“จันทบุรี” 1 ในเมืองน่าเที่ยวภาคตะวันออก และปี 2567 และ 1 ใน 10 ดาวเด่นเมืองรองที่ได้รับคัดเลือกจากหอการค้าไทยร่วมกับการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย (ททท.) เป็นเมืองที่มีศักยภาพด้านเศรษฐกิจ ทั้งมิติการค้า การลงทุนและการท่องเที่ยวที่จะพัฒนาสู่เมืองหลัก
ปี 2566 จันทบุรีมีนักท่องเที่ยว 4.4 ล้านคน ทำรายได้ 16,183 ล้านบาท ปี 2567 (ม.ค.-ส.ค.) มีนักท่องเที่ยว 2.9 ล้านคน มีรายได้ 10,785 ล้านบาท นายศักดิ์สกุล ศุภกฤตอนันต์ ผู้อำนวยการการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย (ททท.) สำนักงานจันทบุรีได้ตอบสนองนโยบายรัฐเร่งกระตุ้นให้เกิดกระแสการท่องเที่ยวในเมืองรองหรือเมืองน่าเที่ยว เพื่อให้เกิดการกระจายรายได้สู่ชุมชน
โดยเปิดไอเดียใหม่ ๆ ใช้ นำจุดเด่นของ 2 ตลาดแปลกในพื้นที่ใกล้เคียงกัน คือ “ตลาดขนมแปลก” ที่ชุมชนหนองบัว ขึ้นชื่อเรื่องขนมต่าง ๆ มานาน เชื่อมโยงกับตลาดชื่อแปลก “ตลาดสี่มุมเมรุ” (อ่านว่า-เมน) ตลาดสดพื้นบ้าน โดยเพิ่มเส้นทางท่องเที่ยวทางเรือ เพื่อสร้างสีสันความแปลกใหม่ กระตุ้นการเดินทางของนักท่องเที่ยว
นายศักดิ์สกุล ศุภกฤตอนันต์ กล่าวกับ “ประชาชาติธุรกิจ” ว่า เส้นทางท่องเที่ยวทางน้ำจัดขึ้นโดยเชื่อมต่อระหว่างตลาดแปลก 2 แห่ง คือ “ตลาดขนมแปลกชุมชนหนองบัว” อ.เมืองจันทบุรี ได้รับความนิยมจากนักท่องเที่ยวและรู้จักกันดีมาร่วม 7-8 ปีแล้ว และ “ตลาดสี่มุมเมรุ” (มุม-เมน) ตลาดชื่อแปลก ที่ตั้งอยู่รอบ ๆ เมรุ วัดบางสระเก้า อ.แหลมสิงห์ เป็นตลาดน้องใหม่ไม่เป็นที่รู้จักมากนัก ทั้ง 2 ตลาด มีเส้นทางเชื่อมโยงทางรถยนต์ ระยะทาง 3-4 กม.
ส่วนเส้นทางใหม่ทางน้ำ เป็นวิถีชีวิตชาวบ้านที่ยังมีอยู่ ระยะทาง 2-3 กิโลเมตร เดินทางด้วยเรือเพียง 10-15 นาที สามารถจอดเรือให้อาหารฝูงเหยี่ยว จากนั้นไปขึ้นที่ท่าเรือท่าช้าง หมู่ที่ 5 ต.บางสระเก้า นั่งซาเล้งท่องเที่ยวชุมชนบ้านบางสระเก้าทะลุเชื่อมไปตลาดสี่มุมเมรุ ใช้เวลาเดินทางประมาณ 2 ชั่วโมง (ไป-กลับ) การใช้เส้นทางท่องเที่ยวทางน้ำเป็นมิติใหม่ ให้ผู้มาเยี่ยมเยือนได้สัมผัสบรรยากาศธรรมชาติ ป่าชายเลน วิถีชีวิตชาวบ้านท้องถิ่น นอกเหนือการเรียนรู้วิถีตลาด ผลิตภัณฑ์ของชุมชนที่มีเสน่ห์แตกต่างกัน
“ตลาดสี่มุมเมรุที่ยังเป็นตลาดใหม่สำหรับนักท่องเที่ยวจะเติบโตขึ้น เพราะความมีเสน่ห์เป็นตลาดสดของชาวบ้าน โดยเฉพาะอาหารทะเล ตามฤดูกาล สินค้าท้องถิ่นผลิตภัณฑ์แปรรูปต่าง ๆ การเดินทางด้วยเส้นทางน้ำของชุมชนที่อยู่แล้วมีเสน่ห์และอัตลักษณ์ที่แตกต่างจากการใช้เส้นทางรถยนต์ ได้สัมผัสบรรยากาศในรูปแบบใหม่” ผอ.สนง.จันทบุรีกล่าว
