สี จิ้นผิง: เหตุใดอดีต ปธน.หู จิ่นเทา ถูกเชิญตัวออกจากเวทีสมัชชาใหญ่พรรคคอมมิวนิสต์จีน

โปรดเปิดการใช้งาน JavaScript หรือบราวเซอร์ต่างออกไป เพื่ดูเนื้อหานี้

อดีตประธานาธิบดี หู จิ่นเทา ของจีนถูกเชิญตัวออกจากพิธีปิดการประชุมสมัชชาใหญ่พรรคคอมมิวนิสต์วันนี้ (22 ต.ค.) ทำให้หลายฝ่ายเกิดความประหลาดใจและสงสัยว่าเกิดอะไรขึ้นกันแน่

นายหู ในวัย 79 ปีซึ่งดูสุขภาพไม่ค่อยแข็งแรงนัก นั่งอยู่บนเวทีเคียงข้างประธานาธิบดี สี จิ้นผิง ก่อนจะมีเจ้าหน้าที่เข้าไปเชิญตัวเขาออกจากที่ประชุม โดยไม่มีการชี้แจงใด ๆ ถึงเหตุผลของเหตุการณ์ที่เกิดขึ้น

ภาพวิดีโอจากงานเผยให้เห็นนายหู ซึ่งเคยดำรงตำแหน่งประธานาธิบดีจีนระหว่างปี 2003-2013 กำลังนั่งอยู่บนเวที จากนั้นเจ้าหน้าที่ 2 คนเดินเข้าไปหาแล้วพยายามดึงตัวเขาให้ลุกจากเก้าอี้ โดยที่นายหูมีท่าทีไม่เต็มใจนัก แล้วพูดบางอย่างกับนายสี ซึ่งนายสีพยักหน้ารับ ก่อนที่เขาจะถูกพาตัวออกจากที่ประชุมซึ่งจัดขึ้นที่มหาศาลาประชาชน ในกรุงปักกิ่ง

คาดว่าการประชุมสมัชชาใหญ่พรรคคอมมิวนิสต์จีนครั้งที่ 20 ที่ดำเนินมาตั้งแต่ 16 ต.ค. จะมีการมอบตำแหน่งประธานาธิบดีจีนครั้งประวัติศาสตร์เป็นสมัยที่ 3 ให้แก่นายสี นับเป็นการยืนยันสถานะของเขาในฐานะผู้นำจีนที่ทรงอิทธิพลที่สุดนับแต่ประธาน เหมา เจ๋อตุง

บทวิเคราะห์ โดย สตีเฟน แมคโดเนลล์

ผู้สื่อข่าวบีบีซีประจำประเทศจีน

คลิปของนายหู จิ่นเทา ถูกเชิญออกจากเวทีครั้งนี้ได้รับความสนใจจากคนทั่วโลก ที่พยายามค้นหาคำตอบว่าเกิดอะไรขึ้น เรื่องนี้ทำให้เกิดคำถามมากมาย และจนถึงบัดนี้ก็ยังไม่มีคำตอบจากรัฐบาลจีน

ในช่วงหนึ่งของวิดีโอเผยให้เห็นอดีตประธานาธิบดีจีนแสดงท่าทีไม่เต็มใจที่จะลุกออกจากที่นั่ง หากนี่คือการแสดงความขัดขืนก็ทำให้เกิดคำถามว่าเพราะอะไร แล้วเขาพูดอะไรกับนายสี จิ้นผิง ผู้รับสืบทอดตำแหน่งประธานาธิบดีต่อจากเขา และนายหูพูดอะไรกับนายกรัฐมนตรีหลี่ เค่อเฉียง ที่เขายื่นมือไปตบบ่าขณะถูกอารักขาออกจากเวที

มีเหตุผลที่น่าเป็นไปได้ที่สุด 2 ประการคือ การเดินออกจากที่ประชุมของนายหูคือการแสดงอำนาจทางการเมืองอย่างเต็มรูปแบบ เป็นการสื่อในเชิงสัญลักษณ์ว่าผู้นำที่เป็นตัวแทนของยุคสมัยเก่าได้ถูกนำตัวออกจากเวทีการเมืองจีน หรืออีกประการหนึ่งคือนายหูอาจมีปัญหาสุขภาพรุนแรง

หากเขาถูกเชิญตัวออกไปเพราะปัญหาด้านสุขภาพ แต่เหตุใดจึงเกิดขึ้นโดยปัจจุบันทันด่วน ต่อหน้ากล้อง แล้วมันคือเหตุฉุกเฉินหรือไม่

คลิปวิดีโอฉบับยาวที่บันทึกได้ในวันนี้ แสดงให้เห็นประธานาธิบดีสี หันหน้าไปหานายหู และบุคคลที่นั่งอยู่ด้านซ้ายมือเขา ซึ่งเป็นสมาชิกอาวุโสของพรรคคอมมิวนิสต์ คือนายลี่ จ้านซู และนายหวัง หู้หนิง ต่างมีท่าทีแสดงความเป็นห่วง

