ธ.ก.ส.ชู “หมู่บ้านคนยอง” ชุมชนต้นแบบ โกยเงินท่องเที่ยวหลักล้าน

“หมู่บ้านสันทางหลวง” ต.จันจว้าใต้ อ.แม่จัน จ.เชียงราย เป็นอีกหนึ่ง “หมู่บ้านต้นแบบ” ที่ประสบความสำเร็จในการส่งเสริมให้ชาวบ้านสามารถสร้างรายได้ถึงหลักล้านบาทจากการท่องเที่ยวในชุมชนที่อยู่อาศัยของตัวเอง และเติบโตอย่างยั่งยืนภายในเวลาเพียง 3 ปี

ธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร (ธ.ก.ส.) ได้เห็นศักยภาพของชุมชนดังกล่าว ซึ่งเป็นกลุ่มชาติพันธุ์ไทยองที่มีความสามัคคีกัน และมีการอนุรักษ์ประเพณีวัฒนธรรมชาวไทยองเอาไว้ได้อย่างเหนียวแน่น จึงได้เข้าไปส่งเสริมและสนับสนุนตั้งแต่ก้าวแรกเมื่อปี 2559

โดยนายดุสิต เหลี่ยมวัฒนา ผู้อำนวยการสำนักงานธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร (ธ.ก.ส.) เชียงราย กล่าวว่า ในฐานะที่ ธ.ก.ส.มีภารกิจในการช่วยส่งเสริมและพัฒนาชุมชนให้เป็น “ชุมชนต้นแบบเศรษฐกิจพอเพียง” ที่ผ่านมาได้ร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเข้าไปส่งเสริมชาวบ้านหมู่บ้านสันทางหลวงให้เป็นแหล่งท่องเที่ยวโดยชุมชนอย่างยั่งยืน และได้เลือกหมู่บ้านสันทางหลวงเป็นอีกหนึ่ง “ชุมชนต้นแบบ” และจัดกิจกรรมเพื่อนำชุมชนในเครือข่ายของ ธ.ก.ส.เดินทางไปศึกษาดูงานและนำไปพัฒนาชุมชนของตนเองหรือเชื่อมโยงเครือข่ายถึงกันต่อไป

ขณะที่ นายดำรงชัย เดชาธิคม ผู้อำนวยการฝ่ายกิจการสาขาภาคเหนือตอนบน ธ.ก.ส.กล่าวว่า กรณีของหมู่บ้านสันทางหลวงถือว่ามีศักยภาพในการเป็นชุมชนหมู่บ้านเพื่อการท่องเที่ยวอย่างแท้จริง ดังนั้น ธ.ก.ส.จึงนำเครือข่ายไปศึกษาดูงานควบคู่ไปกับกิจกรรมต่าง ๆ เพื่อให้ชุมชนซึ่งส่วนใหญ่ต่างก็เป็นลูกค้าของ ธ.ก.ส.เป็นส่วนใหญ่ได้เรียนรู้และนำไปพัฒนาชุมชนของตนเอง

ปัจจุบัน ธ.ก.ส.มีหมู่บ้านต้นแบบและเครือข่ายในลักษณะนี้อยู่ทั้ง 8 จังหวัดภาคเหนือตอนบน และได้ชุมชนต่าง ๆ หมุนเวียนไปศึกษาดูงานและยังพัฒนาโครงการต่าง ๆ เช่น การผลิตกาแฟตามขุนเขาต่าง ๆ เพราะแต่ละจังหวัดมีขุนเขาที่มีผลผลิตกาแฟพันธุ์ดี หากพัฒนาแบรนด์และคุณภาพก็สามารถตั้งชื่อเป็นกาแฟตามขุนเขาต่าง ๆ เพื่อเชื่อมโยงเป็นเครือข่ายการท่องเที่ยวถึงกันได้ต่อไป

