องค์กรเอกชนส่อวืด อดมีส่วนร่วมเลือกตั้ง หลัง กกต.ยังไม่เปิดยื่นโครงการ-อนุมัติงบ
“สมชัย” แฉ กกต.ยังไม่ออกระเบียบเบิกจ่ายค่าตอบแทนผู้ช่วยเหลือการปฏิบัติงานเลือกตั้ง จี้ กกต.แจง ขณะที่องค์กรเอกชนส่อวืดอดมีส่วนร่วมเลือกตั้ง เหตุเหลือแค่ 46 วัน กกต.ยังไม่เปิดให้ยื่นโครงการและอนุมัติงบประมาณ อ้างทำงานไร้ประสิทธิภาพ กฎหมายไม่ได้เขียนชัดให้ต้องสนับสนุน สะพัด ใบสั่งผู้มีอำนาจ กีดกันองค์กรเอกชนไม่ให้ตรวจสอบเลือกตั้ง วิจารณ์ขรม เลือกตั้งสุดเงียบทั้งที่เวลาเตรียมการนานที่สุด
เมื่อวันที่ 6 กุมภาพันธ์ ผู้สื่อข่าวรายงานว่า นายสมชัย ศรีสุทธิยากร อดีต กกต. และผู้สมัคร ส.ส.สมุทรสาคร พรรคประชาธิปัตย์ (ปชป.) โพสต์เฟซบุ๊กช่วงเช้าที่ผ่านมา เรื่อง กกต.กำลังออกอาการแปลกๆ เนื้อหา ระบุว่า มีหนังสือสั่งการจากรองเลขาธิการ กกต.ไปยังผู้อำนวยการสำนักงาน กกต.ทุกจังหวัด ให้ชะลอโครงการที่เกี่ยวข้องกับการมีส่วนร่วมของประชาชนทุกโครงการ เช่น โครงการรณรงค์เผยแพร่ประชาธิปไตย โครงการ กปน.มืออาชีพ โครงการ รด.จิตอาสา ฯลฯ เนื่องจากระเบียบเกี่ยวกับค่าใช้จ่ายยังไม่ผ่านการอนุมัติจาก กกต.
เรื่องดังกล่าว เป็นสิ่งที่น่าวิตกว่า การเลือกตั้งคราวนี้ประชาชนน่าจะมีส่วนร่วมในการส่งเสริมประชาธิปไตย และเข้าไปตรวจสอบการเลือกตั้งได้ยาก ซึ่งไม่ทราบว่า กกต.คิดอะไร หรือใช้เวลาในการทำอะไรในช่วงที่ผ่านมา ระเบียบจึงยังไม่เสร็จ พร้อมเรียกร้องว่า กกต.ควรมีคำตอบในเรื่องนี้
ทั้งนี้ นายสมชัย ยังได้แนบเอกสารที่ลงนามโดยนายเมธา ศิลาพันธ์ รองเลขาธิการ กกต. ปฏิบัติหน้าที่แทนเลขาธิการ กกต. ลงวันที่ 1 กุมภาพันธ์ เรื่องการประสานงานเพื่อดำเนินกิจกรรมกับเครือข่ายตามโครงการตามภารกิจส่งเสริมการทำกิจกรรมเผยแพร่แลประชาสัมพันธ์การเลือกตั้ง ส.ส. กรณีที่มีการเบิกจ่ายค่าตอบแทนผู้ช่วยเหลือการปฏิบัติงาน ระบุถึง 8 โครงการที่จะต้องมีการเบิกจ่ายค่าตอบแทนผู้ช่วยเหลือการปฏิบัติงานตามโครงการ ประกอบด้วย 1 กิจกรรมรณรงค์เผยแพร่ความรู้การเลือกตั้ง ส.ส. (3 สัปดาห์ก่อนวันเลือกตั้ง) 2 กิจกรรม ศส.ปชต.ขยายเครือข่าย กปน.มืออาชีพ 3 กิจกรรม รด.จิตอาสาชุดปฏิบัติงานประจำหน่วยเลือกตั้ง 4 กิจกรรมลูกเสืออาสา กกต.ปฏิบัติงานหน้าหน่วยเลือกตั้ง และ 5 กิจกรรมดีเจ จัดรายการวิทยุเผยแพร่ประชาสัมพันธ์การเลือกตั้ง ส.ส. โดยแจ้งว่าระเบียบที่เกี่ยวข้องกับการเบิกจ่ายค่าตอบแทนผู้ช่วยเหลือการปฏิบัติงานในการดำเนินกิจกรรมดังกล่าว ยังไม่ผ่านความเห็นชองของคณะกรรมการการเลือกตั้ง จึงขอให้ชะลอการประสานงานเพื่อดำเนินกิจกรรมกับเครือข่ายดังกล่าวไว้ก่อน ทั้งนี้รวมถึงกิจกรรมที่เกี่ยวข้องกับองค์กรเอกชนตรวจสอบการเลือกตั้งที่มิได้แจ้งแนวทางด้วย ส่วนการดำเนินโครงการ กิจจกรรมอื่น เช่น การอบรมให้ความรู้ การประชุมชี้แจง การจัดกิจกรรมรณรงค์เผยแพร่และประชาสัมพันธ์ หรือการจัดกิจกรรมอื่น ๆ สามารถดำเนินการได้ตามแนวทางและงบประมาณที่ได้รับจัดสรร
