สันติธาร เปิด 3 จุดเปราะบางเศรษฐกิจไทย ชี้ต้องเร่งอัพเกรดลงทุนเพื่อเปลี่ยนผ่าน

สันติธาร เปิด 3 จุดเปราะบางเศรษฐกิจไทย กันชนบาง-พายุซ้อน-เดอะแบกขาเดียว ชี้ต้องเร่งอัพเกรดลงทุนเพื่อเปลี่ยนผ่าน-Trusted Connector คือจุดเปลี่ยนเกมถาวร

ดร.สันติธาร เสถียรไทย กรรมการผู้ช่วยรัฐมนตรีประจำกระทรวงการคลัง กล่าวปาฐกถาพิเศษในงานสัมมนาประชาชาติธุรกิจ ‘Thailand 2027 #ปรับ-เปลี่ยน-ไปต่อ ep.2’ ในหัวข้อ ‘เศรษฐกิจไทย: เปลี่ยนให้ผ่าน-เพื่อไปต่อ’ ว่า สิ่งที่ต้องให้ความสนใจเป็นพิเศษคือจุดเปราะบางและจุดเปลี่ยนเกม โดยมองว่าทั้งโลกและไทยกำลังเจอกับ 3 จุดเปราะบาง คือ 1.กันชนบาง 2.พายุซ้อน และ 3.เดอะแบกขาเดียว

ดร.สันติธาร กล่าวว่า IMF เตือนเรื่องกันชนของโลก หรือช่องว่างทางนโยบายและการคลังบางลง ทำให้อุ้มครัวเรือนและธุรกิจได้ลดลง กล่าวคือ หนี้ของภาครัฐโลกอาจเกิน 100% ของจีดีพี ภายในปี 2029 ซึ่งเร็วขึ้นกว่าที่เคยคาดการณ์ไว้กว่า 2 ปี ขณะที่ไทยมีพื้นที่ทางการคลังน้อยลง แม้สถานะยังเข้มแข็งกว่าหลายประเทศ แต่ไม่ควรประมาท อย่างไรก็ดี กันชนบางไม่ใช่จุดอ่อนที่สุดของ wmp

“สิ่งที่ต่างจากเมื่อก่อน คือเด็กหลังห้องที่มีกันชนบาง มักเป็นตลาดกำลังพัฒนาที่มีปัญหาในอดีต ปัจจุบันอาจกลายเป็นเด็กหน้าห้องไปแล้ว จากวินัยการคลังที่ดีกว่าประเทศที่พัฒนาแล้ว ขณะที่ประเทศที่เคยเป็นเด็กหน้าห้อง เช่น สหรัฐ สหราชอาณาจักร ฝรั่งเศส อาจกลายเป็นเด็กหลังห้อง” ดร.สันติธาร กล่าว

ขณะเดียวกันก็มีปัญหาพายุซ้อน จากพายุวิกฤตพลังงานที่ยังไม่จบ ขณะที่พายุดอกเบี้ยขาขึ้นกำลังมา ซึ่งเป็นสิ่งที่ผู้นำโลกกำลังถกกัน ทั้งดอกเบี้ยนโยบายสหรัฐก็มีแนวโน้มปรับขึ้น และดอกเบี้ยพันธบัตรรัฐบาลที่สูง ทำให้การกู้ยืมเงินของหลายรัฐบาลยากขึ้น และเกิดปัญหาสังคมตามมา

“ดังนั้นการจะรับมือทั้งสองด้าน จะต้องสร้างสมดุล ถ้ารัฐอุ้มประชาชนมาก ก็ดีในแง่ของคน แต่ถ้าทำให้หนี้ทางการคลังสูง กันชนทางการคลังบางมากไป ก็จะถูกพายุยีลด์กระแทก เกิดการเทขายทิ้งพันธบัตร นักลงทุนเสียความมั่นใจ อาจเกิดวิกฤตซ้อนอีกได้ ดังนั้นต้องบาลานซ์ สร้างสมดุลทั้งสองด้าน” ดร.สันติธาร กล่าว

ดร.สันติธาร ชี้ให้เห็นว่า ไทยได้รับผลกระทบจากพายุพลังงานสูงมาก อย่างไรก็ดี การเปลี่ยนแปลงของดอกเบี้ยของไทยนั้นขยับตัวน้อยมาก เมื่อเทียบกับสหรัฐ ดังนั้นพื้นที่ทางการคลังของไทยยังพอมี และการช่วยเหลือประชาชนต้องเป็นไปอย่างเฉพาะจุด

ขณะที่อีกจุดเปราะบางหนึ่งคือ การเป็นเดอะแบกขาเดียว จากการลงทุนโครงสร้างพื้นฐานด้านเอไอช่วยเศรษฐกิจโลกให้ต้านพายุเศรษฐกิจได้ โดยชี้ว่าเอไอมี 2 ขา คือ 1.All in AI การเป็นส่วนหนึ่งของเอไอ การลงทุนดาต้าเซ็นเตอร์ ซึ่งจะค้ำจุนเศรษฐกิจให้โตอย่างรวดเร็ว และ 2.AI in All คือการนำเอไอใช้พัฒนาโลจิสติกส์ อาชีพ ธุรกิจ การค้าขาย ทำให้คนเก่งขึ้น ซึ่งยังไม่ค่อยเกิดผลิตผล ทำให้ทั้ง 2 ส่วนนี้ไม่สมดุล และอาจล้มได้ หากเกิดปัญหาบางอย่างขึ้น

