ไทยเปิดเกมทรัพย์สินทางปัญญา ปั้น GI-นวัตกรรมไทยสู่ตลาดโลก บนเวที WIPO
พาณิชย์ประกาศทิศทางใหม่บนเวทีรัฐมนตรีองค์การทรัพย์สินทางปัญญาโลก (WIPO) ชูยุทธศาสตร์สร้าง “ระบบนิเวศทรัพย์สินทางปัญญา” เปลี่ยนความคิดสร้างสรรค์ นวัตกรรม และภูมิปัญญาท้องถิ่น เป็นสินทรัพย์ทางเศรษฐกิจ ผ่านโมเดล “สะพานเชื่อม 3 มิติ” ดันผู้ประกอบการไทย สินค้า GI และบริการดิจิทัล ก้าวสู่การแข่งขันในตลาดโลก
ดร.กิริฎา เภาพิจิตร ผู้ช่วยรัฐมนตรีประจำกระทรวงพาณิชย์ กล่าวว่า ตนนำคณะผู้แทนไทยเข้าร่วมการประชุมหารือระดับรัฐมนตรีอย่างไม่เป็นทางการ (Informal Ministerial Policy Dialogue) ขององค์การทรัพย์สินทางปัญญาโลก (WIPO) ภายใต้หัวข้อ “Bridge Builders: Innovation and Creativity Driving Future Societies” ณ เมืองโลซานน์ สมาพันธรัฐสวิส โดยประกาศทิศทางการยกระดับระบบนิเวศทรัพย์สินทางปัญญา เพื่อผลักดันนวัตกรรม ความคิดสร้างสรรค์ และภูมิปัญญาไทยสู่ตลาดโลก
ประเทศไทยกำลังปรับบทบาทภาครัฐจากการเป็นหน่วยงานที่เน้นการจดทะเบียนและคุ้มครองสิทธิในทรัพย์สินทางปัญญา ไปสู่การสร้าง “ระบบนิเวศทรัพย์สินทางปัญญา” ที่ช่วยเปลี่ยนความคิดสร้างสรรค์ นวัตกรรม และภูมิปัญญาท้องถิ่น ให้กลายเป็นสินทรัพย์ทางเศรษฐกิจ ผ่านยุทธศาสตร์ “สะพานเชื่อมโยง 3 มิติ” ได้แก่ สะพานเศรษฐกิจ สะพานสังคม และสะพานภูมิศาสตร์
ด้าน สะพานเศรษฐกิจ (Economic Bridges) ไทยเดินหน้าผลักดันผู้ประกอบการ SMEs และสตาร์ทอัพเข้าสู่ห่วงโซ่มูลค่าโลก ผ่านการใช้ระบบของ WIPO ทั้ง PCT สำหรับสิทธิบัตร และ Madrid System สำหรับเครื่องหมายการค้า รวมถึงเตรียมเข้าร่วมความตกลงระหว่างประเทศด้านทรัพย์สินทางปัญญาเพิ่มเติม พร้อมยกตัวอย่างความสำเร็จของ เมติคูลี่ (Meticuly) สตาร์ทอัพไทยด้านเทคโนโลยีการแพทย์ ที่พัฒนากระดูกเทียมเฉพาะบุคคลด้วยเทคโนโลยี 3D Printing และ AI จนมีทรัพย์สินทางปัญญากว่า 80 รายการ ระดมทุนได้กว่า 290 ล้านบาท และขยายการรักษาผู้ป่วยกว่า 3,000 ราย ผ่านเครือข่ายโรงพยาบาลกว่า 240 แห่งทั่วโลก
ส่วน สะพานสังคม (Social Bridges) ไทยใช้ สิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ (GI) เป็นเครื่องมือเพิ่มมูลค่าสินค้าท้องถิ่นและกระจายรายได้สู่ชุมชน โดยผลักดันสินค้า GI เช่น ข้าวหอมมะลิทุ่งกุลาร้องไห้ สู่ร้านอาหารระดับมิชลิน ปัจจุบันไทยมีสินค้า GI 260 รายการ ครอบคลุมทั้ง 77 จังหวัด มีผู้ประกอบการได้รับประโยชน์ 51,752 ราย สร้างมูลค่าตลาดรวมกว่า 116,000 ล้านบาท และมีมูลค่าการส่งออกสินค้า GI กว่า 150 ล้านบาท
ขณะที่ สะพานภูมิศาสตร์ (Geographic Bridges) มุ่งยกระดับบริการด้านทรัพย์สินทางปัญญาสู่ระบบดิจิทัลเต็มรูปแบบ ทำให้สามารถยื่นคำขอจดทะเบียนออนไลน์ได้ทุกขั้นตอน โดยปัจจุบันมีคำขอผ่านระบบออนไลน์มากกว่า 80% พร้อมนำเทคโนโลยี AI เช่น AI Image Search และ Trademark Checker มาใช้ตรวจสอบเครื่องหมายการค้าก่อนยื่นจดทะเบียน ช่วยลดต้นทุน เพิ่มความสะดวก และขยายการเข้าถึงบริการให้ผู้ประกอบการทั่วประเทศ
ดร.กิริฎา กล่าวว่า การเข้าร่วมเวทีรัฐมนตรีของ WIPO ครั้งนี้ ถือเป็นโอกาสสำคัญในการแลกเปลี่ยนนโยบายกับประเทศสมาชิก และสร้างความร่วมมือด้านทรัพย์สินทางปัญญาระหว่างประเทศ เพื่อนำองค์ความรู้มาพัฒนานโยบายของไทยให้สอดรับกับเศรษฐกิจโลก พร้อมยืนยันว่าประเทศไทยจะเดินหน้าร่วมมือกับ WIPO อย่างใกล้ชิด เพื่อใช้ทรัพย์สินทางปัญญา นวัตกรรม และความคิดสร้างสรรค์ เป็นกลไกขับเคลื่อนเศรษฐกิจและยกระดับขีดความสามารถการแข่งขันของประเทศในระยะยาว