ด้านนางสังเวียน ปรารมภ์ ผู้ใหญ่บ้านสันทางหลวงกล่าวว่า หมู่บ้านมีประชากร 469 คน จาก 128 ครัวเรือน ปัจจุบันได้พัฒนาเป็นหมู่บ้านเพื่อการท่องเที่ยวและมีนักท่องเที่ยวส่วนใหญ่เป็นคณะต่าง ๆ เดินทางไปศึกษาดูงานและพักโฮมสเตย์อย่างต่อเนื่อง และในปี 2561 ที่ผ่านมาสามารถสร้างรายได้เข้าหมู่บ้านได้จำนวน 1.48 ล้านบาท ซึ่งถือว่าเพิ่มขึ้นทุกปีเมื่อเปรียบเทียบกับปี 2559 หมู่บ้านมีรายได้ประมาณ 840,000 บาท และปี 2560 มีรายได้ 960,000 บาทตามลำดับ สำหรับปี 2562 ช่วงต้นปีมีคณะจองเดินทางมาเยือนแล้วจำนวน 7 คณะ และคาดว่าจะมีไปตลอดทั้งปี

“ผลสำเร็จดังกล่าวต้องขอขอบคุณทาง ธ.ก.ส.ที่ได้เข้าไปส่งเสริมตั้งแต่แรกเริ่ม เพราะเดิมชาวบ้านไม่มีความรู้ด้านการบริหารจัดการและบัญชีเลย เมื่อตั้งตนเป็นหมู่บ้านท่องเที่ยวก็ลงทุนไปโดยไม่มีทิศทาง เช่น ไม่ทราบต้นทุน ไม่รู้กำไร ฯลฯ จนเกือบล้มมาแล้วหลายครั้ง กระทั่งทาง ธ.ก.ส.ได้เข้าไปช่วยเหลือจัดการอบรมทำให้ชาวบ้านสามารถพัฒนาระบบและสามารถรองรับนักท่องเที่ยวได้อย่างยั่งยืนเช่นปัจจุบันนี้”

“นักท่องเที่ยวสามารถเดินทางไปชมความเป็นชนบทและวิถีคนยอง ภายในหมู่บ้านมีแปลงผักปลอดสารพิษและมีกลุ่มต่าง ๆ จำนวน 15 กลุ่มรองรับ เช่น กลุ่มจักสาน กลุ่มตัดตุง กลุ่มทำขนมพื้นบ้าน ฯลฯ และยังสามารถเดินทางโดยมีรถจักรยานยนต์พ่วงและจักรยานถีบให้บริการเที่ยวในหมู่บ้านและเดินทางไปยังหมู่บ้านในเครือข่าย เช่น สักการะพระเจ้าห้าพระองค์ที่วัดป่ากุ๊กและ การเลี้ยงไหมที่บ้านทรายมูลได้อีกด้วย”

อย่างไรก็ตาม ปัจจุบันทางหมู่บ้านสันทางหลวงได้ทำการประชาสัมพันธ์รายละเอียดเกี่ยวกับกิจกรรมต่าง ๆ และค่าบริการสำหรับนักท่องเที่ยวที่ต้องการเดินทางไปเยือน โดยมีการจัดเก็บค่าบำรุงหมู่บ้านคณะละ 3,000 บาท

ส่วนการบริการด้านค่าอาหาร มีให้เลือก 2 รูปแบบ คือ (1) รูปแบบขันโตกหรือสำรับแบบคนยอง สำหรับคณะที่มีตั้งแต่ 50 คนขึ้นไป คิดค่าบริการคนละ 150 บาท และ (2) รูปแบบขันโตก พร้อมมีการจัดกาดมั่ว การแสดงพื้นบ้าน แห่ต้อนรับ การมัดมือปั๋นปอน หรือการผูกข้อมือ สำหรับคณะตั้งแต่ 50 คนขึ้นไป คิดค่าบริการคนละ 250 บาท แต่หากต่ำกว่า 50 คน คิดค่าบริการคนละ 300 บาท ภายในหมู่บ้านยังมีบริการโฮมสเตย์ที่พักสำหรับรองรับนักท่องเที่ยวและอาหารเช้า คิดค่าบริการคนละ 200 บาท อาหารว่างและน้ำสมุนไพรคนละ 60 บาท

ทั้งนี้ หากนักท่องเที่ยวสนใจจะเดินทางไปชมกลุ่มต่าง ๆ และหมู่บ้านเครือข่าย มีการเก็บเงินบำรุงสถานที่ดูงานจุดละ 500 บาท ค่าเช่าจักรยานคันละ 20 บาท เช่ารถจักรยานยนต์พ่วงหรือซาเล้ง 200 บาท ต่อ 3-4 คน