บางครั้งก็ต้องช่าง (หัว) “ผนงรจตกม”

คอลัมน์ ชั้น 5 ประชาชาติ

โดย สร้อย ประชาชาติ

ทุกวันนี้ลืมตาตื่นมาพร้อมกับตัวเลขคนเจ็บ คนตาย คนติดเชื้อโควิด-19 ยอดการเดินทางกลับไทยของ “ผีน้อย” ใครกักตัวไม่กักตัว การขาดแคลนตั้งแต่หน้ากากอนามัย เจลล้างมือ แอลกอฮอล์ ไปจนถึง “เลือด” กระแสทวิตเตอร์ “ผนงรจตกม” ลุงตู่ว่าไง เสี่ยหนูว่างั้น โรงเรียนไหน ตึกไหน แบงก์อะไร ห้างไหน ต้องรีบปิดบิ๊กคลีนนิ่ง ฯลฯ

เมื่อมีโอกาสได้พูดคุยกับเพื่อนพ้องนอกวงการนักข่าว แม้กระทั่งลงเดินสำรวจตลาด ก็ได้ยินเสียงบ่นของพ่อค้าแม่ค้าว่า “เครียด” แต่หลาย ๆ คนก็ยังบ่นไปพร้อม ๆ กับการจ้องหน้าจอ “ไถ ๆ ๆ คลิก ๆ ๆ” อย่างต่อเนื่อง สลับกับการ “ตบเข่าฉาด ! ว่าแล้ว มันเลว ๆ ๆ ๆ” และกด “แชร์ต่อ” อย่างเมามัน

สถานการณ์ ณ ปัจจุบัน ปัญหาด้านสาธารณสุขที่เกิดจากการแพร่ระบาดของไวรัส ได้ผนึกรวมแนบสนิทกลายเป็นปัญหา “การเมือง” ไปเรียบร้อย ไม่แปลกที่จะทำให้ “ความรู้สึก” ที่ผุดขึ้นในใจ พุ่งแบบคูณสอง

ที่ผ่านมามีงานวิจัยหลายชิ้นที่ระบุว่า การเสพติดข้อมูลข่าวสารโดยเฉพาะจากช่องทางออนไลน์อย่างหนักหน่วง มีผลต่อ “สุขภาพจิต” และกาย อาทิ งานวิจัยของ UC San Diego และมหาวิทยาลัย Yale พบว่า คนที่มีอัตราการกดอ่านลิงก์มากกว่าคนทั่วไป 4 เท่า มีแนวโน้มที่จะมีสุขภาพจิตแย่กว่าคนทั่วไป

แต่ทุกคนก็ยังคง “เกาะติด” อย่างใกล้ชิด แม้ว่าความเครียด ความโกรธ จะแสดงออกทางร่างกายมาแล้ว ทางการแพทย์ระบุว่า ทุกครั้งที่ “โกรธ” อารมณ์ที่พลุ่งพล่านจะกระตุ้นระบบประสาทอัตโนมัติซิมพาเทติก (sympathetic nervous system) ทำให้เหงื่อออก ร้อนวูบวาบ ตัวสั่น กล้ามเนื้อเกร็งหัวใจเต้นเร็ว ความดันสูง ซึ่งมีงานวิจัยชี้ชัดว่า การสะสมความเครียดและอารมณ์ด้านลบ เพิ่มความเสี่ยงของการเกิดโรคหัวใจเฉียบพลัน เส้นเลือดสมองตีบหรือแตกเฉียบพลันได้

ขณะเดียวกัน การจมอยู่กับทะเลข้อมูลเรื่องร้าย ๆ ที่ถาโถมเข้ามาทางโซเชียลมีเดีย ยังส่งผลต่อด้านอารมณ์ ทำให้เกิดการโต้เถียงกับผู้อื่น จนถึงขั้น “หัวร้อน” ไม่อาจยับยั้งตัวเองได้ หนัก ๆ เข้าก็ถึงขั้นหดหู่ สิ้นหวัง

ณ สถานการณ์ยามนี้ ปฏิเสธไม่ได้หรอกว่า “ทุกคน” ได้รับผลกระทบ และมันหนักหนาสาหัสกว่าสมัยวิกฤตต้มยำกุ้งอย่างมาก เพราะช่วงนั้นยังมีหลายส่วนที่ไม่กระทบมากนัก อาทิ ภาคการเกษตร

