เปิดบทเรียน ‘ภาวะผู้นำ’ เหตุการณ์น้ำท่วม
คอลัมน์ : SD Talk
ผู้เขียน : พิชญ์พจี สายเชื้อช่วงสัปดาห์ที่ผ่านมา หลายพื้นที่ใน กทม.เผชิญเหตุการณ์น้ำท่วมแบบไม่ทันตั้งตัว บ้านเรือนเสียหาย ถนนกลายเป็นคลอง และหลายองค์กรต้องหยุดงานกะทันหัน เหตุการณ์แบบนี้เกิดขึ้นแทบทุกปี แต่สิ่งที่น่าสนใจคือ “ผลกระทบต่อภาวะผู้นำ” ที่ชัดเจนขึ้นเรื่อย ๆ เพราะในวันที่น้ำมาเร็ว ข้อมูลไม่ครบ และสถานการณ์เปลี่ยนทุกชั่วโมง เราเห็นความแตกต่างระหว่าง “ผู้นำที่ดี” กับ “ผู้นำที่ล้มเหลว” อย่างชัดเจน และเหตุการณ์น้ำท่วมนี้จึงเป็นภาพสะท้อนของทักษะผู้นำยุคใหม่ 4 เรื่องที่สำคัญมาก
1) Judgment – การตัดสินใจแม้ข้อมูลไม่ครบ น้ำท่วมคือสถานการณ์ที่ข้อมูลเปลี่ยนทุกชั่วโมง ผู้นำที่ดีต้องตัดสินใจเร็ว แต่ไม่ใช่รีบแบบขาดสติ (เช่น การวางแผนการปล่อยน้ำ หรือกักน้ำให้เหมาะสมกับห้วงเวลา) ต้องรู้ว่าควร “เร่ง” หรือ “ชะลอ” เมื่อไร เพื่อให้ทีมปลอดภัยที่สุด
2) Empathy – เห็นอกเห็นใจต่อเพื่อนมนุษย์ ในวันที่น้ำท่วม คนไม่ได้ต้องการแค่คำสั่ง แต่ต้องการความรู้สึกว่า “เราไม่ได้สู้คนเดียว” ผู้นำที่มี Empathy จะรู้ว่าทีมกำลังเครียด กังวล หรือกลัว และจะสื่อสารแบบที่ทำให้คนรู้สึกมั่นใจขึ้น ไม่ใช่กดดันเพิ่ม หรือหวาดกลัว
3) Be There – การยืนอยู่ตรงนั้นในเวลาที่ทีมต้องการ ผู้นำบางคนอาจไม่สามารถแก้ปัญหาน้ำท่วมได้ด้วยตัวเอง แต่การอยู่กับทีม สื่อสารอย่างต่อเนื่อง และให้ความชัดเจน คือสิ่งที่ทำให้คนรู้สึกปลอดภัย นี่คือ “พลังของผู้นำ” ที่ไม่มีระบบไหนทดแทนได้
ในหลายเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นช่วงน้ำท่วม เราเห็นตัวอย่างขององค์กรที่ผู้นำไม่ออกมาบริหารสถานการณ์ ปล่อยให้ทีมต้องตัดสินใจเองแบบไร้ทิศทาง ส่งผลให้เกิดความสับสนและความเครียดโดยไม่จำเป็น ซึ่งสะท้อนชัดว่าในภาวะวิกฤต การ “อยู่ตรงนั้น” ของผู้นำสำคัญกว่าคำสั่งหรือแผนงานใด ๆ
4) Crisis Communication – การสื่อสารในภาวะวิกฤต นี่คือบทเรียนที่น้ำท่วมทำให้เห็นชัดที่สุด ผู้นำที่สื่อสารดีในวิกฤตจะทำ 3 อย่างเสมอ
เร็ว เพราะความล่าช้าคือความเสี่ยง
ชัดเจน เพราะความคลุมเครือทำให้ทีมตัดสินใจผิด
จริงใจ เพราะในภาวะวิกฤต คนต้องการความมั่นใจ ไม่ใช่คำพูดสวยหรู
บทเรียนจากน้ำท่วมครั้งนี้จึงไม่ใช่แค่เรื่องการจัดการน้ำ แต่คือเรื่องการจัดการ “ความไม่แน่นอน” ซึ่งเป็นทักษะสำคัญของผู้นำที่องค์กรต้องการมากที่สุดในยุคนี้ เพราะโลกธุรกิจวันนี้ไม่ได้ทดสอบผู้นำด้วย KPI แต่ทดสอบด้วย “ความสามารถในการพาทีมผ่านสถานการณ์ที่ไม่มีคู่มือ”
สรุปสั้น ๆ ก่อนจบค่ะ เหตุการณ์น้ำท่วมครั้งนี้ทำให้เห็นชัดว่า ข้อมูลอย่างเดียวไม่พอสำหรับผู้นำ เพราะข้อมูลช่วยให้ “รู้ว่าเกิดอะไรขึ้น” แต่การวางแผนและการสื่อสารในภาวะวิกฤตต่างหากที่ทำให้ทีม “เดินต่อได้อย่างมั่นใจ” ผู้นำที่ใช้ข้อมูลได้ดีจะไม่หยุดแค่การรายงานสถานการณ์ แต่จะแปลข้อมูลให้เป็นการตัดสินใจที่ชัดเจน และสื่อสารให้ทีมเข้าใจตรงกันในเวลาที่เร็วพอ เพราะในวิกฤตความคลุมเครือคือความเสี่ยง และความเงียบคือความเสียหาย
สุดท้ายแล้ว สิ่งที่พาทีมผ่านวิกฤตไปได้ไม่ใช่ข้อมูลที่มากกว่า แต่คือผู้นำที่ใช้ข้อมูลอย่างมีสติและสื่อสารอย่างมีพลังค่ะ