นายจักรกฤษณ์ เกิดในมงคล เจ้าของเรือท่องเที่ยว เล่าว่า ปกตินักท่องเที่ยวมาตลาดขนมแปลกชุมชนหนองบัวมักมานั่งเรือชมวิถีชาวประมงพื้นบ้าน หาปู ปลา มีเรือประมงให้บริการเช่าเหมา (รวมเปลวหมูอาหารเหยี่ยว) ไปชมบรรยากาศและให้อาหารฝูงเหยี่ยวแดง 600-700 ตัวในคลองหนองบัวที่เป็นคลองสองน้ำ ทั้งน้ำจืดและน้ำเค็ม โดยมีจุดให้นักท่องเที่ยวถ่ายภาพมุมภูเขาบนฝั่งกับนกเหยี่ยว และ “ต้นเดียวดาย คุณยายสู้ชีวิต” เป็นต้นลำพูเพียงต้นเดียวกลางลำน้ำ ช่วงน้ำแห้งจะมองเห็นราก
เมื่อ ททท.เปิดเส้นทางเรือ และมีแพ็กเกจให้นักท่องเที่ยว และมีการโปรโมตออกไป ทำให้นักท่องเที่ยวเริ่มให้ความสนใจมาใช้เส้นทางท่องเที่ยวทางนี้เพิ่มมากขึ้น ซึ่งกลุ่มเรือประมงพื้นบ้านมีการรวมตัวกันเตรียมเรือพร้อมให้บริการ
ทริปพิเศษบ้านบางสระเก้า
นายสถิตย์ แสนเสนาะ ประธานกลุ่มท่องเที่ยวบ้านบางสระเก้า เล่าว่า กลุ่มท่องเที่ยวบ้านบางสระเก้า จดทะเบียนตั้งกลุ่มมาได้ 5 ปี ก่อนหน้านี้เป็นศูนย์เรียนรู้อนุรักษ์สัตว์น้ำที่มีคณะมาศึกษาดูงาน และเรียนรู้ เมื่อตั้งกลุ่มทำท่องเที่ยวชุมชน ได้จัดโปรแกรมท่องเที่ยวในบ้านบางสระเก้า พาไปดูการทอเสื่อกกในหมู่บ้าน โดยใช้ซาเล้งของชาวบ้าน และมีผลิตภัณฑ์ของสมาชิกกลุ่มมาวางขายให้นักท่องเที่ยว
ถ้ามาเป็นหมู่คณะจะจัดโปรแกรมเต็มรูปแบบ มีการรับรองด้วยเมนูพิเศษของท้องถิ่น “ปลาเงี่ยน…เมี่ยงยืนกิน” คือ ปลาพล่า และเมี่ยงคำ ชื่อฟังสะดุดหูแปลก ๆ ให้ทานคู่กับน้ำมะพร้าวอ่อน หอมหวานชื่นใจ มีผลิตภัณฑ์ต่าง ๆ วางขายให้ซื้อกลับบ้านด้วย จากนั้นนั่งซาเล้งไปดูการทอเสื่อกกในหมู่บ้าน ปัจจุบันการทอเสื่อตกมารุ่นลูก รุ่นหลานจึงมีการพัฒนาผลิตภัณฑ์ใหม่ ๆ เพิ่มอย่างหลากหลาย นักท่องเที่ยวเลือกซื้อได้ ตามเส้นทางของหมู่บ้านร่มรื่นทะลุไปถึงตลาดสี่มุมเมรุ ระยะทางประมาณ 3 กิโลเมตร
“ปลาพล่า และเมี่ยงคำ กลุ่มจะตั้งชื่อให้แปลก ๆ สื่อความหมายถึงความอร่อยทานแล้วอยากทานอีก ซึ่งจะใช้ปลาทะเลสด ๆ ในท้องถิ่นทำ เช่น ปลาน้ำดอกไม้ ปลาเห็ดโคน ปลากระบอก ส่วนเมี่ยงคำ สูตรน้ำเมี่ยงจะใช้น้ำผึ้งชันโรงเพิ่มรสชาติกลิ่นความหวานหอม เป็นสูตรของแม่บ้านในกลุ่ม จะทานคู่น้ำมะพร้าวอ่อนเป็นมะพร้าวปลูกในน้ำกร่อยรสชาติความหวานหอม ชื่นใจเป็นพิเศษ และใช้หลอดจากต้นกกในหมู่บ้านตามคำแนะนำของ ผอ.ททท.ต้องการให้ช่วยลดขยะ” นายสถิตย์กล่าว
