22 มิถุนายน วันป่าฝนโลก: ส่อง “ปอด” เมืองไทย กับบทบาทสำคัญ รักษาสมดุลภูมิอากาศโลก

​ทุกวันที่ 22 มิถุนายน ของทุกปี ถูกกำหนดให้เป็น “วันป่าฝนโลก” เพื่อย้ำเตือนให้เราทุกคนตระหนักถึงความสำคัญของระบบนิเวศที่ซับซ้อนและงดงามที่สุดแห่งหนึ่งบนดาวเคราะห์ดวงนี้ แม้ป่าฝนเขตร้อนจะครอบคลุมพื้นที่เพียง 6% ของโลก แต่ในมิติของความมั่นคงทางระบบนิเวศและเศรษฐกิจ ผืนป่าเหล่านี้คือ ‘ทุนธรรมชาติ’ ที่ประเมินค่าไม่ได้

วันนี้ กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช พาไปเจาะลึกถึงที่มา ความสำคัญ และพาไปสัมผัสความอุดมสมบูรณ์ของป่าฝนในประเทศไทย

จุดเริ่มต้นของวันป่าฝนโลก

​วันป่าฝนโลก ริเริ่มขึ้นครั้งแรกในปี พ.ศ. 2560 (ค.ศ. 2017) โดยองค์กรไม่แสวงหาผลกำไรที่ชื่อว่า Rainforest Partnership เป้าหมายหลักคือการสร้างความตระหนักรู้ระดับสากลเกี่ยวกับการทำลายป่าฝนที่เกิดขึ้นอย่างรวดเร็ว และรณรงค์ให้ผู้คน องค์กร ตลอดจนภาครัฐทั่วโลก ร่วมมือกันปกป้อง ฟื้นฟู และรักษาป่าฝนเขตร้อนให้อยู่รอดต่อไป

ทำไม “ป่าฝน” จึงเป็นลมหายใจของโลก?

​แม้ป่าฝนเขตร้อนจะครอบคลุมพื้นที่ผิวโลกเพียงแค่ประมาณ 6% แต่กลับมีความสำคัญต่อการอยู่รอดของสรรพชีวิตอย่างมหาศาล ​ปอดของโลกและเครื่องปรับอากาศธรรมชาติ ป่าฝนช่วยดูดซับก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์จำนวนมหาศาล และผลิตออกซิเจนบริสุทธิ์คืนสู่ชั้นบรรยากาศ อีกทั้งยังช่วยควบคุมสภาพภูมิอากาศและวัฏจักรน้ำให้สมดุล

​คลังแสงแห่งความหลากหลายทางชีวภาพ เป็นบ้านของพรรณพืชและสัตว์ป่ามากกว่าครึ่งหนึ่งของสายพันธุ์ทั้งหมดบนโลก ​ตู้ยาขนาดใหญ่ของมนุษยชาติ พืชพรรณกว่า 25% ที่นำมาสกัดเป็นยารักษาโรคในปัจจุบัน ล้วนมีต้นกำเนิดมาจากป่าฝน

มนต์เสน่ห์แห่ง “ป่าฝนเขตร้อน” ในประเทศไทย

สำหรับประเทศไทยของเรา ก็มีป่าดิบชื้นหรือป่าฝนเขตร้อนที่อุดมสมบูรณ์และเป็นที่ยอมรับในระดับสากลหลายแห่ง ตัวอย่างที่โดดเด่น ยกตัวอย่างเช่น

​เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าฮาลา-บาลา (จ.ยะลา และ จ.นราธิวาส) ผืนป่าที่ได้รับสมญานามว่า “อเมซอนแห่งอาเซียน” เป็นป่าฝนเขตร้อนที่สมบูรณ์ที่สุดแห่งหนึ่งในคาบสมุทรมาลายู เป็นสวรรค์ของนักดูนกเพราะเป็นแหล่งอาศัยของ “นกเงือก” หลากหลายสายพันธุ์ รวมถึงสัตว์ป่าหายากอย่างเซียมัง และสมเสร็จ

​อุทยานแห่งชาติเขาสก จ.สุราษฎร์ธานี หนึ่งในผืนป่าดิบชื้นที่เก่าแก่ที่สุดของโลก (เก่าแก่กว่าป่าอเมซอน) โดดเด่นด้วยภูเขาหินปูนสลับซับซ้อน และเป็นแหล่งกำเนิดของ “ดอกบัวผุด” ดอกไม้ที่มีขนาดใหญ่ที่สุดในโลก ซึ่งจะบานให้ชมเพียงปีละครั้งเท่านั้น

​กลุ่มป่าแก่งกระจาน จ.เพชรบุรี และ จ.ประจวบคีรีขันธ์ มรดกโลกทางธรรมชาติของไทย ที่มีความซับซ้อนของระบบนิเวศสูงมาก มีทั้งป่าดิบชื้น ป่าดิบแล้ง และป่าเบญจพรรณผสมผสานกัน เป็นแหล่งอาศัยของสัตว์ป่าผู้ล่าและสัตว์กินพืชหลากหลายชนิด เช่น เสือโคร่ง จระเข้น้ำจืด และค่างแว่นถิ่นใต้

ในวันป่าฝนโลกปีนี้ กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช ชวนร่วมกันเป็นกระบอกเสียง ตระหนักถึงการใช้ทรัพยากรอย่างรู้คุณค่า และสนับสนุนการอนุรักษ์ธรรมชาติ เพื่อให้ “ปอดของโลก” ใบนี้ ยังคงผลิตลมหายใจบริสุทธิ์ให้เราและคนรุ่นหลังต่อไป