เรื่องที่หลายคนอาจไม่รู้เกี่ยวกับเหตุระเบิดในเลบานอน

เดอะ นิวยอร์ก ไทม์ส รายงานว่า เหตุระเบิดที่กรุงเบรุต เมืองหลวงของเลบานอน เมื่อวันที่ 4 สิงหาคม ที่ผ่านมา ได้คร่าชีวิตผู้คนไปแล้วอย่างน้อย 100 ราย และในการระเบิดครั้งที่ 2 แรงระเบิดสามารถรับรู้ได้ไกลถึงเกาะไซปรัส ขณะที่การสืบสวนและการค้นหาผู้รอดชีวิตยังคงดำเนินต่อไป

เหตุระเบิด 2 ครั้ง ซึ่งการระเบิดครั้งที่ 2 นั้น รุนแรงกว่าครั้งแรก เกิดขึ้นที่กรุงเบรุต ในช่วงค่ำของวันอังคารตามเวลาท้องถิ่น ทำให้มีผู้เสียชีวิตอย่างน้อย 100 ราย บาดเจ็บมากกว่า 4,000 คน และก่อให้เกิดความเสียหายเป็นวงกว้าง

การระเบิดครั้งที่ 2 ซึ่งทำให้เกิดคลื่นสีแดงขนาดใหญ่พุ่งขึ้นเหนือท้องฟ้า บริเวณท่าเรือของกรุงเบรุต ได้สร้างแรงสั่นสะเทือนจนทำให้กระจกตามสิ่งปลูกสร้างต่างๆ ซึ่งอยู่ห่างออกไปหลายกิโลเมตร แตกกระจาย

หลังเกิดเหตุ 1 วัน เจ้าหน้าที่ได้ร่วมกันปฏิบัติการค้นหาครั้งใหญ่ เนื่องจากยังมีอีกหลายสิบชีวิตที่สูญหายภายในเมืองหลวงของเลบานอน ซึ่งอยู่ทางชายฝั่งตะวันออกของทะเลเมดิเตอร์เรเนียน

ในระหว่างที่เจ้าหน้าที่กำลังสืบสวนสิ่งที่เกิดขึ้น ต่อไปนี้คือสิ่งที่เรา “รู้” และ “ไม่รู้” เกี่ยวกับโศกนาฏกรรมนี้

ระเบิด เลบานอน

ระเบิดเกิดจากอะไร?

สาเหตุที่แท้จริงยังไม่ทราบแน่ชัด ระเบิดลูกแรกอาจเกิดภายในโกดังดอกไม้ไฟที่ท่าเรือ เจ้าหน้าที่เผยว่าระเบิดลูกที่สอง ซึ่งสร้างความเสียหายมากกว่าลูกแรกนั้น น่าจะมาจากคลังแอมโมเนียมไนเตรท 2,750 ตัน ทั้งนี้ แอมโมเนียมไนเตรทคือสารเคมีที่ก่อให้เกิดการระเบิดได้ มักใช้ทำปุ๋ย ซึ่ง นายฮัสซัน ดิอาบ นายกรัฐมนตรีเลบานอน กล่าวว่า สารดังกล่าวถูกเก็บไว้ในคลังนาน 6 ปี แล้ว

หลังจากนี้ เจ้าหน้าที่สืบสวนจะพยายามตรวจสอบว่าการระเบิดเกิดขึ้นจากอุบัติเหตุหรือเกิดขึ้นโดยเจตนา เนื่องจากกรุงเบรุตตกอยู่ท่ามกลางสงครามกลางเมือง ตั้งแต่ปี 2518 ถึง 2533 ซึ่งทำให้มีการระเบิดและความขัดแย้งเรื่อยมา แต่ พลตรีอับบาส อิบราฮิม ผู้อำนวยการใหญ่ฝ่ายความมั่นคงของเลบานอน เตือนว่า ไม่ควรคาดเดาเรื่องก่อการร้าย ก่อนที่ความจริงจะปรากฏ

แอมโมเนียมไนเตรท 2,750 ตัน ดังกล่าว เชื่อว่ามาจากเรือของรัสเซีย ที่จอดอยู่ในกรุงเบรุต เรือลำนี้ออกเดินทางจากจอร์เจียไปโมซัมบิก เมื่อปี 2556 ก่อนที่เรือจะถูกทิ้ง คาดว่าสินค้าบนเรือได้ถูกขนย้ายไปยังคลังสินค้าบริเวณท่าเรือที่เกิดเหตุ

ระเบิดเกิดขึ้นที่ไหน?

