ครม.เห็นชอบ ‘สูตรบำนาญ CARE’ ส่งกฤษฎีกาตรวจร่าง มีผลหลังประกาศ 180 วัน

รมว.แรงงานเผย ครม.เห็นชอบ “สูตรบำนาญ CARE” เตรียมส่งร่างกฎกระทรวงให้กฤษฎีกาตรวจพิจารณา ก่อนประกาศในราชกิจจานุเบกษา โดยมีผลบังคับใช้หลังประกาศ 180 วัน พร้อมกำหนดมาตรการเยียวยาผู้ได้รับผลกระทบในช่วงเปลี่ยนผ่าน 5 ปี

นายจุลพันธ์ อมรวิวัฒน์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงแรงงาน เปิดเผยผ่านเฟซบุ๊กถึงความคืบหน้าล่าสุดของการผลักดันสูตรบำนาญ CARE หลังจากผ่านการรับฟังความเห็นแล้วเมื่อตุลาคม 2568 ที่ผ่านมา โดยระบุว่า คณะรัฐมนตรี (ครม.) ได้เห็นชอบสูตรบำนาญดังกล่าว และเตรียมส่งร่างกฎกระทรวงดังกล่าว เข้าสู่กระบวนการพิจารณาของสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา และประกาศใช้ในราชกิจจานุเบกษา เพื่อให้มีผลบังคับใช้หลังประกาศ 180 วัน

โพสต์ดังกล่าวระบุข้อความว่า “พี่น้องประชาชนและผู้ประกันตนทุกท่านครับ ความมั่นคงในชีวิตหลังเกษียณของพี่น้องแรงงานทุกคนคือสิ่งสำคัญที่สุดที่ผมและกระทรวงแรงงานมุ่งมั่นพัฒนามาโดยตลอด ล่าสุดผมได้เห็นชอบให้เสนอการปรับปรุงหลักเกณฑ์การคำนวณบำนาญชราภาพรูปแบบใหม่ หรือ ‘สูตร CARE’ (Career Average Revalued Earnings) เข้าสู่การพิจารณาของคณะรัฐมนตรี (ครม.) และ ครม. ได้ให้ความเห็นชอบเรียบร้อยแล้ว

การปรับปรุงในครั้งนี้ครอบคลุมสิทธิประโยชน์สำคัญหลายด้าน โดยเริ่มตั้งแต่กลุ่มผู้ส่งเงินสมทบต่ำกว่า 12 เดือนที่เดิมจะได้รับคืนเฉพาะเงินสมทบในส่วนของผู้ประกันตน เปลี่ยนเป็นจะได้รับเงินบำเหน็จชราภาพจากทั้งส่วนของผู้ประกันตน นายจ้าง และผลประโยชน์ตอบแทน ภายใต้หลักเกณฑ์เดียวกับผู้ที่ส่งเงินสมทบตั้งแต่ 12 เดือนขึ้นไป

ขณะเดียวกัน สำหรับผู้ที่ส่งเงินสมทบเกิน 180 เดือน จากเดิมที่คิดอัตราเพิ่มร้อยละ 1.5 ต่อการส่งเงินสมทบครบทุก 12 เดือนโดยปัดเศษเดือนทิ้ง จะเปลี่ยนเป็นการคิดเพิ่มตามจำนวนเดือนที่ส่งเงินจริงในอัตราร้อยละ 0.125 ต่อเดือน ทำให้ไม่มีการตัดเศษเดือนและได้รับสิทธิประโยชน์สอดคล้องกับระยะเวลาที่ส่งเงินจริงมากที่สุด

นอกจากนี้ หัวใจสำคัญของสูตร CARE คือการปรับฐานค่าจ้างที่ใช้คำนวณเงินบำนาญ จากเดิมที่ใช้ค่าจ้างเฉลี่ย 60 เดือนสุดท้ายก่อนเกษียณมาเป็นการใช้ค่าจ้างเฉลี่ยตลอดระยะเวลาที่ส่งเงินสมทบ โดยนำค่าจ้างในอดีตมาปรับมูลค่าให้เป็นเงินปัจจุบันก่อนนำมาคำนวณ เพื่อให้สะท้อนรายได้ตลอดชีวิตการทำงานอย่างแท้จริงและลดความเหลื่อมล้ำจากการเปลี่ยนแปลงรายได้ในช่วงท้ายของการทำงาน

ทั้งนี้ เรายังได้กำหนดมาตรการเยียวยารองรับผลกระทบในช่วงเปลี่ยนผ่าน 5 ปี สำหรับผู้ที่กำลังจะรับบำนาญแล้วได้เงินตามสูตรใหม่ต่ำกว่าสูตรเดิม โดยจะได้รับเงินชดเชยในอัตราลดหลั่นกัน (เริ่มจาก 100% ในปีแรก และลดลงปีละ 20% จนครบ 5 ปี) และสำหรับผู้ที่รับบำนาญอยู่แล้ว หากคำนวณด้วยสูตรใหม่แล้วได้สิทธิประโยชน์เพิ่มขึ้น สำนักงานประกันสังคมจะปรับเพิ่มเงินบำนาญให้ในงวดถัดไปทันที แต่หากคำนวณแล้วพบว่าได้สิทธิประโยชน์ลดลง ทางประกันสังคมจะยังคงจ่ายเงินบำนาญตามอัตราเดิมไปตลอดชีพ

สำหรับขั้นตอนต่อไป จะเป็นการส่งร่างกฎกระทรวงเรื่องการปรับการปรับปรุงหลักเกณฑ์การคำนวณบำนาญชราภาพรูปแบบใหม่ให้สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกาตรวจพิจารณาและดำเนินการประกาศในราชกิจจานุเบกษาเพื่อให้มีผลบังคับเมื่อพ้นระยะเวลา 180 วันนับแต่ประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป

ผมและกระทรวงแรงงานหวังว่าการเปลี่ยนแปลงครั้งนี้จะเป็นก้าวสำคัญในการสร้างหลักประกันด้านรายได้หลังเกษียณที่มั่นคง เป็นธรรม และยั่งยืนให้กับพี่น้องผู้ประกันตนทุกคนครับ”

สำหรับสูตรบำนาญ CARE นั้น ได้รับการเสนอแนะจากองค์การแรงงานระหว่างประเทศ (ILO) ตั้งแต่ช่วงปี 2557-2558 และสำนักงานประกันสังคมเริ่มศึกษาอย่างจริงจังในช่วงปี 2562-2563 จนกระทั่งมาถึงรัฐบาลปัจจุบันที่รับไม้ต่อเพื่อพิจารณาอนุมัติ

สูตรบำนาญ CARE ออกแบบมาเพื่อสะท้อนความจริงของการทำงานในยุคปัจจุบันที่มีความยืดหยุ่นสูง ผู้คนมีการเข้าออกงานหรือเปลี่ยนสลับไปมาระหว่างมาตรา 33, 39 และ 40

หลักการของสูตรบำนาญ CARE เป็นสูตรที่ใช้รายได้ตลอดช่วงวัยของการทำงานจริงทั้งชีวิตมาหาค่าเฉลี่ย พร้อมกับนำตัวเลขรายได้นั้นมาคิดปรับให้เป็นมูลค่าในปัจจุบัน ผ่านระบบที่เรียกว่า “แต้มบำนาญ (Pension Point CARE)”