได้ และไม่พอใจ เนื่องจากมองว่ารัฐบาลพยายามทำให้ประชาธิปไตยถอยหลัง ล่าสุดตำรวจปะทะกับผู้ประท้วงที่กรุงจาการ์ตา

ตามที่ศาลรัฐธรรมนูญอินโดนีเซียมีคำวินิจฉัยเมื่อวันที่ 21 สิงหาคมว่า พรรคการเมืองไม่จำเป็นต้องมีผู้แทนอย่างน้อย 20% ในสภาผู้แทนราษฎรระดับภูมิภาคของตนจึงจะส่งผู้สมัครลงสมัครได้ ถือเป็นการเปิดโอกาสทางการแข่งขันให้กับพรรคเล็กกว่า

อย่างไรก็ตาม รัฐสภาได้ยื่นญัตติฉุกเฉินเพื่อพลิกคำตัดสินศาลดังกล่าวอย่างรวดเร็ว ซึ่งเดิมคาดกันว่าจะผ่านกฎหมายเลือกตั้งใหม่ภายในวันนี้ (22 สิงหาคม 2024) แต่ต้องเลื่อนออกไปก่อน เนื่องจากไม่ครบองค์ประชุม ทั้งนี้ การขยับเปลี่ยนกฎหมายเลือกตั้งถูกประณามในวงกว้าง และสร้างความหวาดหวั่นว่าจะเกิดวิกฤตรัฐธรรมนูญ เนื่องจากหากกฎหมายผ่านจะส่งผลให้สถานะเดิมของรัฐบาลถูกรักษาไว้ เอื้อประโยชน์พรรคร่วมรัฐบาลของประธานาธิบดีโจโก วิโดโด (Joko Widodo) หรือโจโกวี 

และรวมถึงการเลือกตั้งท้องถิ่นหลายครั้ง จากนี้จะเป็นกิจกรรมที่ไร้การแข่งขัน และนักวิจารณ์รัฐบาลคนสำคัญอย่างอานีส บาสเวดาน (Anies Baswedan) จะไม่สามารถลงสมัครรับเลือกตั้งตำแหน่งผู้ว่าการกรุงจาการ์ตา ซึ่งถือเป็นตำแหน่งที่ทรงอิทธิพลได้

นอกจากนี้ รัฐบาลอินโดนีเซียยังพยายามหาวิธีหลีกเลี่ยงคำวินิจฉัยของศาลรัฐธรรมนูญที่คงอายุขั้นต่ำผู้สมัครไว้ที่ 30 ปี ดังนั้น ร่างกฎหมายใหม่ที่รอรัฐสภาให้สัตยาบันจะปูทางให้กาเอซาง ปังงาเรป (Kaesang Pangarep) บุตรชายคนเล็กวัย 29 ปีของวิโดโด สามารถลงชิงตำแหน่งในสภาผู้แทนราษฎรระดับภูมิภาคในจังหวัดชวาตอนกลางในเดือนพฤศจิกายนนี้ได้ 

ทั้งนี้ ยิบราน รากาบูมิง รากา (Gibran Rakabuming Raka) บุตรชายคนโตของนายวิโดโด จะลงสมัครชิงรองประธานาธิบดีคนใหม่คู่กับปราโบโว สุเบียนโต (Prabowo Subianto) ผู้สืบทอดตำแหน่งของวิโดโด

วิโดโดพยายามไม่ทำให้กรณีพิพาทที่เกิดขึ้นดูเป็นเรื่องใหญ่โต โดยกล่าวว่า การให้สัตยาบันกฎหมายเลือกตั้งฉบับใหม่ดังกล่าวถือเป็นการปฏิบัติตามมาตรฐานใน “การตรวจสอบและถ่วงดุล” ของฝ่ายรัฐบาล ทั้งนี้ ปัญหาเชิงอำนาจระหว่างฝ่ายรัฐสภาและฝ่ายตุลาการเกิดขึ้นในห้วงสัปดาห์ที่การเมืองของอินโดนีเซีย ชาติที่มีขนาดประชาธิปไตยใหญ่ที่สุดของโลก ซึ่งประชากรส่วนใหญ่นับถือศาสนาอิสลาม เกิดการเปลี่ยนแปลงอย่างมาก ในช่วงสุดท้ายของวิโดโดสมัยสอง ทั้งนี้ รัฐธรรมนูญอินโดนีเซียห้ามดำรงตำแหน่งประธานาธิบดีสมัยสาม