ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ผู้นำสหรัฐเตือนจะเรียกเก็บภาษีเพิ่มเติม 10% กับประเทศใดก็ตามที่เข้าร่วมกับนโยบายต่อต้านอเมริกาของกลุ่ม BRICS (บริกส์) ซึ่งเป็นกลุ่มเศรษฐกิจเกิดใหม่ที่มีประเด็นผลักดันสำคัญ อาทิ การใช้เงินท้องถิ่นแทนดอลลาร์ (Dedollarization) หรือกลไกทางเศรษฐกิจที่ไม่ต้องพึ่งพาสกุลเงินดอลลาร์สหรัฐ ซึ่งก็ยังไม่ชัดเจนว่า เฉพาะสมาชิกหรือรวมหุ้นส่วน BRICS ด้วยที่เข้าข่ายได้รับผลกระทบ
“ประเทศใดก็ตามที่เข้าร่วมกับนโยบายต่อต้านอเมริกาของกลุ่ม BRICS จะถูกเรียกเก็บภาษีเพิ่มเติม 10%” “จะไม่มีข้อยกเว้นสำหรับนโยบายนี้” ทรัมป์โพสต์ทรูท โซเชียล เมื่อวันอาทิตย์ที่ 6 กรกฎาคม ตรงกับช่วงประชุม BRICS ความเคลื่อนไหวที่ทำให้การค้าโลกมีความไม่แน่นอนมากขึ้น เนื่องจากสหรัฐยังอยู่ระหว่างการเจรจาการจัดเก็บภาษีกับพันธมิตรทางการค้าหลายราย
ความเห็นของทรัมป์ดังกล่าวเกิดขึ้นในขณะที่สหรัฐเตรียมส่งจดหมายแจ้งอัตราภาษีไปยังหลายสิบประเทศ โดยเริ่มส่งวันแรกในวันจันทร์ที่ 7 กรกฎาคม เวลาท้องถิ่น จำนวน 12 ประเทศ และจะทยอยส่งอีกกว่า 100 ประเทศ กำหนดอัตราภาษี 10-70% เริ่มมีผลบังคับใช้ 1 สิงหาคม 2025
นอกจากนี้ ในประเด็นสถานการณ์โลก ผู้นำกลุ่ม BRICS ประณามการโจมตีอิหร่านของสหรัฐและอิสราเอล และเรียกร้องให้รัฐบาลของนายกรัฐมนตรี เบนจามิน เนทันยาฮู ผู้นำอิสราเอล ถอนทหารออกจากฉนวนกาซา ซึ่งผู้นำ BRICS เรียกร้องแก้ปัญหาความขัดแย้งในตะวันออกกลางที่ยุติธรรมและยั่งยืน
ปัจจุบันประเทศไทยมีสถานะเป็นประเทศหุ้นส่วนของกลุ่ม BRICS ยังไม่ได้เป็นสมาชิก หลังจากยื่นหนังสือแสดงเจตจำนงเป็นสมาชิกเมื่อมิถุนายน 2024 ซึ่งจากข้อมูลของกระทรวงการต่างประเทศระบุว่า เมื่อวันที่ 28 ธันวาคม 2024 ไทยได้รับแจ้งจากรัสเซีย ในฐานะประธานกลุ่ม BRICS ปี 2024 ว่า ไทยจะเข้าร่วมเป็นประเทศหุ้นส่วนของกลุ่ม BRICS อย่างเป็นทางการ ตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม 2025 เป็นต้นไป ซึ่งกระทรวงต่างประเทศได้อธิบายไว้ว่า :
- การเข้าเป็นประเทศหุ้นส่วนของกลุ่ม BRICS เป็นการต่อยอดความร่วมมือระหว่างไทยกับ BRICS ซึ่งไทยได้เข้าร่วมกิจกรรมและการประชุมในกรอบ BRICS Plus มาตั้งแต่แรกเริ่มเมื่อปี 2017
- จะเป็นการเพิ่มโอกาสทางเศรษฐกิจระหว่างไทยกับประเทศสมาชิก BRICS ซึ่งเป็นประเทศตลาดเกิดใหม่และประเทศกำลังพัฒนาที่มีศักยภาพสูง โดยเฉพาะด้านการค้า การลงทุน และการท่องเที่ยว
- นอกจากนี้ การเข้าเป็นประเทศหุ้นส่วนของกลุ่ม BRICS ยังช่วยส่งเสริมความสัมพันธ์ระดับประชาชนระหว่างไทยกับประเทศสมาชิกและประเทศหุ้นส่วนของกลุ่ม BRICS
- ทั้งยังเป็นการส่งเสริมบทบาทของไทยในกรอบความร่วมมือพหุภาคี ซึ่งไทยต้องการผลักดันให้ประเทศกำลังพัฒนาได้รับความสำคัญมากขึ้น รวมถึงแสดงความพร้อมที่จะเป็นสะพานเชื่อมระหว่างกลุ่ม BRICS กับกรอบความร่วมมือระหว่างประเทศต่าง ๆ ที่ไทยมีบทบาทสำคัญ อาทิ อาเซียน เอเปค ACD และ BIMSTEC