เหตุระเบิดสร้างความเสียหายเป็นวงกว้างให้กับอาคาร คลังสินค้า และไซโลเก็บรักษาเมล็ดพืช บริเวณท่าเรือ ซึ่งเป็นศูนย์จัดเก็บธัญพืช ทั้งยังเป็นสถานที่สำคัญในห่วงโซ่อุปทานของประเทศ สำหรับสินค้าต่างๆ ซึ่งรวมถึงอาหารและยา

ไซโลเมล็ดพืชที่เสียหายนั้น เป็นสถานที่เก็บธัญพืช 85% ของประเทศ เจ้าหน้าที่เผยหลังเกิดเหตุว่า ข้าวสาลีในไซโลนั้นกินไม่ได้แล้ว

สำหรับท่าเรือดังกล่าว อยู่ทางเหนือของกรุงเบรุต เป็นจุดที่มีการนำเข้ามากถึง 60% ของการนำเข้าทั้งประเทศ ตามรายงานของ S&P Global

นอกเหนือจากการนำเข้า แรงระเบิดยังได้สร้างความเสียหายย่านบันเทิงยามค่ำคืนและย่านช้อปปิ้งยอดนิยม รวมถึงเป็นย่านที่มีประชากรอาศัยหนาแน่นด้วย เนื่องจากพื้นที่นี้มีประชากรอาศัยอยู่มากกว่า 7.5 แสนคน ซึ่งหลังเกิดเหตุทำให้มีคนไร้บ้านอย่างน้อย 3 แสนคน

ก่อนเกิดเหตุระเบิดครั้งใหญ่ เลบานอนเผชิญกับวิกฤตหลายครั้ง ซึ่งรวมถึงค่าเงินที่ลดลงอย่างรวดเร็ว การไหลบ่าของผู้ลี้ภัยจากประเทศเพื่อนบ้านอย่างซีเรีย และการระบาดของโควิด-19 ตั้งแต่ฤดูใบไม้ร่วงที่ผ่านมา กลุ่มผู้ประท้วงยังออกมาชุมนุมตามถนน เพื่อระบายความโกรธต่อชนชั้นนำทางการเมือง ซึ่งบริหารประเทศผิดพลาด

ภาพความเสียหายในเลบานอน

เหตุระเบิดรุนแรงขนาดไหน?

ผู้ที่อยู่ในเหตุการณ์เล่าว่า ระเบิดลูกที่สองทำให้เกิดแรงสั่นสะเทือนเหมือนแผ่นดินไหว และรับรู้แรงสั่นสะเทือนได้ไกลถึงเกาะไซปรัส ซึ่งอยู่ห่างออกไปกว่า 240 กิโลเมตร โดยแรงสั่นสะเทือนดังกล่าวเทียบเท่ากับแผ่นดินไหวขนาด 3.3 ตามการสำรวจทางธรณีวิทยาของสหรัฐฯ

ก่อนหน้านี้ แอมโมเนียมไนเตรทได้ทำให้เกิดเหตุระเบิดมาแล้วหลายครั้ง เช่น บนเรือบรรทุกในรัฐเท็กซัสของสหรัฐฯ เมื่อปี 2490 คร่าชีวิตผู้คนไป 581 ราย นอกจากนี้ แอมโมเนียมไนเตรทน้ำหนัก 2 ตัน ยังเคยถูกใช้ในเหตุก่อการร้ายที่สำนักงานรัฐบาลกลางในเมืองโอคลาโฮมมา เมื่อปี 2538 ทำให้มีผู้เสียชีวิต 168 ราย

