หมอยง อธิบายเรื่อง ‘ใหลตาย’ ภัยเงียบยามหลับ แข็งแกร่งก็ตายได้
ศ.นพ.ยง ให้ความรู้เรื่อง “โรคใหลตาย” ภัยเงียบที่อาจเกิดกับคนสุขภาพแข็งแรง ระบบไฟฟ้าหัวใจ ทำให้เต้นผิดจังหวะอย่างรุนแรง จนอาจหมดสติหรือเสียชีวิตกะทันหัน
ศ.นพ.ยง ภู่วรวรรณ ราชบัณฑิต สำนักวิทยาศาสตร์ ศูนย์เชี่ยวชาญเฉพาะทางด้านไวรัสวิทยาคลินิก คณะแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย โพสต์ข้อความผ่านซบุ๊ก “Yong Poovorawan” เรื่อง ‘โรคใหลตาย’
เนื้อหาทั้งหมดระบุดังนี้ โรคใหลตาย หลายคนให้ความสนใจ
ผมต้องขอออกตัวผมไม่ใช่ผู้เชี่ยวชาญโรคหัวใจ แต่ได้มีโอกาสร่วมทำวิจัย ทางพันธุกรรม กับทีมโรคหัวใจ ศาสตราจารย์นายแพทย์กุลวี เนตรมณี และศาสตราจารย์อภิชัย คงพัฒนะโยธิน ที่ศูนย์ ของผม และอาจารย์อภิชัย ได้ให้ความรู้มาในวันนี้พอสมควร
เราคงได้ยินการที่ผู้ชายแข็งแรงดีแล้วเสียชีวิต มีการพูดว่าเพราะผีแม่หม้าย มาเอาตัวไป จึงเป็นความเชื่อที่ให้บ้านต้องเอาผ้าสีมาผูกหน้าบ้าน หรือตุ๊กตา รวมทั้งชายหนุ่มจะทาเล็บ หลอกผีแม่หม้ายไม่ให้มาเอาตัวไป พบได้บ่อยโดยเฉพาะทางภาคอีสาน
“โรคใหลตาย” ภัยเงียบที่อาจเกิดกับคนสุขภาพแข็งแรง หลายคนอาจคิดว่า “คนแข็งแรงไม่น่าจะเสียชีวิตกะทันหัน” แต่ความจริงแล้ว โรคใหลตาย (Brugada Syndrome) อาจเกิดขึ้นได้ แม้ในผู้ที่ไม่มีโรคประจำตัว และมักเกิดขณะนอนหลับ อย่างที่ปรากฎในข่าว ชายชาวม้งที่อพยพจากไทยไปอยู่ในสหรัฐอเมริกาเสียชีวิตด้วยโรคนี้ และในปี พ.ศ. 2533 แรงงานชายไทยที่ไปทำงานในประเทศสิงคโปร์นอนหลับแล้วเสียชีวิตหลายราย หรือข่าวที่มีผู้มีชื่อเสียงที่ต้องจากไปก่อนวัยอันควร
โรคใหลตาย (Brugada Syndrome) คืออะไร? โรคใหลตายเกิดจากความผิดปกติของระบบไฟฟ้าหัวใจ ทำให้หัวใจเต้นผิดจังหวะอย่างรุนแรง จนอาจหมดสติหรือเสียชีวิตกะทันหัน โดยผู้ป่วยจำนวนมากอาจไม่เคยมีอาการเตือนมาก่อน
คนไทยเสี่ยงมากกว่าที่คิด โรคใหลตายพบมากในหมู่คนเอเชีย โดยเฉพาะเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ เช่น ประเทศไทยและประเทศจีนตอนล่าง พบโรคนี้ประมาณ 1:500 – 1:1,000 คน และพบได้บ่อยใน ผู้ชายวัยหนุ่มที่มีสุขภาพแข็งแรง ในประเทศไทยพบได้โดยเฉพาะในภาคเหนือและภาคตะวันออกเฉียงเหนือ
สัญญาณเตือนที่ไม่ควรมองข้าม หากคุณหรือคนใกล้ชิดมีอาการต่อไปนี้ ควรรีบพบแพทย์
- มีประวัติคนในครอบครัวเป็นโรคใหลตาย หรือเสียชีวิตอย่างกะทันหันโดยไม่ทราบสาเหตุ
- เป็นลมโดยไม่ทราบสาเหตุ
- หายใจเฮือก กระสับกระส่าย หรือเกร็งขณะนอนหลับ
สาเหตุเกิดจากอะไร?
1.ส่วนของพันธุกรรม ยีน SCN5A การศึกษาในประเทศไทยพบกลายพันธุ์ในยีนดังกล่าว 10-15 %
- ส่วนที่ไม่ใช่พันธุกรรม ปกติ คนเป็นโรคใหลตายอาจไม่มีอาการอะไรเลย แต่บางครั้งมีปัจจัยที่กระตุ้นให้เกิดหัวใจเต้นผิดจังหวะ ซึ่งนำไปสู่การเสียชีวิตจากโรคใหลตาย เช่น ไข้สูง การบริโภคอาหารจำพวกข้าว แป้ง น้ำตาล และแอลกอฮอล์จำนวนมากเกินไป
ตรวจพบได้…ก่อนจะสายเกินไป การตรวจ คลื่นไฟฟ้าหัวใจ (ECG) สามารถช่วยคัดกรองผู้ที่มีความเสี่ยงได้ โดยเฉพาะผู้ที่มีประวัติครอบครัวเป็นใหลตายหรือเคยเป็นลมโดยไม่ทราบสาเหตุ
วิธีลดความเสี่ยงในกรณีเป็นโรคใหลตาย รีบรักษาเมื่อมีไข้ ไม่ปล่อยให้ไข้สูง หลีกเลี่ยงแอลกอฮอล์และสารเสพติด รับประทานอาหารในปริมาณเหมาะสม ไม่อิ่มมากเกินไป หลีกเลี่ยงกลุ่มยาที่มีกลไกการออกฤทธิ์ลดการทำงานของ Sodium channel
การรักษาโรคใหลตาย ปัจจุบันยังไม่มียารักษาโรคใหลตายให้หายขาด แต่หากพบว่ามีความเสี่ยงที่จะเสียชีวิตจากโรคนี้ แพทย์จะให้การรักษาตามอาการแบบประคับประคอง ได้แก่
- การฝังเครื่องกระตุกหัวใจอัตโนมัติ เครื่องนี้จะตรวจการหยุดเต้นของหัวใจ แล้วปล่อยกระแสไฟ ช็อตเพื่อกระตุ้นให้หัวใจกลับมาทำงานโดยอัตโนมัติ
- การจี้หัวใจ เป็นการรักษาที่ได้ผลดี โดยในปัจจุบัน คณะแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ร่วมกับสถาบันการศึกษาชั้นนำในประเทศไทย เป็นผู้นำในการศึกษาการจี้หัวใจด้วยคลื่นวิทยุความถี่สูง (Radiofrequency Ablation – RFA)
โรคใหลตายอาจไม่มีสัญญาณเตือน แต่การรู้เท่าทันและตรวจคัดกรองตั้งแต่เนิ่น ๆ สามารถช่วยลดความเสี่ยงของการเสียชีวิตได้ เพราะ “การป้องกัน” เริ่มต้นจากการรู้จักโรคและไม่ละเลยสัญญาณผิดปกติของร่างกาย