แกมมาอะลูมินา จากแร่ดินขาว วัสดุดูดซับ-สารเร่งปฏิกิริยาในอุตฯเชื้อเพลิงชีวภาพ
กรมอุตสาหกรรมพื้นฐานและการเหมืองแร่ เปิดผลสำเร็จการขยายผลเทคโนโลยีการผลิตแกมมาอะลูมินาจากแหล่งแร่ดินขาว ใช้เป็นวัสดุดูดซับและรองรับสารเร่งปฏิกิริยา ทั้งในอุตสาหกรรมผลิตเชื้อเพลิงชีวภาพ เคมีชีวภาพ แปรรูปอาหาร ปิโตรเคมี จากตันละ 4,000 พุ่งเป็น 300,000 บาท สร้างมูลค่าเพิ่มกว่า 75 เท่า ตอบโจทย์การใช้ทรัพยากรอย่างคุ้มค่า
วันที่ 19 ธันวาคม 2566 นายอดิทัต วะสีนนท์ รองอธิบดีกรมอุตสาหกรรมพื้นฐานและการเหมืองแร่ รักษาราชการแทนอธิบดีกรมอุตสาหกรรมพื้นฐานและการเหมืองแร่ (กพร.) กล่าวว่า หนึ่งในภารกิจของ กพร. คือ การบริหารจัดการและใช้ประโยชน์จากทรัพยากรแร่ ให้มีประสิทธิภาพและเกิดความคุ้มค่าสูงสุด ผ่านการขับเคลื่อนเศรษฐกิจหมุนเวียนของประเทศ
ด้วยการวิจัยและพัฒนา เพื่อเพิ่มมูลค่าแร่จากการนำนวัตกรรมและเทคโนโลยีมาใช้ ในการผลิตวัตถุดิบคุณภาพสูงจากแหล่งแร่ รองรับการพัฒนาอุตสาหกรรมเป้าหมายในอนาคตของประเทศ
ซึ่งภายในงานสัมมนาเรื่อง “เทคโนโลยีการสกัดอะลูมินแร่ดินจากแร่ดินขาวสำหรับใช้เป็นวัสดุดูดซับและรองรับสารเร่งปฏิกิริยา” ที่ร่วมกับคณะวิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ได้ดำเนินโครงการพัฒนาและต่อยอดเทคโนโลยีการผลิตวัตถุดิบขั้นสูง จากแร่ดินขาวสู่การผลิตในเชิงพาณิชย์ เพื่อพัฒนาและขยายผลเทคโนโลยีการผลิตวัตถุดิบคุณภาพสูง จากแหล่งแร่ดินขาวภายในประเทศที่มีอยู่
โดยทำการวิจัยและพัฒนาเทคโนโลยีการสกัดสารประกอบอะลูมินาไตรไฮดรอกไซด์ (Alumina Trihydroxide) หรืออะลูมินาไตรไฮเดรต (Alumina Trihydrate) หรือ ATH จากแหล่งแร่ดินขาวศักยภาพภายในประเทศ
ซึ่งประสบผลสำเร็จสามารถแยกและสังเคราะห์ ATH จากแร่ดินขาวในประเทศ ด้วยเทคโนโลยีการเผาเปลี่ยนโครงสร้างของแร่ดินขาว และชะละลายด้วยกรดซัลฟิวริก ซึ่งผลิตภัณฑ์ต้นแบบที่สังเคราะห์ได้มีสมบัติเทียบเท่าผลิตภัณฑ์ ATH ทางการค้า
ล่าสุด จากการขยายผลเทคโนโลยีการผลิตแกมมาอะลูมินาจากแหล่งแร่ดินขาวในประเทศ จากแร่ดินขาวเกรดเซรามิกมูลค่า 4,000 บาทต่อตัน เมื่อสังเคราะห์และผลิตเป็นอะลูมินา (Alumina) สำหรับใช้เป็นวัสดุดูดซับและรองรับสารเร่งปฏิกิริยา จะสร้างมูลค่าได้ถึง 300,000 บาทต่อตัน คิดเป็นมูลค่าเพิ่มมากกว่า 75 เท่า
โดยอะลูมินากัมมันต์ (Activated Alumina) ที่ กพร. ได้พัฒนาขึ้นเป็นหนึ่งในตัวอย่างผลิตภัณฑ์จากแกมมาอะลูมินาที่สังเคราะห์ขึ้นจากแร่ดินขาว ซึ่งเทคโนโลยีดังกล่าวได้รับการพิสูจน์ความเป็นไปได้ในทางวิศวกรรม และผ่านการประเมินทางด้านเศรษฐศาสตร์แล้วว่า มีความคุ้มค่าในการผลิตในเชิงพาณิชย์
ทั้งนี้ วัสดุดูดซับ ใช้สำหรับการดูดความชื้นในระบบที่ต้องควบคุมความชื้นต่ำในระดับ PPM เช่น อุตสาหกรรมผลิตเชื้อเพลิงชีวภาพ และเคมีชีวภาพ อุตสาหกรรมแปรรูปอาหาร ซึ่งในอุตสาหกรรมแปรรูปอาหารนี้ จะใช้ในการดูดซับความชื้นออกจากระบบอัดอากาศ (air compressor) ในการทำลมแห้ง เพื่อป้องกันการเติบโตของเชื้อโรค และกันการเกิดการกัดกร่อนในอุปกรณ์ของกระบวนการผลิต
สำหรับคุณสมบัติ วัสดุรองรับสารเร่งปฏิกิริยา หมายถึง ตัว activated alumina จะทำหน้าที่ดูดซับหรือเป็นวัสดุเก็บสารเร่งปฏิกิริยาไว้ในรูพรุนของตัวเอง ใช้ในอุตสาหกรรมปิโตรเคมี