ชาวไร่มันสำปะหลัง-อ้อยค้านเปิดเสรีเอทานอลสหรัฐ หวั่นกระทบราคา จี้รัฐดัน E20
สมาคมชาวไร่มันสำปะหลังและสถาบันชาวไร่อ้อยภาคอีสาน ค้านเปิดเสรีนำเข้าเอทานอลเชื้อเพลิงจากสหรัฐ ภายใต้ดีล ART หวั่นแย่งตลาดเอทานอลไทย กระทบการรับซื้อผลผลิตและรายได้เกษตรกร ชี้กำลังผลิตในประเทศยังเพียงพอ จี้รัฐบาลคงภาษีนำเข้า เปิดเผยเงื่อนไขเจรจา พร้อมผลักดัน E20 เป็นน้ำมันเบนซินพื้นฐาน เพิ่มความต้องการใช้มันสำปะหลังและอ้อยในประเทศ
นายรังษี ไผ่สอาด นายกสมาคมชาวไร่มันสำปะหลังแห่งประเทศไทย เปิดเผยว่า สมาคมฯ ไม่เห็นด้วยกับการเปิดเสรีนำเข้าเอทานอลเชื้อเพลิงจากสหรัฐอเมริกา ภายใต้ความตกลงการค้าต่างตอบแทนไทย-สหรัฐ (Agreement on Reciprocal Trade : ART) เนื่องจากไทยยังมีกำลังการผลิตเอทานอลเพียงพอ หากเปิดทางให้นำเข้าเอทานอลจากสหรัฐ อาจส่งผลกระทบต่อโรงงานผลิตเอทานอลในประเทศ และกระทบต่อเนื่องถึงเกษตรกรผู้ปลูกมันสำปะหลัง

ทั้งนี้ โรงงานเอทานอลเป็นหนึ่งในตลาดรับซื้อมันสำปะหลังที่สำคัญ หากเอทานอลนำเข้าเข้ามาทดแทนการผลิตในประเทศ อาจทำให้โรงงานลดกำลังการผลิตและปริมาณรับซื้อวัตถุดิบ โดยเฉพาะช่วงฤดูเก็บเกี่ยวที่ผลผลิตมันสำปะหลังออกสู่ตลาดพร้อมกัน ส่งผลให้เกษตรกรมีช่องทางจำหน่ายลดลง และเสี่ยงเผชิญแรงกดดันด้านราคา
“ไทยยังมีกำลังผลิตเอทานอลเหลืออยู่ ถ้ารัฐส่งเสริม E20 แล้วเปิดทางให้เอทานอลนำเข้าเข้ามาแทนที่ของไทย ก็เท่ากับตัดตลาดของชาวไร่ในจังหวะที่เราควรได้ประโยชน์จากนโยบายนี้ คนที่ต้องรับผลก่อนคือเกษตรกรที่ปลูกไปแล้ว ลงทุนไปแล้ว และต้องหาที่ขายผลผลิต” นายรังษีกล่าว
นายรังษีกล่าวว่า สมาคมฯ ต้องการให้รัฐบาลคงอัตราภาษีนำเข้าเอทานอลสำหรับใช้เป็นเชื้อเพลิงจากสหรัฐไว้ในระดับปัจจุบัน พร้อมเปิดเผยรายละเอียดการเจรจา ทั้งพิกัดสินค้า อัตราภาษี และหลักเกณฑ์การออกใบอนุญาตนำเข้า ก่อนตัดสินใจปรับลดภาษีหรือผ่อนคลายเงื่อนไข เพื่อให้เกษตรกรและผู้ประกอบการสามารถประเมินผลกระทบที่อาจเกิดขึ้นได้อย่างรอบด้าน
ด้านนายสิทธิบูรณ์ รัชตะสุวิโรจน์ ประธานสถาบันชาวไร่อ้อยภาคอีสาน กล่าวว่า การเปิดเสรีนำเข้าเอทานอลจากสหรัฐอาจกระทบต่อห่วงโซ่อุตสาหกรรมอ้อยและน้ำตาล เนื่องจากกากน้ำตาลเป็นวัตถุดิบสำคัญในการผลิตเอทานอล หากโรงงานในประเทศลดกำลังการผลิต ความต้องการใช้กากน้ำตาลอาจลดลงตามไปด้วย และส่งผลต่อการสร้างมูลค่าเพิ่มให้ผลผลิตอ้อยของเกษตรกร

