พาณิชย์ เผยอาเซียนบรรลุความตกลงเศรษฐกิจดิจิทัลฉบับแรกของภูมิภาค พร้อมลงนามปลายปีนี้ หนุนตลาดไร้พรมแดน-เชื่อมเอกสารการค้าอิเล็กทรอนิกส์ เดินหน้าหารือจีน ญี่ปุ่น แคนาดา ฮ่องกง เกาหลีใต้ เร่งอัพเกรด FTA ก่อนชงรัฐมนตรีเศรษฐกิจอาเซียน ก.ย.
นายธัชชญาน์พล อภิมนต์เตชบุตร รองอธิบดีกรมเจรจาการค้าระหว่างประเทศ เปิดเผยว่า ได้เข้าร่วมการประชุมเจ้าหน้าที่อาวุโสเศรษฐกิจอาเซียน หรือ SEOM ครั้งที่ 2/57 และการประชุมกับประเทศคู่เจรจา ระหว่างวันที่ 27-31 พฤษภาคม 2569 ณ กรุงมะนิลา สาธารณรัฐฟิลิปปินส์ เพื่อติดตามและขับเคลื่อนมติที่ประชุมรัฐมนตรีเศรษฐกิจอาเซียนเมื่อเดือนพฤษภาคมที่ผ่านมา
ผลลัพธ์สำคัญจากการประชุมครั้งนี้ คือ อาเซียนสามารถบรรลุความตกลงเศรษฐกิจดิจิทัลอาเซียน หรือ Digital Economy Framework Agreement (DEFA) ซึ่งถือเป็นความตกลงเศรษฐกิจดิจิทัลระดับภูมิภาคฉบับแรกของโลก โดยคาดว่าจะช่วยผลักดันมูลค่าการค้าดิจิทัลของอาเซียนให้เติบโตได้ถึง 30% ภายในปี 2573 และพร้อมลงนามในช่วงปลายปีนี้
นอกจากนี้ ที่ประชุมยังรับรองแผนงาน ASEAN Single Window 2.0 Roadmap เพื่อยกระดับการเชื่อมโยงระบบอิเล็กทรอนิกส์ของอาเซียน และขยายความร่วมมือด้านการแลกเปลี่ยนเอกสารทางการค้าอิเล็กทรอนิกส์ระหว่างอาเซียนกับประเทศคู่ค้า ซึ่งจะช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการอำนวยความสะดวกทางการค้า ลดต้นทุนผู้ประกอบการ และเสริมความเชื่อมโยงทางเศรษฐกิจของภูมิภาค เพื่อรองรับการค้าไร้พรมแดนในอนาคต
นายธัชชญาน์พลกล่าวว่า อาเซียนยังได้หารือร่วมกับประเทศคู่เจรจาสำคัญ เพื่อเร่งจัดทำผลลัพธ์เสนอที่ประชุมรัฐมนตรีเศรษฐกิจอาเซียนกับประเทศคู่เจรจาในเดือนกันยายน 2569 โดยในส่วนของจีน จะผลักดันการให้สัตยาบันพิธีสารเพื่อยกระดับเพิ่มเติมความตกลงการค้าเสรีอาเซียน-จีน หรือ ACFTA 3.0 ให้มีผลบังคับใช้ภายในปีนี้
สำหรับแคนาดา ทั้งสองฝ่ายจะเร่งเจรจาประเด็นคงค้างภายใต้ความตกลงการค้าเสรีอาเซียน-แคนาดา หรือ ACAFTA ครอบคลุมการเปิดตลาดสินค้า บริการ การลงทุน และประเด็นการค้าใหม่ ๆ เพื่อให้สามารถสรุปผลได้ตามเป้าหมายภายในปีนี้เช่นกัน
ขณะที่อาเซียนและฮ่องกงจะเร่งกระบวนการภายในประเทศ เพื่อให้สามารถลงนามพิธีสารแก้ไขความตกลงว่าด้วยการลงทุนอาเซียน-ฮ่องกง หรือ AHKIA โดยเร็วในปีนี้ ส่วนญี่ปุ่น ที่ประชุมมีมติร่วมกันให้เริ่มกระบวนการศึกษาความเป็นไปได้ในการยกระดับความตกลงหุ้นส่วนเศรษฐกิจอาเซียน-ญี่ปุ่น หรือ AJCEP ซึ่งมีผลบังคับใช้มาตั้งแต่ปี 2552 ให้มีความทันสมัยและสอดรับกับบริบทการค้ายุคใหม่มากขึ้น
ด้านสาธารณรัฐเกาหลี ที่ประชุมได้ติดตามความคืบหน้าการเจรจายกระดับความตกลงการค้าเสรีอาเซียน-สาธารณรัฐเกาหลี หรือ AKFTA Upgrade ซึ่งมีกำหนดจัดการเจรจาครั้งถัดไปในวันที่ 8-12 มิถุนายน 2569 โดยตั้งเป้าสรุปผลการเจรจายกระดับอย่างมีนัยสำคัญภายในปี 2570
นอกจากนี้อาเซียนยังหารือแนวทางขยายความร่วมมือกับประเทศที่มีศักยภาพใหม่ๆอาทิกลุ่มรัฐอ่าวอาหรับหรือGCC 6 ประเทศเพื่อลดความเสี่ยงจากการพึ่งพาตลาดเดิมท่ามกลางความผันผวนของเศรษฐกิจโลกและแรงกดดันจากภูมิรัฐศาสตร์พร้อมเสริมความมั่นคงทางเศรษฐกิจและห่วงโซ่มูลค่าของภูมิภาคในระยะยาว
