CAAT ออกข้อกำหนดใหม่คุมเข้มการนำพาวเวอร์แบงก์ขึ้นเครื่องบิน กำหนดให้พกพาได้เฉพาะสัมภาระติดตัว ไม่เกิน 2 ก้อน ห้ามชาร์จหรือใช้งานระหว่างเที่ยวบิน และห้ามเก็บในช่องสัมภาระเหนือศีรษะ เพื่อยกระดับความปลอดภัยด้านการบินและลดความเสี่ยงจากแบตเตอรี่ลิเทียมลุกไหม้บนอากาศยาน
ช่วงไม่กี่ปีมานี้ หลายสายการบินมีการปรับกฎการนำแบตเตอรี่สำรอง หรือพาวเวอร์แบงก์ ขึ้นเครื่องบินให้มีความปลอดภัยตามหลักมาตรฐานการบินมากขึ้น ซึ่งเป็นผลจากหลาย ๆ เคสของบรรดาสายการบินต่างประเทศ และสายการบินในไทยที่พบอุบัติเหตุการลุกไหม้ของพาวเวอร์แบงก์
ส่งผลให้บางเที่ยวบินที่เกิดเหตุ ต้องเปลี่ยนเส้นทางบิน ลงจอดฉุกเฉิน หรือหยุดการปฏิบัติการชั่วคราว ซึ่งสะท้อนให้เห็นว่า ความเสี่ยงจากแบตเตอรี่ลิเทียมเป็นภัยคุกคามต่อความปลอดภัยของผู้โดยสาร ลูกเรือ และการดำเนินงานของระบบการบินโดยรวมอย่างมีนัยสำคัญ ส่งผลให้ ICAO และหน่วยงานกำกับดูแลด้านการบินของหลายประเทศเพิ่มความเข้มงวดในการกำกับดูแลการพาแบตเตอรี่ลิเทียมขึ้นอากาศยานอย่างต่อเนื่อง
ล่าสุด สำนักงานการบินพลเรือนแห่งประเทศไทย (CAAT) ออก “ข้อกำหนดของสำนักงานการบินพลเรือนแห่งประเทศไทย ฉบับที่ 122 ว่าด้วยหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขในการพาแบตเตอรี่ลิเธียมไปกับอากาศยาน” เมื่อวันที่ 11 พฤษภาคม 2569 เพื่อยกระดับมาตรการด้านความปลอดภัยในการขนส่งทางอากาศ และให้สอดคล้องกับสำหรับการขนส่งวัตถุอันตรายทางอากาศโดยปลอดภัย (Technical Instruction for the Safe Transport of Dangerous Goods by Air) ขององค์การการบินพลเรือนระหว่างประเทศ (ICAO)
ข้อกำหนดดังกล่าวมีสาระสำคัญในการกำหนดแนวทางการนำแบตเตอรี่ลิเทียมสำรอง หรือพาวเวอร์แบงก์ขึ้นเครื่องบินอย่างปลอดภัย เนื่องจากพาวเวอร์แบงก์เป็นอุปกรณ์ที่ผู้โดยสารนิยมพกพาเพื่อใช้เป็นแหล่งพลังงานสำรองสำหรับอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์แบบพกพา เช่น โทรศัพท์มือถือ แท็บเลต และอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์อื่น ๆ
อย่างไรก็ตาม ปัจจุบันแบตเตอรี่ลิเทียมถูกจัดเป็นวัตถุที่อาจก่อให้เกิดความเสี่ยงด้านความปลอดภัยในการขนส่งทางอากาศ หากเกิดความเสียหาย การจัดเก็บไม่เหมาะสม หรือใช้งานผิดวิธี อาจทำให้เกิดความร้อนสูง เกิดควัน หรือเกิดเพลิงไหม้ได้
ทำให้ CAAT จึงได้ยกระดับมาตรการด้านความปลอดภัยในการนำพาวเวอร์แบงก์ติดตัวขึ้นเครื่องบิน โดยกำหนดหลักเกณฑ์และเงื่อนไขที่ชัดเจน เพื่อให้ผู้โดยสารสามารถเดินทางได้อย่างปลอดภัย และลดความเสี่ยงที่อาจส่งผลกระทบต่อผู้โดยสาร ลูกเรือ และอากาศยาน
