ดัน “ยโสธรโมเดล” กระจายพันธุ์มันฯ ต้านโรค ปั้นแหล่งพันธุ์สะอาดชุมชน

กรมส่งเสริมการเกษตร จัดกิจกรรมส่งมอบท่อนพันธุ์ต้านทานโรคใบด่าง ได้แก่ พันธุ์อิทธิ 1 อิทธิ 2 และอิทธิ 3 ให้เกษตรกรจังหวัดยโสธร ขับเคลื่อนการพัฒนามันสำปะหลังแบบครบวงจร ดึงเครือข่ายสมาคมมันสำปะหลัง 4 สมาคม เพื่อเร่งลดการระบาดของโรคและยกระดับคุณภาพผลผลิต ณ สำนักงานเกษตรจังหวัดยโสธร

นางอัญชลี สุวจิตตานนท์ อธิบดีกรมส่งเสริมการเกษตร เปิดเผยว่า ประเทศไทยมีพื้นที่ปลูกมันสำปะหลังกว่า 9.32 ล้านไร่ พบการระบาดของโรคใบด่างมันสำปะหลัง ร้อยละ 10.19 ของพื้นที่ยืนต้น และทำให้เกษตรกรไม่สามารถเก็บท่อนพันธุ์ไว้ใช้ต่อ เกิดภาวะขาดแคลนพันธุ์สะอาดในหลายพื้นที่ ซึ่งสำหรับจังหวัดยโสธรมีพื้นที่ปลูกร้อยละ 1.07 ของประเทศ และพบการระบาดร้อยละ 4.04 แม้อยู่ในระดับต่ำกว่าค่าเฉลี่ย แต่ยังต้องเฝ้าระวังอย่างต่อเนื่อง ในปี 2569 จังหวัดยโสธรได้รับสนับสนุนท่อนพันธุ์ต้านทานโรคจำนวน 541,000 ลำ ครอบคลุมพื้นที่ 1,082 ไร่ คาดว่าจะช่วยลดการแพร่ระบาดได้อย่างมีประสิทธิภาพ

พร้อมเน้นให้เกษตรกรขยายพันธุ์ต่อและพัฒนาเป็น “ธนาคารท่อนพันธุ์” ในชุมชน ช่วงปี 2566–2568พื้ นที่ปลูกในจังหวัดยโสธรมีแนวโน้มลดลงเล็กน้อย จาก 104,716 ไร่ เหลือ 99,524 ไร่ ขณะที่ผลผลิตเฉลี่ยเพิ่มขึ้นจาก 3,540 กิโลกรัม/ไร่ เป็น 3,609 กิโลกรัม/ไร่ หรือเพิ่มขึ้นร้อยละ 1.95 ส่งผลให้ผลผลิตรวมอยู่ที่ประมาณ 352,450 ตัน อย่างไรก็ตาม เกษตรกรยังเผชิญปัญหาโรคใบด่างมันสำปะหลัง โรคพุ่มแจ้ และการซื้อขายแบบไม่วัดเปอร์เซ็นต์แป้ง รวมถึงราคาขายที่ผันผวนไม่เป็นไปตามกลไกตลาด

กรมฯ ชู การบริหารจัดการของจังหวัดยโสธร เพื่อให้สามารถบริหารจัดการเชิงรุกโรคใบด่างมันสำปะหลังโดยจัดทำแผนที่ความเสี่ยงเพื่อบริหารจัดการโรคใบด่างมันสำปะหลังและการกระจายพันธุ์ต้านทาน ระดับตำบล แบ่งเป็นพื้นที่เฝ้าระวังสูง 55 ตำบล พบการระบาด 2-3 ครั้งใน 3 ปี พื้นที่เฝ้าระวังปานกลาง 6 ตำบล พบการระบาด 1 ครั้งในรอบ 3 ปี รวมถึงพื้นที่เฝ้าระวังต่ำ 9 ตำบล ไม่พบการระบาดในรอบ 3 ปี พัฒนาแปลงขยายพันธุ์ต้านทานโรค เพื่อกระจายท่อนพันธุ์สะอาด

พร้อมส่งเสริมการใช้พันธุ์ที่ให้ผลผลิตและเปอร์เซ็นต์แป้งสูง เช่น เกษตรศาสตร์ 50 และระยอง 72 ควบคู่กับการจัดการดิน น้ำ และปุ๋ยตามค่าวิเคราะห์ดิน รวมถึงผลักดันการใช้เทคโนโลยี เช่น ระบบน้ำหยด การบำรุงดินด้วยอินทรียวัตถุ และการปลูกพืชหมุนเวียน รวมถึงพัฒนาแหล่งเรียนรู้และแปลงต้นแบบในชุมชน เพื่อถ่ายทอดองค์ความรู้สู่เกษตรกรอย่างต่อเนื่อง ตั้งเป้าภายในปี 2570จ ะลดการระบาดของโรคใบด่างในพื้นที่จังหวัดยโสธรไม่น้อยกว่าร้อยละ 40 และยกระดับสู่การเป็นแหล่งผลิตท่อนพันธุ์ต้านทานโรคและพันธุ์สะอาดของภาคตะวันออกเฉียงเหนือ

กรมส่งเสริมการเกษตรยืนยันเดินหน้าบูรณาการความร่วมมือทุกภาคส่วน พัฒนาการผลิตตั้งแต่ต้นน้ำถึงปลายน้ำ เพื่อเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันและสร้างความมั่นคงให้เกษตรกรไทยต่อไป