ผู้สื่อข่าวรายงานว่า กิจกรรมข้างต้นมีปัญหามาตั้งแต่การเลือกสว.ที่ผ่านมา โดยแต่ละจังหวัดมีการดำเนินโครงการเหล่านี้นำร่องมาแล้ว แต่กกต.เห็นว่าเมื่อเป็นการทำงานแบบจิตอาสาก็ไม่จำเป็นต้องตั้งเป็นผู้ช่วยเหลือผู้ปฏิบัติงานที่ต้องมีค่าตอบแทน โดยขณะนี้หลายจังหวัดยังมีปัญหาไม่สามารถจ่ายค่าตอบแทนได้ ขณะเดียวกันก็มีรายงานว่าในส่วนขององค์กรเอกชนตรวจสอบและสังเกตการณ์การเลือกตั้ง ที่กกต.เคยสนับสนุนในทุกการเลือกตั้งที่ผ่านมาและก่อนที่จะถึงการเลือกตั้งครั้งนี้ กกต.ก็เปิดให้องค์กรเอกชนมาขึ้นทะเบียน ซึ่งมีการลงทะเบียนทั่วประเทศแล้วกว่า 100 องค์กร พร้อมปฏิบัติงานแต่ปรากฏว่า จนถึงขณะนี้ กกต.ยังไม่ได้เปิดให้ยื่นเสนอโครงการ อีกทั้ง กกต.ยังไม่มีการพิจารณาอนุมัติงบประมาณที่ตั้งไว้ในแผนราว 60 ล้านบาท เพื่อให้องค์กรเอกชนเหล่านั้นลงพื้นที่ปฏิบัติภารกิจ ทั้ง ๆ ที่ปกติจะเริ่มปฏิบัติภารกิจนับตั้งแต่มีพระราชกฤษฎีกาให้มีการเลือกตั้ง ทำให้องค์กรเอกชนเริ่มตั้งข้อสังเกตว่า ความล่าช้าในเรื่องนี้จะส่งผลทำให้การตรวจสอบเป็นไปได้ยาก ทำให้เกิดข้อครหาเกี่ยวกับการปฏิบัติหน้าที่ของ กกต.ว่ามีใบสั่งอะไรจากผู้มีอำนาจหรือไม่ เพื่อไม่ให้มีการตรวจสอบจากภาคประชาชนในการเลือกตั้งครั้งนี้
อย่างไรก็ตาม มีรายงานด้วยว่าในการประชุม กกต.ที่ผ่านมา ฝ่ายการมีส่วนร่วมได้พยายามเสนอให้ กกต.พิจารณาเรื่องนี้ ซึ่งในที่ประชุม กกต.มีการแสดงความคิดเห็นกันอย่างกว้างขวาง โดยส่วนใหญ่มองว่าการทำงานขององค์กรเอกชนที่ผ่านมาไม่ได้ตรวจสอบการเลือกตั้งได้จริง และเบาะแสที่แจ้งมาก็ไม่สามารถนำไปสู่การให้ใบเหลือง ใบแดงของกกต.ได้เลย อีกทั้งบางองค์กรมีการขออนุมัติงบประมาณแต่ไม่ได้มีการปฏิบัติภารกิจจริง และกฎหมายใหม่ก็ไม่ได้เขียนให้องค์กรเอกชนตรวจสอบการเลือกตั้งแต่เขียยนให้องค์กรเเอกชนให้ความรู้ประชาชนในการตรวจสอบการเลือกตั้ง รวมทั้งไม่ได้กำหนดให้ กกต.ต้องสนับสนุนงบประมาณให้องค์กรเอกชน ขณะที่อีกฝ่ายเป็นห่วงว่า หากไม่ให้องค์กรเอกชนเข้ามามีส่วนร่วม กกต.ก็จะถูกข้อครหาได้ ทำให้ยังไม่สามารถหาข้อยุติได้ ซึ่งขณะนี้เหลือเวลาอีกเพียงแค่ 46 วันก็จะถึงวันเลือกตั้งแล้ว ทำให้มีความเป็นไปได้สูงที่องค์กรเอกชนอาจจะไม่ได้เข้ามามีส่วนร่วมในการเลือกตั้งครั้งนี้ ซึ่งจะถือเป็นครั้งแรกนับตั้งแต่มีการเลือกตั้งระบบใหม่ที่ให้ กกต.เป็นผู้จัดการเลือกตั้งในปี 2544 นอกจากนี้การเลือกตั้งครั้งนี้ยังถูกองค์กรเอกชนวิจารณ์ว่า เป็นการเลือกตั้งที่เงียบที่สุด ทั้ง ๆ ที่ กกต.มีเวลาเตรียมการยาวนานที่สุดด้วย