ญี่ปุ่น งัดนวัตกรรม ‘น้ำแข็งเทียม’ ปลุกธุรกิจลานสเกตกลางเมือง

คอลัมน์ : Market Move

ลานสเกตน้ำแข็ง เป็นหนึ่งในกีฬาและงานอดิเรกยอดนิยมของชาวญี่ปุ่นทุกช่วงวัย แต่สภาพเศรษฐกิจตกสะเก็ดทำให้การลงทุนดูแลและสร้างลานสเกตน้ำแข็งกลายเป็นเรื่องท้าทาย จนกิจกรรมนี้เริ่มเข้าถึงได้ยากขึ้น

จนกระทั่งบริษัทญี่ปุ่นรายหนึ่งกู้สถานการณ์ด้วยนวัตกรรมด้านวัสดุศาสตร์ ทำให้สามารถสร้างลานสเกตน้ำแข็ง โดยไม่ใช้น้ำแข็ง ไม่เพียงลดค่าใช้จ่ายทั้งด้านการก่อสร้าง และบำรุงรักษา แต่ยังเพิ่มความสะดวกให้ผู้ใช้บริการ เช่น เสื้อผ้าไม่เปียกเมื่อลื่นล้ม รวมถึงไม่ต้องสวมเสื้อกันหนาวขณะเล่น อีกด้วย

สำนักข่าวนิกเคอิ เอเชีย รายงานว่า ลานสเกต ที่ใช้วัสดุเรซิ่นสังเคราะห์ทดแทนน้ำแข็งนี้กำลังเป็นกระแสฮิตทั่วญี่ปุ่น โดยสามารถพบเห็นได้ทั้งในห้างสรรพสินค้า และสวนสาธารณะ เนื่องจากค่าใช้จ่ายในการติดตั้งและบำรุงรักษาที่ต่ำกว่าลานสเกตจากน้ำแข็ง

โดยวัสดุเรซิ่นสังเคราะห์นี้คือ พอลิเอทิลีนแบบน้ำหนักโมเลกุลสูงมาก ซึ่งเป็นเรซิ่นที่พบได้ทั่วไปในถุงพลาสติกและบรรจุภัณฑ์ มีคุณสมบัติเด่นคือทนต่อแรงกระแทก ทนต่อการสึกหรอ และเมื่ออยู่ในอุณหภูมิต่ำจะมีแรงเสียดทานต่ำตามไปด้วย

“เจ-แพลนนิ่งอินเตอเนชั่นนัล” (J-Planning International) ผู้ติดตั้งและให้บริการลานสเกตจากวัสดุสังเคราะห์ ระบุว่า การติดตั้งลานสเกตสังเคราะห์นี้มีค่าใช้จ่ายเพียง 1 ใน 4 ของลานสเกตน้ำแข็งเท่านั้น ทั้งนี้ตัวเลขที่ชัดเจนจะแตกต่างกันตามขนาดของลาน

รวมถึงใช้เวลาและแรงงานในการติดตั้งน้อยกว่าด้วย เนื่องจากการติดตั้งนั้น เพียงนำแผ่นเรซิ่นสังเคราะห์ขนาดประมาณ 2 คูณ 1 เมตรมาเรียงต่อกันและยึดให้เข้าที่ด้วยตัวนอตเท่านั้น ดังนั้นแม้แต่ในเขตกลางเมืองก็สามารถติดตั้งลานสเกตเสร็จได้ภายในเวลาเพียง 3 วัน ขณะที่ลานน้ำแข็งต้องใช้เวลาไม่น้อยกว่า 2 สัปดาห์ สำหรับเตรียมพื้นที่และรอให้น้ำในลานกลายเป็นน้ำแข็ง

เช่นเดียวกับค่าใช้จ่ายในการบำรุงรักษา เนื่องจากวัสดุเรซิ่นสังเคราะห์นี้ไม่จำเป็นต้องใช้ระบบทำความเย็นเพื่อรักษาสภาพเหมือนลานน้ำแข็ง และไม่จำเป็นต้องคอยปรับผิวให้เรียบเมื่อใช้งานไประยะหนึ่ง

