รถไฟกางแผน 4 หมื่นล้าน จัดหารถจักร ล้อเลื่อนใหม่
ร.ฟ.ท. ทบทวนความเหมาะสมลงทุน จัดหารถจักรและล้อเลื่อนใหม่ 3 โครงการ วงเงินกว่า 3 หมื่นล้าน ให้สอดคล้องความจำเป็น ลุยจัดหารถสินค้าบรรทุกตู้คอนเทนเนอร์ 946 คัน ซ่อมปรับปรุง ดัดแปลงรถจักรและล้อเลื่อนเดิม 13 โครงการ อีก 6,691 ล้านบาท
นายอนันต์ โพธิ์นิ่มแดง ผู้ว่าการการรถไฟแห่งประเทศไทย (ร.ฟ.ท.) เปิดเผยว่า ปัจจุบัน ร.ฟ.ท. อยู่ระหว่างศึกษาและทบทวนความเหมาะสมในการลงทุน แผนการจัดหารถจักรและล้อเลื่อนใหม่ 3 โครงการ เพื่อให้เป็นไปตามแนวทางของกระทรวงคมนาคมและให้สอดคล้องกับความจำเป็นในการใช้งาน
โดยเน้นเป็นการทดแทนรถเดิมที่มีสภาพเก่าและชำรุด ควบคู่กับการเร่งซ่อมปรับปรุงรถเดิมที่ยังมีศักยภาพ เพื่อเพิ่มจำนวนรถพร้อมใช้งาน ลดปัญหาการชำรุดระหว่างทาง ช่วยยกระดับคุณภาพการให้บริการผู้โดยสารและการขนส่งสินค้าทางราง รองรับการขยายโครงข่ายรถไฟทั่วประเทศในอนาคต
โดยช่วงปลายปี 2567 ต่อเนื่องต้นปี 2568 คณะกรรมการ (บอร์ด) ร.ฟ.ท. ได้เคยเห็นชอบแผนจัดหารถใหม่ 3 โครงการ วงเงิน 35,807 ล้านบาทแล้ว ได้แก่ 1.การจัดหารถโดยสารทดแทนรถด่วนพิเศษและรถด่วน จำนวน 182 คัน พร้อมอะไหล่ มูลค่าโครงการ 10,502.10 ล้านบาท มีความจำเป็นเนื่องจากปัจจุบันขาดแคลน
2.การจัดหารถจักรดีเซลไฟฟ้า เดิมจำนวน 113 คัน อยู่ระหว่างพิจารณาปรับลดเหลือ 53 คัน มูลค่าโครงการ 11,130 ล้านบาท แผนงานจัดหาในปี 2571 แผนส่งมอบปี 2573-2575
3.การจัดหารถดีเซลรางปรับอากาศสำหรับบริการเชิงพาณิชย์ เดิมจำนวน 184 คัน อยู่ระหว่างพิจารณาปรับลดเหลือ 108 คัน มูลค่าโครงการ 14,175 ล้านบาท แผนงานจัดหาในปี 2571 แผนส่งมอบปี 2572-2574
ขณะนี้ทั้ง 3 โครงการ อยู่ระหว่างการศึกษาวิเคราะห์ความจำเป็นและความคุ้มค่าในการลงทุน ตามแนวทางของกระทรวงคมนาคม พร้อมกับหารือสำนักบริหารหนี้ (สบน.) เพื่อประเมินเรื่องอัตราดอกเบี้ย รูปแบบเช่า หรือการเช่าซื้อ โดยที่ปรึกษาโครงการฯ อยู่ระหว่างการจัดทำรายงานฉบับสมบูรณ์เสนอ ร.ฟ.ท. ในเดือนมกราคม 2570 เพื่อรวบรวมรายงานประกอบการพิจารณาและเสนอขออนุมัติตามขั้นตอนต่อไป
ปัจจุบัน ร.ฟ.ท. มีรถจักรจำนวน 200 คัน แบ่งเป็น รถจักรใหม่ กลุ่ม หัวรถจักร CSR 20 คัน หัวรถจักร QSY จำนวน 50 คัน และกลุ่มที่เปลี่ยนเครื่องยนต์แล้ว 50 คัน คงเหลือหัวจักรที่มีสภาพเก่าอีกประมาณ 130 คัน ที่จำเป็นต้องจัดหาทดแทน จึงประเมินการจัดหาในช่วงแรกที่ 53 คัน