“IMF ชี้ว่า ประเทศที่คาดว่าจะโตแย่กว่าที่คาดคือกลุ่มประเทศตะวันออกกลางที่ได้รับผลกระทบจากสงคราม ส่วนประเทศที่จะโตกว่าคาดคือกลุ่มประเทศที่เป็นส่วนหนึ่งของเอไอซัพพลายเชน ซึ่งส่วนใหญ่เป็นประเทศแถบเอเชีย เช่น เกาหลีใต้ จีน ไต้หวัน และรวมถึงไทยด้วย” ดร.สันติธาร

ดร.สันติธาร กล่าวว่า การเข้ามาของเอไอยังทำให้เห็นถึงการเติบโตอย่างกระจุกตัวในประเทศด้วย กล่าวคือ ธุรกิจที่เกี่ยวกับเอไอเติบโตอย่างก้าวกระโดด แต่เศรษฐกิจส่วนอื่นยังไม่ฟื้นตัวมากนัก หรือการเติบโตแบบ K-Shape ซึ่งต้องทำให้ K ขาบน ลงมา K ขาล่างให้ได้

ในโลกที่แตกขั้วนี้ การเป็นสะพานเชื่อมหรือ Trusted Connector เป็นสิ่งสำคัญ และจะได้บทบาทสำคัญในโลกที่เน้นความยืดหยุ่น เน้นกันชน และต้องกระจายความเสี่ยง “นักลงทุนหลายรายลงทุนในเอเชีย และเข้ามาลงทุนในไทยเพื่อกระจายความเสี่ยง และไทยก็ได้ประโยชน์จากจุดนี้”

ทั้งนี้ ตัวเลขการลงทุนจากต่างประเทศ (FDI) ครึ่งปีแรกโตกว่า 37% และใน 9 เดือนแรกนี้ โตกว่า 1.7 ล้านล้านบาท โดยเฉพาะในภาคส่วนที่เกี่ยวกับเอไอ อิเล็กทรอนิกส์ โลจิสติกส์ อาหาร และพลังงาน ซึ่งเป็นเศรษฐกิจแห่งอนาคต

“ตอนนี้คณะกรรมการส่งเสริมการลงทุน (บีโอไอ) เปลี่ยนวิธีวัดจากเม็ดเงินที่เข้ามา เป็นการดูว่าการลงทุนที่เข้ามาจะจ้างงานได้เท่าไร ใช้ซัพพลายเออร์ในประเทศไทยเท่าไร โดยครึ่งปีแรกประมาณการณ์ว่าสร้างงานได้ 8 หมื่นตำแหน่ง และใช้ซัพพลายในประเทศกว่า 3 แสนล้านกว่าบาท เป็น KPI ใหม่ที่ต้องดู และต่อไปต้องดูถึงการวิจัยและพัฒนา รวมทั้งการจับมือกับมหาวิทยาลัยเพื่อพัฒนาคนเท่าไร เพื่อพิจารณาการเข้ามาลงทุนในไทยและสิทธิประโยชน์ทางภาษี” ดร.สันติธาร กล่าว

ดร.สันติธาร กล่าวว่า ตอนนี้มีรถไฟความเร็วสูงที่เป็นเซกเตอร์แห่งอนาคต เช่น อุตสาหกรรมสมาร์ทอิเล็กทรอนิกส์ ยานยนต์แห่งอนาคต และมีรถไฟดั้งเดิมที่พาเศรษฐกิจไทยมาถึงปัจจุบัน เช่น อุตสาหกรรมอาหารและการเกษตร การท่องเที่ยว การค้าปลีก รวมถึงอุตสาหกรรมด้านสุขภาพ และเศรษฐกิจสร้างสรรค์ ทั้งหมดนี้เราไม่มีทางจะเลือกได้แค่รถไฟคันใดคันหนึ่ง แต่ต้องยกระดับทั้งสองขบวน “ยุทธศาสตร์ของรถไฟขบวนใหม่คือขยายประตู เพิ่มที่นั่ง และให้บริษัทที่มาลงทุนช่วยพัฒนาทักษะคนไทยให้เป็นส่วนหนึ่งด้วย ขณะที่รถไฟดั้งเดิม ต้องให้โอกาสใหม่ เชื่อมโยงหลาย ๆ อุตสาหกรรม”

ดังนั้นต้องบริหารการเติบโต ผสมผสานทั้งรถไฟขบวนดั้งเดิมและรถไฟความเร็วสูง ต้องอัปเกรดเครื่องยนต์เดิม เปิดประตูให้กว้าง และให้คนไทยเป็นส่วนหนึ่งของการเติบโตได้ “ยกระดับขบวนเดิม เปิดทางขึ้นขบวนใหม่ เพื่อเปลี่ยนให้ผ่านไปด้วยกัน”

“การไม่เปลี่ยนไม่ใช่ตัวเลือกอีกต่อไป ถ้าเราอยากไปต่อ และการเปลี่ยนไม่ผ่านก็ไม่ใช่ตัวเลือกอีกเช่นกัน ต้องเปลี่ยนให้ผ่านให้ได้ เพราะเราอยู่ในช่วงเปลี่ยนผ่านที่สำคัญของทั้งโลกและไทย” ดร.สันติธาร กล่าว