ปรับร่าง Oil Plan 2026 โซฮอล์ 95-E20-B7 เป็นน้ำมันพื้นฐานยกเลิกโซฮอล 91 ปี 70
“กรมธุรกิจพลังงาน” เปิดร่างแผน Oil Plan 2026 วางทิศทางบริหารจัดการน้ำมันเชื้อเพลิงระยะยาวถึงปี 2593 รับเป้าหมาย Net Zero 2050 และการเปลี่ยนผ่านพลังงาน ประเมิน 2 ฉากทัศน์ความต้องการใช้น้ำมันหากเร่งลดคาร์บอนเต็มรูปแบบ การใช้น้ำมันปี 2050 จะลดเหลือ 70 ล้านลิตรต่อวัน จากปัจจุบัน 120 ล้านลิตรต่อวัน พร้อมปรับโครงสร้างเชื้อเพลิง ดัน E20 เป็นเบนซินพื้นฐาน คงโซฮอล์ 95 ไว้เตรียมยกเลิกโซฮอล์ 91 ปี 2570 ส่งเสริม B20 เพิ่มสัดส่วนเป็น 20% พร้อมกำหนดเป้าหมายใช้ SAF 1.9%
ดร.สราวุธ แก้วตาทิพย์ อธิบดีกรมธุรกิจพลังงาน กล่าวในงานสัมมนา ทิศทางการบริหารน้ำมันเชื้อเพลิงของประเทศไทยภายใต้ (ร่าง) Oil Plan 2026 จัดโดย กระทรวงพลังงานและสถาบันวิจัยพลังงาน จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ว่า การจัดทำแผนปฏิบัติการด้านน้ำมันเชื้อเพลิง พ.ศ. 2569-2593 หรือ Oil Plan 2026 เป็นการนำแผนเดิมที่จัดทำในปี 2024 มาทบทวนและปรับปรุงให้สอดคล้องกับสถานการณ์ที่เปลี่ยนแปลงไป โดยเปิดรับฟังความคิดเห็นจากภาคส่วนที่เกี่ยวข้องเป็นครั้งแรก ทั้งผู้ค้าน้ำมันตามมาตรา 7 และมาตรา 10 สมาคมเอทานอล สมาคมไบโอดีเซล สมาคมยานยนต์ หน่วยงานราชการ และสื่อมวลชน ก่อนนำข้อเสนอแนะมาปรับปรุงร่างแผน โดยจะเปิดรับฟังความคิดเห็นถึงวันที่ 27 พฤศจิกายน 2569 และคาดว่าจะใช้เวลาอีกประมาณ 1 เดือนครึ่งเพื่อปรับปรุงให้แล้วเสร็จ ตั้งเป้าประกาศใช้พร้อมกับแผน PDP
สำหรับปัจจัยสำคัญที่ทำให้ต้องทบทวนแผนมี 3 เรื่อง ได้แก่ การเร่งเป้าหมาย Carbon Neutrality ของไทยจากปี 2065 เป็นปี 2050 ตามเจตจำนงที่ประกาศในเวที COP วิกฤตพลังงานจากความขัดแย้งระหว่างอิสราเอลกับอิหร่านช่วงต้นปี 2569 ซึ่งกระทบอุปทานน้ำมันทั่วโลก โดยมีน้ำมันหายไปประมาณ 20% และราคาปรับสูงเกิน 100 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล รวมถึงการเปลี่ยนผ่านด้านพลังงาน (Energy Transition) ทั้งการใช้เชื้อเพลิงสะอาด เชื้อเพลิงชีวภาพ SAF และการเข้ามาของรถยนต์ไฟฟ้า (EV) ที่ส่งผลต่อความต้องการใช้น้ำมันในอนาคต
นายวุฒิทัต ตันติเวสส รองอธิบดีกรมธุรกิจพลังงาน กล่าวว่า กรมฯ ประเมินแนวโน้มความต้องการใช้น้ำมันในอนาคตไว้ 2 ฉากทัศน์ ได้แก่ Current Trend Scenario ซึ่งเป็นกรณีที่การใช้พลังงานเป็นไปตามแนวโน้มและนโยบายปัจจุบัน และ Zero Vision 2050 ซึ่งเป็นกรณีที่เร่งเปลี่ยนผ่านพลังงานเพื่อให้บรรลุเป้าหมายลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก
