‘ศศิน เฉลิมลาภ’ อดีตประธานมูลนิธิสืบนาคะเสถียร ออกจดหมายถึง ‘รัฐบาลบุรีรัมย์’

โพสต์จดหมายเปิดผนึกถึง ‘รัฐบาลบุรีรัมย์’ เรียกร้องทบทวนการแต่งตั้งเลขาธิการ สทนช. ชี้กติกาประกาศภัยพิบัติของ ปภ. ล้าสมัย ทำให้ไทยประกาศเตือนได้ช้ากว่าความเสี่ยงจริง ย้ำรัฐบาลต้องเร่งแก้ระบบจัดการน้ำทั้งโครงสร้าง ก่อนประชาชนต้องสูญเสียซ้ำทุกปี

เมื่อวันที่ 30 พฤศจิกายน 2568 นายศศิน เฉลิมลาภ นักอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม นักวิชาการอิสระ อดีตประธานมูลนิธิสืบนาคะเสถียร และอดีตผู้บริหารมูลนิธิสยามกัมมาจล ผู้ทำงานด้านทรัพยากรธรรมชาติ โดยเฉพาะป่าไม้และการบริหารจัดการน้ำ โพสต์จดหมายเปิดผนึกผ่านเฟซบุ๊กส่วนตัว ส่งถึง ‘รัฐบาลบุรีรัมย์’ โดยเฉพาะรองนายกรัฐมนตรีโสภณ ซารัมย์ และนายอนุทิน ชาญวีรกูล รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย เพื่อเสนอให้เร่งแก้ไขปัญหาเชิงระบบด้านการจัดการน้ำของประเทศ โดยระบุว่ารัฐบาลปัจจุบันยังมีโอกาส “ปิดจุดอ่อนเชิงระบบ” ที่มีผลต่อชีวิตประชาชนนับล้านคน

จดหมายดังกล่าวประกอบด้วย ข้อเรียกร้องหลัก 3 ประการ ได้แก่ 1. การทบทวนการแต่งตั้งเลขาธิการ สทนช. 2. การแก้ไขระเบียบของกรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย (ปภ.) เพื่อให้ประกาศภัยพิบัติได้ก่อนเกิดเหตุ และ 3. การแสดงภาวะผู้นำเชิงนโยบายของรัฐบาล

1) ขอให้ทบทวนการนำคนนอกวงการน้ำ มาดำรงตำแหน่งเลขาธิการ สทนช.

ศศินระบุว่า ตำแหน่งเลขาธิการสำนักงานทรัพยากรน้ำแห่งชาติเป็น “หัวใจของการบูรณาการข้อมูลและบัญชาการน้ำระดับประเทศ” ซึ่งจำเป็นต้องอาศัยประสบการณ์จริงมากกว่าการบริหารทั่วไป พร้อมชี้ว่า ประเทศไทยเคยได้รับบทเรียนจาก

• การประเมินสถานการณ์ช้า
• การสื่อสารระหว่างหน่วยงานที่สะดุด
• การกลัวผิดจนไม่กล้าประกาศเตือนภัย
• การขาดความเข้าใจเชิงระบบระหว่างน้ำหลาก–น้ำล้นตลิ่ง–น้ำทุ่ง

เตือนว่าหากแต่งตั้งคนนอกวงการน้ำ จะซ้ำเติมปัญหาและกระทบต่อความเชื่อมั่นของเจ้าหน้าที่ภาคสนาม โดยเฉพาะในยุคที่ “พายุและฝนสุดขั้วกลายเป็นปกติใหม่” เสนอให้รัฐบาลกำหนดคุณสมบัติเลขาธิการ สทนช. อย่างเป็นทางการ ได้แก่

• ผู้ที่มีประสบการณ์ด้านบริหารจัดการน้ำอย่างน้อย 20 ปี
• เคยรับผิดชอบข้อมูลน้ำหรือบัญชาการน้ำระดับประเทศ
• เข้าใจโครงสร้าง สทนช.-ชป.-กรมอุตุ-ปภ.-ชลประทานจังหวัด
• ผ่านงานพื้นที่จริง ไม่ใช่งานเอกสารอย่างเดียว

ย้ำว่า “นี่ไม่ใช่การคัดค้านตัวบุคคล แต่เป็นการขอให้รัฐบาลใช้ตำแหน่งนี้ขับเคลื่อนประเทศ ไม่ใช่ตอบแทนทางการเมือง”

2) ขอให้แก้ไขระเบียบของ ปภ. เพื่อให้อำนาจประกาศภัยพิบัติ ‘ก่อนภัยเกิด’

ในโพสต์ระบุว่า ระเบียบปัจจุบันที่กำหนดว่า “ต้องเกิดเหตุแล้วจึงประกาศภัยได้” เป็นจุดอ่อนสำคัญที่ทำให้ประเทศไทยรับมือภัยธรรมชาติไม่ทันการณ์ และขัดกับหลักสากลของระบบ Early Warning System จึงเสนอให้ใช้ข้อมูลคาดการณ์แบบ Nowcast และ Forecast เพื่อให้

• ชาวบ้านรู้ตัวก่อน
• ผู้ว่าฯ เตรียมแผนอพยพ
• ปภ. กระจายทรัพยากรได้
• กรมอุตุ-สสน.-ชป. มี command ร่วมกัน

พร้อมย้ำว่า รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยสามารถ “แก้ระเบียบนี้ได้ทันที” โดยไม่ต้องแก้กฎหมาย และจะเป็น “ผลงานระดับประเทศ” ที่ช่วยชีวิตประชาชนในทุกฤดูพายุ

3) โอกาสที่รัฐบาลบุรีรัมย์จะแสดง ‘ภาวะผู้นำเชิงนโยบาย’

ศศินระบุว่า ประชาชนต้องการ “ระบบจัดการน้ำที่ทันสมัย ปลอดภัย และกล้ารับผิดชอบ” มากกว่าการจัดสรรตำแหน่งทางการเมือง พร้อมเสนอ 3 แนวทางทันที ได้แก่

• เลือกเลขาธิการ สทนช. ที่เหมาะสมจริง
• แก้ระเบียบ ปภ. เพื่อประกาศภัยล่วงหน้าได้
• ออกเกณฑ์คุณสมบัติผู้บริหารน้ำระดับประเทศแบบโปร่งใส

ทั้งสามเรื่องนี้ “ไม่ขัดการเมือง” และจะสร้างความเชื่อมั่นให้ทั้งเจ้าหน้าที่ ผู้ว่าราชการจังหวัด และชาวบ้านในพื้นที่เสี่ยงทั่วแม่น้ำเจ้าพระยาและแม่น้ำสายหลักของประเทศ