ไม่นานมานี้ เกิดเหตุระเบิดที่โรงงานแห่งหนึ่งในเมืองตูลูส ทางตอนใต้ของฝรั่งเศส ทำให้มีผู้เสียชีวิต 31 ราย เมื่อปี 2544 ส่วนในปี 2556 มีผู้เสียชีวิต 15 ราย ในเหตุระเบิดที่โรงงานปุ๋ยในรัฐเท็กซัส และในปี 2558 มีผู้เสียชีวิตมากกว่า 150 ราย ในนครเทียนจินของจีน หลังการระเบิดของแอมโมเนียมไนเตรทหลายร้อยตัน

เสียหายแค่ไหน?

เพดาน กำแพง และกระจก ของสิ่งก่อสร้างต่างๆ พังราบ รัศมีความเสียหายจากท่าเรือกว่า 3.2 กิโลเมตร รถยนต์จำนวนมากพลิกคว่ำ ซากปรักหักพังจากอาคารต่างๆ กองเต็มถนน

นายมาร์วัน อับบุด ผู้ว่าการกรุงเบรุต กล่าวกับผู้สื่อข่าวว่า ครึ่งหนึ่งของเมืองได้รับความเสียหาย คาดว่ามูลค่าความเสียหายจะพุ่งสูงถึง 3,000 ล้านดอลลาร์ หรือราว 93,000 ล้านบาท

โรงพยาบาลหลายแห่ง ที่กำลังรับมือกับผู้ติดเชื้อโควิด ต่างได้รับความเสียหาย มีโรงพยาบาล 4 แห่ง เสียหายรุนแรงมาก ถึงขั้นไม่สามารถรับผู้ป่วยได้ ส่วนที่โรงพยาบาลบีฮาซิ เมดิคอล กรุ๊ป ใจกลางกรุงเบรุต เพดานร่วงลงมาทับผู้ป่วยบางราย นอกจากนี้ เหตุระเบิดยังทำให้หมอและพยาบาลหลายคนเสียชีวิต

นายฮาหมัด ฮัสซัน รัฐมนตรีสาธารณสุขเลบานอน เผยว่า โกดังหลายแห่งของรัฐบาลได้รับความเสียหาย ทำให้ประเทศขาดแคลนทุกสิ่งที่จำเป็นสำหรับการช่วยเหลือและรักษาผู้บาดเจ็บ

โรงพยาบาล ในกรุงเบรุต หลังเกิดเหตุระเบิด

จะเกิดอะไรขึ้นต่อไป?

นายดิอาบ นายกรัฐมนตรี ให้คำมั่นว่า เหตุระเบิดครั้งนี้จะไม่เกิดขึ้นโดยไร้ผู้รับผิดชอบ แต่สำหรับประเทศที่ล่มสลายจากการคอร์รัปชั่นมาหลายทศวรรษ ประชาชนจำนวนมากในเลบานอนไม่เชื่อว่าจะมีคนระดับสูงต้องเผชิญกับผลที่ตามมา

การสอบสวนมีแนวโน้มมุ่งไปที่ ทำไมแอมโมเนียมไนเตรทหลายพันตันจึงถูกเก็บไว้ที่ท่าเรือ และใครที่ตัดสินใจปล่อยให้สารที่ก่อให้เกิดระเบิดชนิดนี้นอนสงบเงียบอยู่ที่นั่นมานานหลายปี

รัฐมนตรีกระทรวงข้อมูลเลบานอน เผยเมื่อวันพุธว่า ทางการเลบานอนได้สั่งคุมตัว เจ้าหน้าที่ที่ท่าเรือเบรุต ซึ่งดูแลเรื่องการจัดเก็บและความปลอดภัย ตั้งแต่ปี 2557 เอาไว้ในบ้านแล้ว

ไม่พลาดข่าวสำคัญ เจาะลึกทุกประเด็น
เพิ่มเราเป็นเพื่อนทาง @prachachat

ติดตามข่าวธุรกิจ