ภายใต้ข้อกำหนด กพท. ฉบับใหม่ มีการกำหนดเรื่องการนำพาวเวอร์แบงก์ขึ้นเครื่องบินไว้ดังนี้
- ผู้โดยสารสามารถนำพาวเวอร์แบงก์ขึ้นเครื่องบินได้เฉพาะในรูปแบบสัมภาระพกพา (Carry-on Baggage) เท่านั้น ห้ามนำโหลดใต้ท้องเครื่อง (Checked Baggage) โดยเด็ดขาด
- กำหนดให้พาวเวอร์แบงก์ต้องมีค่าพลังงานไฟฟ้าไม่เกิน 100 Wh (หรือ 20,000 mAh) หรือหากเกิน 100 Wh แต่ไม่เกิน 160 Wh จะต้องได้รับอนุญาตจากสายการบินก่อนเดินทาง
- ผู้โดยสารหนึ่งคนสามารถพกพาพาวเวอร์แบงก์ได้ไม่เกิน 2 ก้อน
- ห้ามชาร์จพาวเวอร์แบงก์จากแหล่งพลังงานใด ๆ บนอากาศยาน
- ห้ามใช้พาวเวอร์แบงก์ชาร์จโทรศัพท์มือถือหรืออุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์อื่นระหว่างเที่ยวบิน
- ห้ามจัดเก็บพาวเวอร์แบงก์ไว้ในช่องเก็บสัมภาระเหนือศีรษะ (Overhead Compartment) โดยให้เก็บไว้ในจุดที่สามารถหยิบใช้งานหรือเข้าถึงได้โดยสะดวก เช่น กระเป๋าหน้าที่นั่ง (Seat Pocket) พื้นที่ใต้ที่นั่งด้านหน้า หรือพกติดตัว เพื่อให้สามารถดำเนินการได้อย่างทันท่วงทีหากเกิดเหตุผิดปกติ เช่น ความร้อนสูงผิดปกติ ควัน หรือการลุกไหม้
พลอากาศเอก มนัท ชวนะประยูร ผู้อำนวยการ CAAT กล่าวว่า ปัจจุบันแบตเตอรี่ลิเทียมและพาวเวอร์แบงก์ เป็นอุปกรณ์ที่ผู้โดยสารพกพาในการเดินทางทางอากาศอย่างแพร่หลาย แต่หากเกิดความเสียหาย การกระแทก หรือใช้งานไม่เหมาะสม อาจก่อให้เกิดความร้อนสูง ควัน หรือเพลิงไหม้ได้ ซึ่งส่งผลกระทบต่อความปลอดภัยในการบินโดยตรง ดังนั้น การกำหนดมาตรการและแนวปฏิบัติที่ชัดเจนจึงมีความสำคัญอย่างยิ่ง เพื่อป้องกันความเสี่ยงเชิงรุก และสร้างความปลอดภัยสูงสุดแก่ผู้โดยสาร ลูกเรือ และการปฏิบัติการบินโดยรวม
พลอากาศเอก มนัท กล่าวเพิ่มเติมว่า “ข้อกำหนดดังกล่าวไม่ได้มีเป้าหมายเพื่อสร้างข้อจำกัดต่อผู้โดยสาร แต่เป็นการสร้างมาตรฐานความปลอดภัยให้สอดคล้องกับแนวทางสากลของ ICAO และแนวปฏิบัติที่หลายประเทศทั่วโลกใช้ร่วมกัน เพื่อให้การเดินทางทางอากาศของไทยมีความปลอดภัยสูงสุด”
ข้อกำหนดฉบับนี้ยังห้ามนำพาวเวอร์แบงก์ที่ไม่ระบุค่าพลังงานไฟฟ้า หรือไม่สามารถตรวจสอบข้อมูลได้ขึ้นอากาศยาน รวมถึงกำหนดให้ผู้โดยสารต้องมีมาตรการป้องกันการลัดวงจร เช่น การเก็บในบรรจุภัณฑ์เดิม หรือจัดเก็บแยกในถุงป้องกัน (Protective Pouch) เพื่อป้องกันการสัมผัสกับวัสดุโลหะหรือแบตเตอรี่อื่นระหว่างการเดินทาง
CAAT ขอความร่วมมือผู้โดยสารตรวจสอบข้อกำหนดเกี่ยวกับแบตเตอรี่ลิเทียมและพาวเวอร์แบงก์ ก่อนการเดินทางทุกครั้ง และปฏิบัติตามมาตรการด้านความปลอดภัยของสายการบินอย่างเคร่งครัด เพื่อความปลอดภัยของผู้โดยสาร ลูกเรือ และระบบการบินโดยรวม
baby