ผลประเมินพบว่า ปี 2024 ไทยมีความต้องการใช้น้ำมันประมาณ 120 ล้านลิตรต่อวัน และคาดว่าจะเพิ่มเป็น 130 ล้านลิตรต่อวันในปี 2034 ก่อนลดเหลือ 106 ล้านลิตรต่อวันในปี 2050 ภายใต้ฉากทัศน์ Current Trend Scenario ส่วนฉากทัศน์ Zero Vision 2050 คาดว่าความต้องการจะอยู่ที่ 125 ล้านลิตรต่อวันในปี 2029 และลดลงเหลือประมาณ 70 ล้านลิตรต่อวันในปี 2050 โดยมีสมมติฐานจำนวนรถยนต์สะสม 26 ล้านคัน เทียบกับ 22.6 ล้านคันในฉากทัศน์แรก แต่มีรถยนต์ไฟฟ้าเพิ่มขึ้นรวดเร็วกว่า
ขณะที่กำลังการกลั่นน้ำมันในประเทศปัจจุบันอยู่ที่ประมาณ 200 ล้านลิตรต่อวัน และตั้งแต่ปี 2028 คาดว่าจะเพิ่มเป็น 220 ล้านลิตรต่อวัน จากโครงการ CFP ของไทยออยล์ ซึ่งจะเพิ่มการผลิตน้ำมันดีเซลและน้ำมันอากาศยาน ทำให้ต้องเตรียมบริหารจัดการสมดุลระหว่างกำลังการผลิตกับความต้องการใช้ที่เปลี่ยนแปลงไป โดยดีเซลและเบนซินมีแนวโน้มลดลงจาก EV และประสิทธิภาพเครื่องยนต์ที่ดีขึ้น ขณะที่น้ำมันอากาศยานยังเติบโตตามการเดินทางทางอากาศ ส่วน น้ำมันเตาและ LPG มีแนวโน้มลดลง
สำหรับยุทธศาสตร์ Oil Plan 2026 วางกรอบสำคัญ 2 ด้าน คือ Sustainability และ Integration โดย Integration ครอบคลุมทั้งความมั่นคงทางพลังงานและประสิทธิภาพการบริหารจัดการ พร้อมกำหนด 3 มิติยุทธศาสตร์ ได้แก่ ส่งเสริมเชื้อเพลิงชีวภาพและเชื้อเพลิงสะอาด เสริมสร้างความมั่นคงด้านน้ำมัน และเพิ่มประสิทธิภาพการบริหารจัดการ
ด้านเชื้อเพลิง กำหนดยกเลิกแก๊สโซฮอล์ 91 ในปี 2570 และผลักดัน E20 เป็นน้ำมันเบนซินพื้นฐาน ตั้งเป้าเพิ่มสัดส่วนการใช้ E20 เป็น 50% ของตลาดภายในปี 2575 จากปัจจุบันมีสถานีบริการรองรับมากกว่า 6,000 แห่ง ส่วนดีเซลกำหนด B7 เป็นน้ำมันพื้นฐาน พร้อมส่งเสริม B20 ให้มีสัดส่วนการใช้ 20% ภายในปี 2575 จากปัจจุบันประมาณ 10% เพื่อรองรับกำลังการผลิตไบโอดีเซลส่วนเกิน ขณะที่ภาคการบินตั้งเป้าส่งเสริมการใช้ SAF ในสัดส่วน 1.9% ตามศักยภาพการผลิตที่ประเมินไว้
ส่วนการเสริมความมั่นคง จะกระจายแหล่งนำเข้าน้ำมันดิบ รักษาความต่อเนื่องของการผลิตและจัดหา เพิ่มประสิทธิภาพการขนส่งทั้งทางรถ เรือ ราง และท่อ รวมถึงศึกษาการจัดตั้งระบบสำรองน้ำมันเชิงยุทธศาสตร์ ปัจจุบันผู้ค้าน้ำมันสำรองตามกฎหมายเป็นน้ำมันดิบ 6% และน้ำมันสำเร็จรูป 1% คิดเป็นระยะเวลาสำรองประมาณ 23 วัน เมื่อรวมปริมาณน้ำมันในระบบและกำลังการผลิตคาดว่ารองรับได้ประมาณ 40-50 วัน ขณะที่การเพิ่มสำรองให้ใกล้เคียงมาตรฐาน IEA ที่ 90 วัน ยังต้องศึกษาแนวทาง รูปแบบการลงทุน และผู้รับผิดชอบเพิ่มเติม
นอกจากนี้ กรมฯ เตรียมปรับปรุงกฎหมายการค้าน้ำมันเชื้อเพลิงและนำระบบดิจิทัลมาใช้กำกับดูแล ตั้งแต่ระบบอนุญาตอิเล็กทรอนิกส์ e-Request ไปจนถึงการเชื่อมโยงข้อมูลผู้ประกอบการและระบบ Distribution Monitoring เพื่อให้ติดตามการกระจายน้ำมันได้ตลอดห่วงโซ่อุปทาน โดยเตรียมเริ่มใช้ระบบอนุญาตบางประเภทกับน้ำมันดิบตั้งแต่ 1 มกราคม 2570 และน้ำมันสำเร็จรูปบางประเภทตั้งแต่ 1 มกราคม 2571 เพื่อเพิ่มความโปร่งใสและประสิทธิภาพการบริหารจัดการตลาดน้ำมันในระยะยาว