- บราซิลเป็นประธานกลุ่ม BRICS ในวาระปี 2025 ซึ่งไทยมีโอกาสเข้าร่วมการประชุมบางรายการในฐานะประเทศหุ้นส่วนเพื่อสนับสนุนการขับเคลื่อนความร่วมมือของกลุ่ม BRICS ด้วย
กระทั่งล่าสุดนางสาวจิราพร สินธุไพร รัฐมนตรีประจำสำนักนายกรัฐมนตรี เป็นหัวหน้าคณะผู้แทนไทยในการประชุม BRICS ครั้งที่ 17 จัดขึ้นที่ประเทศบราซิล นับเป็นครั้งแรกที่ประเทศไทยเข้าร่วม ในฐานะประเทศหุ้นส่วนของกลุ่ม BRICS อย่างเป็นทางการ ซึ่งในวันที่ 7 กรกฎาคม จิราพรมีกำหนดกล่าวถ้อยแถลงในหัวข้อ “Advancing Global Health and Climate Action through Inclusive Multilateralism”
นอกจากนี้คณะผู้แทนไทยอื่นๆ ร่วมถกประเด็นพหุภาคีเพื่อประเทศกำลังพัฒนา ปรับโครงสร้างเศรษฐกิจโลก และธรรมาภิบาล AI ซึ่งไทยเสนอแนวทางระดมทุนเพื่อพัฒนา-ปฏิรูปการเงินโลก-ความร่วมมือด้าน AI ป้องกันอาชญากรรมข้ามชาติ
การเข้าร่วม BRICS อย่างเป็นทางการของไทย จะเป็นการเพิ่มโอกาสทางเศรษฐกิจระหว่างไทยกับประเทศสมาชิก BRICS ซึ่งเป็นกลุ่มประเทศตลาดเกิดใหม่และประเทศกำลังพัฒนาที่มีศักยภาพสูง โดยเฉพาะด้านการค้า การลงทุน และการท่องเที่ยว โดยมีประชากรรวมกันกว่า 4,000 ล้านคน หรือเกือบครึ่งหนึ่งของโลก มีจีดีพีรวม 25% ของโลกอีกด้วย โดยกองทุนการเงินระหว่างประเทศ (IMF) คาดเศรษฐกิจ BRICS โต 4.2% ปีนี้
ทั้งนี้ ในบรรดาชาติสมาชิกอาเซียน เวียดนามเป็นหนึ่งในประเทศที่ได้สถานะหุ้นส่วน BRICS อย่างเป็นทางการ เมื่อ 13 มิถุนายนที่ผ่านมา หรือเมื่อราว 3 สัปดาห์ก่อน
สี จิ้นผิง ไม่ประชุม BRICS Summit
ปัจจุบัน BRICS มีประเทศสมาชิก 10 ประเทศ ซึ่งเรียกตามอักษรตัวแรกของประเทศก่อตั้งมีบราซิล (Brazil) รัสเซีย (Russia) อินเดีย (India) จีน (China) และอีก1 ปีต่อมามี แอฟริกาใต้ (South Africa) เข้าร่วม ตามด้วย เอธิโอเปีย สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ อียิปต์ อิหร่าน และ อินโดนีเซีย (ประเทศล่าสุดที่เข้าร่วมเมื่อ 7 มกราคม 2025 และเป็นชาติแรกในอาเซียน)
การประชุมสุดยอดผู้นำจากกลุ่ม BRICS เริ่มต้นขึ้นแล้วในนครริโอเดอจาเนโร ประเทศบราซิลระหว่าง 6-7 กรกฎาคม 2025 แต่ไม่มีผู้นำระดับสูงจากประเทศสมาชิกที่ทรงอิทธิพลที่สุดเข้าร่วม
เป็นครั้งแรกในรอบกว่า 10 ปีที่สี จิ้นผิง ผู้นำจีน ซึ่งได้ใช้กลุ่ม BRICS เป็นหัวใจหลักในการผลักดันการปฏิรูปดุลอำนาจของโลก และคานอำนาจกับสหรัฐไม่เข้าร่วมการประชุมประจำปีของผู้นำกลุ่มนี้ ซึ่งได้ส่งเบอร์สอง หลี่ เฉียง นายกรัฐมนตรีจีน เข้าร่วมแทน
ชอง จา เอียน ผู้ช่วยศาสตราจารย์แห่งมหาวิทยาลัยแห่งชาติสิงคโปร์ กล่าวว่า BRICS เป็นส่วนหนึ่งของความพยายามของจีนที่จะให้แน่ใจว่ากลุ่มนี้ไม่ถูกล้อมรอบโดยพันธมิตรสหรัฐ แต่แรงกดดันดังกล่าวอาจลดน้อยลงเมื่อทรัมป์ดำรงตำแหน่ง โดยอ้างถึงการปรับโครงสร้างความสัมพันธ์ของประธานาธิบดีสหรัฐแม้กระทั่งกับพันธมิตรสำคัญ
และสำหรับสี จิ้นผิง BRICS อาจไม่ใช่ “ลำดับความสำคัญสูงสุดของเขา” เนื่องจากเขามุ่งเน้นไปที่การขับเคลื่อนเศรษฐกิจภายในประเทศของจีน นอกจากนี้ รัฐบาลจีนอาจคาดหวังต่ำว่าจะมีความก้าวหน้าครั้งสำคัญในการประชุมสุดยอดปีนี้
อ้างอิง :
• CNN