แต่เมื่อหลายสิ่งเป็นเรื่องนอกเหนือการควบคุม หรือแม้จะ “ผนงรจตกม” แต่ ณ ยามนี้ ต่อให้คนธรรมดาเดินดินอย่างเรา ๆ “โกรธ” จนเส้นเลือดสมองแตก “หัวร้อน” มากมายแค่ไหน ก็ไม่สามารถสั่นคลอน…ให้พลิกผันได้

ก็อยากให้ลองมองย้อนกลับไปว่า พื้นที่น้ำท่วม ตั้งแต่สมัย “สุโขทัย-อยุธยา” เป็นราชธานี ถึงปัจจุบัน การมีรัฐบาลก็ไม่ได้ทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลง ฉันใด เราก็อย่าไปฝากความหวังของชีวิตไว้ที่รัฐบาลเลย เพราะดูจะเสียแรงเปล่า

จึงอยากขอเชิญชวนให้ลองลดเวลาอยู่กับข้อมูลโซเชียลที่น่าหดหู่ น่าขึ้งโกรธ มาลองมองสิ่งเล็ก ๆ ดี ๆ ในสังคมที่ยังมีอยู่ เพื่อสร้างกำลังใจ “เติมปุ๋ย” ให้กับชีวิตของตัวเองดูบ้าง

เพราะยามนี้ “ตนต้องเป็นที่พึ่งแห่งตน”

บางครั้งการทำให้มีความสุขได้กับเรื่องเล็ก ๆ ก็เพิ่มความหวัง และทำให้สมองโล่ง คิดหาทางออกให้กับชีวิตตัวเองได้

อย่างสิ่งที่ผู้เขียนมักทำอยู่ตอนนี้ คือ การฟังวิทยุจราจร สวพ.91 เป็นสถานีหลักในการเดินทาง เพราะในแต่ละวันจะได้ยินเรื่องราวของ “คนขับแท็กซี่” คนตัวเล็ก ๆ ในสังคมที่หาเช้ากินค่ำ แต่ยังมีจำนวนไม่น้อยที่ยึดมั่นในความดี ด้วยการเก็บของได้แล้วส่งคืนเจ้าของ บางครั้งผู้โดยสารจำไม่ได้ด้วยซ้ำว่า ลืมมือถือไว้บนรถแท็กซี่สีอะไร ทะเบียนอะไร แต่ก็โชคดีได้ของคืน ซึ่งมีตั้งแต่สมาร์ทโฟนรุ่นแพง ๆ อย่างไอโฟน แมคบุ๊ก ไปจนถึงสร้อยคอทองคำ หรือเงินสด

ล่าสุดก็ “คุณลุงนิพนธ์ พิทักษ์ภูบาล” เก็บกระเป๋ามีเงินตั้ง 1.3 แสนบาท คืนเจ้าของ

อีกสิ่งที่มักทำในตอนนี้ คือ พยายามเคลียร์สิ่งของที่ไม่จำเป็นในบ้าน และที่ทำงาน ออกไปบริจาคที่ “มูลนิธิกระจกเงา” ซึ่งรับบริจาคทุกอย่าง แถมยังเปิดรับบริจาคทุกวัน ไม่เว้นวันหยุดอีกต่างหาก

การเคลียร์ของไม่จำเป็นในบ้าน นอกจากจะทำให้เราได้มีชีวิตอยู่แต่กับ “สิ่งที่จำเป็น และทำให้เรามีความสุข” แล้ว

การได้เดินทางไปที่มูลนิธิกระจกเงาทุกครั้ง ยังทำให้มีความสุข จากการได้เห็น “พลังของคนรุ่นใหม่” ที่ไปเป็นอาสาสมัครที่นั่น แม้ทุกวันนี้ในห้างสรรพสินค้า ย่านท่องเที่ยวจะคนเงียบเหงา แต่ที่มูลนิธิกระจกเงาในวันเสาร์-อาทิตย์ ก็ยังมีน้อง ๆ ไปช่วยกันยกของ แยกของบริจาคอยู่ตลอด

แม้ตัวเองจะไม่มีแรงกายไปทำเอง แค่ได้เห็นก็ร่วมอนุโมทนาบุญ และส่งกำลังใจให้เด็ก ๆ รวมถึงขอบคุณด้วยที่เด็ก ๆ เหล่านี้ได้ช่วยเติมปุ๋ยให้ชีวิตมีพลังต่อไป

ได้เห็น ได้ยินเรื่องเหล่านี้ ดีกว่าไปหมกมุ่นกับวีรกรรม “ผนงรจตกม” เยอะ