ดังนั้น ภาครัฐควรเร่งผลักดันการใช้แก๊สโซฮอล์ E20 เป็นน้ำมันเบนซินพื้นฐาน โดยให้ความสำคัญกับการใช้เอทานอลที่ผลิตจากวัตถุดิบภายในประเทศ เพื่อเพิ่มความต้องการใช้มันสำปะหลังและกากน้ำตาล ลดการพึ่งพาเชื้อเพลิงนำเข้า และสร้างรายได้ให้เกษตรกรไทย
“ถ้ารัฐต้องการให้ E20 ช่วยลดการพึ่งพาเชื้อเพลิงนำเข้า ก็ควรใช้เอทานอลที่ผลิตจากวัตถุดิบในประเทศเป็นหลัก เรามีทั้งวัตถุดิบและโรงงานอยู่แล้ว การเพิ่มการใช้ E20 จึงควรเป็นโอกาสเพิ่มมูลค่าผลผลิตเกษตรไทยและสร้างรายได้ในประเทศ” นายสิทธิบูรณ์กล่าว
นายสิทธิบูรณ์กล่าวว่า ภาครัฐควรกำหนดเป้าหมายการใช้เอทานอลในประเทศให้ชัดเจน เพื่อให้เกษตรกรและโรงงานสามารถวางแผนเพาะปลูก รับซื้อวัตถุดิบ และบริหารกำลังการผลิตให้สอดคล้องกับความต้องการของตลาด รวมถึงประเมินผลกระทบต่อห่วงโซ่อ้อยและน้ำตาลก่อนกำหนดเงื่อนไขเปิดตลาด
ทั้งนี้ สมาคมชาวไร่มันสำปะหลังแห่งประเทศไทยและสถาบันชาวไร่อ้อยภาคอีสานมีข้อเสนอร่วมกัน 3 ประการ ได้แก่ 1.คงอัตราภาษีนำเข้าเอทานอลเชื้อเพลิงจากสหรัฐระหว่างประเมินผลกระทบ และเปิดเผยรายละเอียดเงื่อนไขการนำเข้า 2.รับฟังความคิดเห็นเกษตรกรและผู้ประกอบการ พร้อมประเมินผลต่อปริมาณรับซื้อ ราคาผลผลิต รายได้เกษตรกร และการใช้กำลังผลิตของโรงงาน รวมถึงกำหนดมาตรการรองรับหากมีการเปิดตลาด และ 3.ส่งเสริมการใช้ E20 อย่างต่อเนื่อง พร้อมกำหนดเป้าหมายการใช้เอทานอลที่ชัดเจน
ข้อเรียกร้องดังกล่าวมีขึ้นภายหลังไทยและสหรัฐลงนามแถลงการณ์ร่วม (Joint Statement) เมื่อวันที่ 17 พฤศจิกายน 2569 โดยกรอบการเจรจาที่เผยแพร่เมื่อเดือนตุลาคม 2568 มีประเด็นเกี่ยวกับการออกใบอนุญาตนำเข้าเอทานอลเชื้อเพลิงจากสหรัฐ อย่างไรก็ตาม กระทรวงพาณิชย์ชี้แจงว่าการลงนามแถลงการณ์ร่วมยังไม่มีผลเปลี่ยนแปลงอัตราภาษีนำเข้า และการปรับลดภาษีรายสินค้าจะเป็นไปตามเงื่อนไขเมื่อความตกลง ART มีผลใช้บังคับ
ทั้งสององค์กรยืนยันความพร้อมนำข้อมูลจากพื้นที่เพาะปลูกและการรับซื้อผลผลิตเข้าหารือกับรัฐบาล เพื่อให้การกำหนดเงื่อนไขทางการค้าคำนึงถึงรายได้เกษตรกร และรักษาความต่อเนื่องของอุตสาหกรรมพลังงานชีวภาพในประเทศ