สหรัฐสงสัย ไทยเป็นทางผ่าน ลักลอบขน ‘ชิปขั้นสูง Nvidia’ ไปจีน
แหล่งข่าวระบุ บริษัทหนึ่งของไทย ต้องสงสัยว่ามีส่วนเกี่ยวข้อง ในการลักลอบขนส่งชิปขีดความสามารถสูงของ Nvidia จากสหรัฐไปยังจีน ซึ่งเป็นการกระทำที่ละเมิดกฎการค้าสหรัฐ
บลูมเบิร์ก (Bloomberg) และรอยเตอร์ (Reuters) รายงานอ้างอิงแหล่งข่าวว่า บริษัทแห่งหนึ่งที่เกี่ยวข้องกับโครงการปัญญาประดิษฐ์แห่งชาติของไทย ต้องสงสัยว่ามีส่วนช่วยลักลอบนำเข้าเครื่องเซิร์ฟเวอร์ จากบริษัทซูเปอร์ ไมโคร คอมพิวเตอร์ (SMCI) มูลค่า 2.5 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ (ราว 8 หมื่นล้านบาท) ซึ่งบรรจุชิปขั้นสูงของบริษัทเอ็นวิเดียไว้ ไปยังประเทศจีน
แหล่งข่าวระบุว่า อัยการสหรัฐเปิดเผยแผนว่า ผู้ร่วมก่อตั้ง SMCI ถูกกล่าวหาว่า ทำงานร่วมกับบริษัทแห่งหนึ่งในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ และกลุ่มคนกลางที่สับเปลี่ยนหมุนเวียนกัน เพื่อลักลอบขนชิปเซมิคอนดักเตอร์ AI ไปยังจีน ซึ่งเป็นการละเมิดกฎการค้าของสหรัฐ ซึ่งห้ามส่งออกชิปประสิทธิภาพสูงบางชนิดไปยังจีน
แหล่งข่าวระบุว่า ผู้ซื้อคนกลางเป็นบริษัทในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ซึ่งอัยการเรียกว่า ‘บริษัทที่ 1’ ขณะที่บลูมเบิร์กระบุว่าเป็น บริษัท โอบีโอเอ็น คอร์เปอเรชั่น จำกัด (OBON) ซึ่งเป็นบริษัทที่ดำเนินธุรกิจการค้า นำเข้า และส่งออกคอมพิวเตอร์รวมถึงชิ้นส่วนและอุปกรณ์คอมพิวเตอร์ จดทะเบียนในกรุงเทพ ขณะที่ลูกค้าปลายทางคือ อาลีบาบา กรุ๊ป โฮลดิ้ง
โฆษกเอ็นวิเดียกล่าวในแถลงการณ์ผ่านอีเมลกับรอยเตอร์ว่า บริษัทคาดหวังให้พันธมิตรในเครือข่ายธุรกิจ ปฏิบัติตามกฎระเบียบในทุกระดับอย่างเคร่งครัด โดยจะยังคงร่วมมือกับรัฐบาลเพื่อบังคับใช้กฎระเบียบต่อไป
อีกด้าน อาลีบาบาแจ้งกับรอยเตอร์ว่า ไม่มีความสัมพันธ์ทางธุรกิจกับ SMCI, OBON หรือนายหน้าบุคคลที่สามใด ๆ ที่ถูกกล่าวถึงในคำฟ้อง พร้อมกล่าวว่า ไม่เคยมีการใช้งานชิปเอ็นวิเดียที่ถูกแบนในดาต้าเซ็นเตอร์ของตน
ขณะที่ SMCI ไม่ตอบความคิดเห็น และ OBON ยังไม่สามารถติดต่อได้
ตามที่ระบุในข่าวประชาสัมพันธ์เมื่อเดือนพฤษภาคม 2024 OBON เป็นผู้รับผิดชอบการก่อตั้ง ‘สยามเอไอ’ (Siam AI) บริษัทหัวหอกด้านคลาวด์อธิปไตย (Sovereign Cloud) ของประเทศไทย โดยในขณะนั้น OBON กล่าวว่า จะติดตั้งเซิร์ฟเวอร์เอ็นวิเดียในดาต้าเซ็นเตอร์ขนาดเล็กในกรุงเทพ เพื่อปฎิวัติแผนงานด้าน AI ของประเทศ
สยามเอไอ จดทะเบียนเป็นบริษัทแยกต่างหากในเดือนมกราคม 2024 และต่อมาได้รับรางวัล Nvidia Cloud Partner อย่างเป็นทางการแห่งแรกของประเทศ โดยสยามเอไอได้จัดงานใหญ่และเชิญ เจนเซ่น หวง ซีอีโอเอ็นวิเดียมาร่วมงาน เมื่อเดือนธันวาคม 2024 ในครั้งนั้น หวงได้สนทนาเรื่องอธิปไตยเอไอ (Sovereign AI) อย่างเป็นกันเองกับ ‘รัตนพล วงศ์นภาจันทร์’ ซีอีโอของสยามเอไอ และหลานชายของทักษิณ ชินวัตร อดีตนายกรัฐมนตรีไทย (บุตรชายของวีระชัย วงศ์นภาจันทร์ กับเยาวเรศ ชินวัตร น้องสาวของทักษิณ)
ในข่าวประชาสัมพันธ์ของ OBON ยังระบุว่า รัตนพล เคยดำรงตำแหน่งซีอีโอของ OBON อย่างน้อยจนถึงเดือนพฤษภาคม 2024 อย่างไรก็ดี รัตนพลกล่าวในการสัมภาษณ์ทางโทรศัพท์ เมื่อวันที่ 6 พฤษภาคมว่า ตนออกจาก OBON ตั้งแต่เมื่อก่อตั้งสยามเอไอแล้ว ดังนั้นจึงไม่สามารถแสดงความคิดเห็น เกี่ยวกับข้อสงสัยเรื่องการลักลอบนำเข้าชิปของสหรัฐไปยังจีนได้
“ผมจะตอบเฉพาะเรื่องสยามเอไอเท่านั้น ซึ่งหมายความว่า บริษัทไม่ได้เกี่ยวข้องกับเรื่องนี้” รัตนพลกล่าว พร้อมระบุว่า สยามเอไอนำเข้าชิป GPU สำหรับใช้เอง
ทั้งนี้ ในปี 2022 สหรัฐสั่งห้ามการส่งออกชิปประสิทธิภาพสูงจากเอ็นวิเดียไปยังจีน ท่ามกลางความกังวลว่าอาจถูกนำไปใช้ในทางการทหาร แต่ได้อนุมัติการขายชิป H200 ที่ทรงพลังเป็นอันดับสองของเอ็นวิเดีย ในเดือนมกราคมที่ผ่านมา ภายใต้เงื่อนไขบางประการ