ตามปกติแล้ว การประชุมสมัชชาใหญ่พรรคคอมมิวนิสต์มักดำเนินไปตามแผนการที่วางไว้อย่างเคร่งครัด จึงทำให้หลายฝ่ายคาดว่าเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นกับนายหู จิ่นเทาอาจไม่ใช่เหตุบังเอิญ โดยก่อนหน้าจะเกิดเหตุเขาได้เข้าร่วมการประชุมลับวันสุดท้ายของพรรค จากนั้นจึงมีการอนุญาตให้กล้องเข้าไปถ่ายทอดการประชุมในช่วงท้ายของวันได้ โดยเจ้าหน้าที่เข้าไปเชิญตัวนายหู เพียงไม่นานหลังจากเริ่มมีการบันทึกภาพการประชุม

ในช่วงที่อยู่ในอำนาจ นายหู จิ่นเทา ได้นำเสนอจีนในรูปแบบที่แตกต่างจากยุคของนายสี จิ้นผิงมาก เขาบริหารประเทศในลักษณะที่มีผู้นำเป็นหมู่คณะมากกว่า อีกทั้งรักษาดุลยภาพของฝักฝ่ายต่าง ๆ ในคณะกรรมการกรมการเมืองประจำพรรคคอมมิวนิสต์ (Politburo Standing Committee)

จีนในยุคของนายหูถูกมองว่าเป็นช่วงเวลาแห่งการเปิดประเทศสู่โลกภายนอก และมีความอดทนอดกลั้นต่อแนวคิดใหม่ ๆ มากกว่า

ในฐานะเลขาธิการพรรคคอมมิวนิสต์ นายสี มีแนวทางบริหารประเทศในทิศทางที่แตกต่างออกไป โดยที่เขาเป็น “แกนกลาง” ซึ่งไม่อาจมีผู้ใดท้าทายอำนาจได้

คณะกรรมการกลางพรรคคอมมิวนิสต์ยุคใหม่ไม่มีนายกรัฐมนตรีหลี่ เค่อเฉียง หรือนายหวัง หยาง ซึ่งถูกมองว่ามีแนวคิดเสรีทางเศรษฐกิจ และมีแนวคิดเชื่อมโยงกับรัฐบาลจีนในยุคของนายหู ซึ่งปรากฏการณ์นี้แสดงให้เห็นว่า คณะกรรมการกรมการเมืองประจำพรรคคอมมิวนิสต์ชุดใหม่ล้วนเต็มไปด้วยกลุ่มผู้จงรักภักดีต่อนายสี

ในช่วงเช้าวันนี้ มีการเลือกคณะกรรมการกลางพรรคคอมมิวนิสต์จีนชุดที่ 20 ประกอบด้วย นายสี จิ้นผิง และสมาชิกอาวุโสอื่น ๆ รวมทั้งสิ้น 205 คน โดยสภาตรายางจีนได้แก้ไขธรรมนูญของพรรคคอมมิวนิสต์ เพื่อสนับสนุนแนวคิดของนายสี ให้เป็นหลักการนำพาประเทศจีนไปสู่อนาคต

ในการกล่าวสุนทรพจน์เปิดการประชุมสมัชชาใหญ่พรรคเมื่อ 16 ต.ค. นายสีได้กล่าวยกย่องการปราบปรามขบวนการเรียกร้องประชาธิปไตยในฮ่องกงว่าเป็นการเปลี่ยนสถานการณ์จาก “ความวุ่นวายโกลาหลจนสามารถปกครองได้” นอกจากนี้ยังยืนกรานสิทธิของจีนในการใช้กำลังยึดไต้หวันกลับเข้าเป็นของตน

นายสียังควบรวมตำแหน่งเลขาธิการพรรคคอมมิวนิสต์ และประธานคณะกรรมาธิการการทหารส่วนกลาง และประธานาธิบดีจีน เขาถูกกล่าวถึงในฐานะ “ผู้นำสูงสุด” ของจีน

คาดว่าในวันอาทิตย์ที่ 23 ต.ค.เขาจะได้รับการมอบตำแหน่งเลขาธิการพรรคคอมมิวนิสต์สมัยที่ 3 อย่างเป็นทางการ และจะมีการเปิดตัวทีมผู้บริหารชุดใหม่

ในปี 2018 นายสี ได้ยกเลิกข้อจำกัดการดำรงตำแหน่งประธานาธิบดีที่ 2 สมัย เปิดทางให้เขากุมอำนาจไปได้ชั่วชีวิต

……

ข่าว บีบีซี ไทย ที่เผยแพร่ในเว็บไซต์ ประชาชาติธุรกิจ เป็นความร่วมมือของสององค์กรข่าว