งดใช้ถุงพลาสติก…นโยบายถูกทาง

บทบรรณาธิการ

กลไกขับเคลื่อนการงดให้ถุงพลาสติก ที่คณะรัฐมนตรี (ครม.) เห็นชอบตามข้อเสนอกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม กำลังถูกแปรไปสู่การปฏิบัติให้เป็นรูปธรรม ประกอบด้วย 1.การงดให้ถุงพลาสติกในห้างสรรพสินค้า ซูเปอร์มาร์เก็ต ร้านสะดวกซื้อตั้งแต่1 ม.ค. 2563 และ 2.ให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องบูรณาการทำงานมาตรการนี้บรรลุเป้าหมาย

โดยมอบหมายให้กรมประชาสัมพันธ์ กรมส่งเสริมคุณภาพสิ่งแวดล้อม กรมควบคุมมลพิษ สำนักงานทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมจังหวัด สำนักงานสิ่งแวดล้อมภาค กระทรวงมหาดไทย โดยผู้ว่าราชการจังหวัด ร่วมกับภาคเอกชน รณรงค์ประชาสัมพันธ์ สร้างการรับรู้ ความเข้าใจกับผู้บริโภค และผู้ประกอบการ

และให้กรมควบคุมมลพิษ กรมส่งเสริมคุณภาพสิ่งแวดล้อมร่วมกับเครือข่ายภาคเอกชน 43 ราย กำหนดแนวทางปฏิบัติรองรับ ภายใต้โรดแมปการจัดการขยะพลาสติกปี 2561-2573 เพื่อลด เลิก ใช้พลาสติกเป้าหมาย ใช้วัสดุที่เป็นมิตรสิ่งแวดล้อมทดแทน และนำขยะพลาสติกกลับมาใช้ประโยชน์ 100% ภายในปี 2570

ขณะเดียวกัน กรมควบคุมมลพิษ และกรมส่งเสริมคุณภาพสิ่งแวดล้อม ได้เดินสายจัดประชุมเชิงปฏิบัติการเพื่อชี้แจงทำความเข้าใจมาตรการงดให้ถุงพลาสติกในห้าง ร้านค้า ร้านขายของชำ ตลาดสดทุกภูมิภาคทั่วประเทศ ก่อนรวบรวมข้อมูลยกร่าง พ.ร.บ.การจัดการขยะพลาสติก พ.ศ. …. โดยกำหนดเป้าหมาย ถุงพลาสติกหูหิ้วจะต้องหมดไปจากท้องตลาด วันที่ 1 ม.ค. 2564

และเร่งทบทวนปรับปรุง ร่าง พ.ร.บ.ส่งเสริมการลดและนำของเสียมาใช้ประโยชน์ พ.ศ. …. เสนอ ครม.พิจารณา เพื่อใช้บริหารจัดการขยะพลาสติกอีกทางหนึ่ง เป้าหมาย คือ ลดขยะถุงพลาสติกหูหิ้ว 45,000 ล้านใบ/ปี ลดปริมาณขยะที่ต้องนำไปกำจัด 225,000 ตัน/ปี ช่วยประหยัดพื้นที่รองรับ ประหยัดงบประมาณในการจัดการขยะมูลฝอยปีละ 340 ล้านบาท

สอดรับกับกระแสโลกที่ทุกประเทศหันมาตระหนักและให้ความสำคัญในการอนุรักษ์ธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม โดยใช้มาตรการทั้งทางกฎหมาย มาตรการจูงใจลดใช้พลาสติก โดยเฉพาะประเภทที่ใช้ครั้งเดียว (single-use plastic)

นอกจากนี้ยังดำเนินมาตรการส่งเสริมการใช้วัสดุทดแทนพลาสติก และนำพลาสติกกลับมาใช้ประโยชน์เข้าสู่ระบบเศรษฐกิจหมุนเวียน (circular economic) ให้แพร่หลายมากขึ้นในลักษณะคู่ขนาน

ทุกมาตรการที่รัฐขับเคลื่อนผลักดันถือว่ามาถูกทาง เพียงแต่ต้องทำให้กระแสการรับรู้ เข้าใจถึงพิษภัยขยะพลาสติกเกิดขึ้นในวงกว้าง ที่สำคัญต้องหาทางลดผลกระทบกับผู้ผลิต ผู้ใช้ มิฉะนั้นการงด ลด เลิก ใช้ถุงพลาสติกคงบรรลุเป้าหมายได้ยาก