ตัวอย่างหนึ่งที่สะท้อนจุดเด่นของลานสเกตที่ใช้วัสดุสังเคราะห์แทนน้ำแข็งนี้ คือ ลานสเกตแห่งใหม่ซึ่งเปิดบริการเมื่อเดือนพฤศจิกายน 2025 ที่ฟุคุโทคุโนะโมริ (Fukutoku no Mori) สวนสาธารณะในเขตนิฮอนบาชิของกรุงโตเกียว ที่ล้อมรอบไปด้วยอาคารสำนักงานและห้างสรรพสินค้า

โดยลานสเกตแห่งนี้มีค่าใช้บริการร่วมค่าเช่ารองเท้าสเกตแล้วอยู่ที่เพียง 1,800 เยนต่อคนเท่านั้น ซึ่งราคานี้ไม่เพียงต่ำกว่าลานสเกตทั่วไป แต่ยังถูกกว่าตั๋วชมภาพยนตร์ 1 ที่นั่งด้วย ขณะเดียวกันจากการสำรวจของสำนักข่าวนิกเคอิ เอเชีย พบว่า ค่าบริการรวมค่าเช่ารองเท้าของลานสเกตที่ใช้วัสดุสังเคราะห์นี้แต่ละแห่งต่างอยู่ที่ระดับเฉลี่ยต่ำกว่า 2,000 เยน

“เซระ อิคาราชิ” ผู้จัดการแผนกพัฒนาเมืองของมิตซุย ฟุโดซัง กล่าวว่า สาเหตุที่บริษัทนำลานสเกตนี้มาติดตั้ง เพราะอยากให้ผู้คนได้สนุกกับการเล่นสเกตอย่างสบาย ๆ

ทั้งนี้ แม้ลานสเกตจากวัสดุสังเคราะห์จะมีมานานกว่าทศวรรษแล้ว แต่ยังติดปัญหาด้านความลื่น ทำให้ต้องทาสารหล่อลื่นบนผิวอย่างสม่ำเสมอ ซึ่งนอกจากเพิ่มค่าใช้จ่ายด้านดูแลแล้ว สารหล่อลื่นนี้ยังเปื้อนเสื้อผ้าของผู้ใช้บริการด้วย

แต่ช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา ประสิทธิภาพของวัสดุสังเคราะห์พัฒนาขึ้นมาก โดยปัจจุบันเรซิ่นที่ใช้ทำลานสเกตทั้งแรงเสียดทานต่ำกว่าเดิม และยังผสมสารหล่อลื่นลงในวัสดุมาแล้วระหว่างการผลิต ส่งผลให้ลานสเกตรุ่นใหม่มีพื้นผิวเรียบ และไม่เหนียวเหนอะหนะจากสารหล่อลื่น

นอกจากนี้แม้วัสดุเรซิ่นสังเคราะห์จะยังมีแรงต้านสูงกว่าน้ำแข็งเล็กน้อย แต่กลับเป็นจุดแข็ง เนื่องจากแรงต้านนี้ทำให้ผิวลานเสื่อมสภาพช้าลง ช่วยลดโอกาสที่บรรดานักสเกต โดยเฉพาะมือใหม่จะสะดุดล้มให้น้อยลง

“ทามามิ โดบาชิ” ประธานบริษัท เจ-แพลนนิ่งฯ ซึ่งมีประสบการณ์ทั้งในฐานะนักสเกตลีลาและผู้ฝึกสอน ประทับใจกับประสิทธิภาพของลานสเกตสังเคราะห์ที่ผลิตโดยบริษัทจากสวิตเซอร์แลนด์ จึงเริ่มนำมาจำหน่ายในญี่ปุ่นเมื่อปี 2017