“การรถไฟฯ ให้ความสำคัญกับการแก้ไขปัญหารถจักรและล้อเลื่อนที่มีอายุใช้งานสูง ซึ่งส่งผลต่อความพร้อมในการให้บริการและภาระการซ่อมบำรุง โดยวางแนวทางดำเนินงานทั้งการจัดหารถใหม่เพื่อทดแทนรถที่เสื่อมสภาพ และการซ่อมปรับปรุงรถเดิมให้กลับมาใช้งานได้อย่างมีประสิทธิภาพ เพื่อเพิ่มความพร้อมในการเดินรถ และลดโอกาสเกิดเหตุขัดข้องระหว่างทาง”
ส่วนโครงการจัดหารถสินค้าบรรทุกตู้คอนเทนเนอร์ จำนวน 946 คัน วงเงิน 2,460 ล้านบาท ซึ่งได้รับการจัดสรรงบประมาณแล้ว ปัจจุบัน อยู่ระหว่างจัดทำร่างขอบเขตของงาน (TOR) กำหนดราคากลาง และรับฟังความคิดเห็นต่อร่างเอกสารประกวดราคา เพื่อเตรียมเข้าสู่กระบวนการจัดซื้อจัดจ้าง
โดยมีแผนทยอยรับมอบรถระหว่างปี 2572-2576 เพื่อเพิ่มขีดความสามารถในการขนส่งสินค้าทางราง เชื่อมโยงแหล่งผลิตและพื้นที่เศรษฐกิจสำคัญกับท่าเรือแหลมฉบัง รวมถึงรองรับการขนส่งสินค้าระหว่างประเทศไทย ลาว และจีน ผ่านโครงข่ายรถไฟที่เชื่อมโยงระหว่างประเทศ
นอกจากนี้ ร.ฟ.ท. ยังมีแผนซ่อมปรับปรุงและดัดแปลงรถจักรและล้อเลื่อนเดิม รวม 13 โครงการ วงเงินตามแผน 6,691.95 ล้านบาท ครอบคลุมการซ่อมปรับปรุงรถจักรและจัดหาเครื่องยนต์ทดแทน 3 โครงการ การฟื้นฟูรถดีเซลราง 3 โครงการ และการปรับปรุงรถโดยสาร 7 โครงการ เพื่อยืดอายุการใช้งาน เพิ่มจำนวนรถพร้อมใช้งาน และลดปัญหาการชำรุดระหว่างทาง
ทั้งนี้ การปรับปรุงรถเดิมยังครอบคลุมการเปลี่ยนเครื่องยนต์รถจักร การฟื้นฟูรถดีเซลราง การดัดแปลงรถโดยสารธรรมดาเป็นรถปรับอากาศ ตลอดจนการปรับปรุงระบบไฟฟ้าและติดตั้งสุขาระบบปิด เพื่อยกระดับความสะดวกสบายและสุขอนามัยในการเดินทาง พร้อมเพิ่มประสิทธิภาพการใช้พลังงานและลดภาระค่าใช้จ่ายในการซ่อมบำรุงระยะยาว
การดำเนินงานดังกล่าวเป็นส่วนหนึ่งของแผนฟื้นฟูการรถไฟฯ ที่มุ่งเพิ่มประสิทธิภาพการบริหารจัดการรถจักรและล้อเลื่อนให้เกิดความคุ้มค่าสูงสุด ทั้งด้านการลงทุน การซ่อมบำรุง และความพร้อมในการให้บริการ เพื่อให้ประชาชนได้รับบริการที่สะดวก ปลอดภัย และมีความต่อเนื่อง ลดปัญหาความล่าช้าจากรถชำรุดระหว่างทาง พร้อมยกระดับศักยภาพการขนส่งสินค้าทางราง รองรับการเติบโตของระบบรางไทยในอนาคตอย่างยั่งยืน