ยอดจองชมตลาดสี่มุมเมรุพุ่ง
หมุดหมายปลายทาง ตลาดสี่มุมเมรุเป็นตลาดของสดจากชาวบ้าน ที่นักท่องเที่ยวมาแล้วต้องจับจ่ายซื้อกันแทบทุกคน ของที่วางขายเป็นตลาดสด มีทั้งปู ปลา กุ้งหอย ผักพื้นบ้าน ผลไม้ที่ปลูกไว้กินเหลือมาขาย และผลิตภัณฑ์อาหารทะเลแปรรูป อาหารที่นี่ สด สะอาดและราคาถูกกว่าท้องตลาดแน่นอน กระแสตอบรับดี
นางขวัญจิต บัวเหลือง ประธานชุมชนขนมแปลกชุมชนหนองบัว กล่าวกับ “ประชาชาติธุรกิจ” ว่า หลังจาก ททท.สนง.จันทบุรีทำประชาสัมพันธ์ออกไป ได้รับความสนใจ มียอดจองเข้ามาเพิ่มขึ้น ทั้งหมู่คณะ 10-30 คน ส่วนใหญ่จะเป็นพนักงานบริษัท ห้างร้าน และเป็นครอบครัวมีเด็ก ๆ ปกตินักท่องเที่ยวมาเที่ยวตลาดขนมแปลกอยู่แล้ว จึงสนใจนั่งเรือต่อไปที่บางสระเก้า และตลาดสี่มุมเมรุ
คาดว่าช่วงปิดเทอมน่าจะมีนักท่องเที่ยวที่เป็นกลุ่มครอบครัว เยาวชนเข้ามาจำนวนมาก เพราะเป็นเส้นทางทางน้ำที่เปิดใหม่ นักท่องเที่ยวต้องการประสบการณ์ที่แปลกใหม่ รวมทั้งค่าบริการค่อนข้างถูก มีการดูแลเรื่องความปลอดภัย คาดว่าจะทำให้เรือที่ให้บริการและชุมชนมีรายได้เพิ่มขึ้น
ทั้งนี้ นายศักดิ์สกุลกล่าวทิ้งท้ายว่า หวังว่าการส่งเสริมเส้นทางท่องเที่ยวทางน้ำเชื่อมโยง 2 ตลาดแปลกนี้ จะเป็นการเปิดประสบการณ์ใหม่ ๆ เปิดโอกาสให้นักท่องเที่ยวได้สัมผัส 5 Must Do in Chanthaburi ซึ่งในเส้นทางตลาดหนองบัวและตลาดสี่มุมเมรุมีอยู่แล้ว จากนี้ตลาดสี่มุมเมรุจะเป็นที่รู้จักกับนักท่องเที่ยวมากขึ้น จากการนำเอาตลาดหนองบัวเป็นต้นแบบเป็นพี่เลี้ยง หลังจากทำประชาสัมพันธ์กระแสการตอบรับทั้งนักท่องเที่ยว และกลุ่มวอล์กอิน จากตัวชี้วัดความพึงพอใจผู้ที่เกี่ยวข้องอยู่ในเกณฑ์ดี
ทั้งกลุ่มเรือ ผู้ประกอบการมีรายได้จากการท่องเที่ยว มีรายได้เพิ่มขึ้นประมาณ 10% ของรายได้จากการท่องเที่ยวทั้งหมด ปีนี้เปิดเส้นทางเป้าหมายนักท่องเที่ยวตลาดภายในประเทศ
ในปีหน้า ททท.สนง.จันทบุรีจะให้กลุ่มเอเย่นต์นำขายในกลุ่มนักท่องเที่ยวต่างประเทศ และมีแผนที่จะเพิ่มเส้นทางท่องเที่ยวทางน้ำเชื่อมโยงการท่องเที่ยวแหล่งท่องเที่ยวใหม่ ๆ เพิ่มขึ้น เป็นกิจกรรมหนึ่งที่ตอกย้ำความเป็นไทย เสน่ห์ไทย : 5 Do in Chanthaburi ทริป 2 ตลาดแปลก โปรแกรมท่องเที่ยว ทุกวันเสาร์-อาทิตย์ 10.00-15.00 น. ค่าใช้จ่าย 199 บาท/หัว รวมค่าเรือไป-กลับ ค่าซาเล้ง อาหารว่าง ปลาเงี่ยน-เมี่ยงยืนกินพร้อมน้ำมะพร้าว 1 แก้ว ถือเป็นโปรแกรมเปิดประสบการณ์ท่องเที่ยวใหม่ ๆ ที่น่าค้นหายิ่ง