มหิดลเปิดคลินิกเฉพาะทางกายภาพบำบัด ใช้ TMS กระตุ้นกระโหลก รักษาโรคหลอดเลือดสมอง

โรคหลอดเลือดสมองเป็นโรคที่เป็นปัญหาใหญ่ซึ่งนำไปสู่ความพิการในระยะยาวตามมา ก่อให้เกิดการสูญเสียอย่างมหาศาลทางด้านเศรษฐกิจทั้งของโลกและประเทศไทย

ในบรรดาผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองนั้น มีผู้ป่วยเพียง 5% เท่านั้นที่สามารถใช้แขนและมือในการเอื้อมหยิบจับของได้ใกล้เคียงปกติ สถิตินี้ชี้ให้เห็นถึงความจําเป็นในการคิดค้นกลยุทธ์เพื่อฝึกแขนและมือในผู้ป่วยกลุ่มนี้ เนื่องจากผู้ป่วยยังต้องการความช่วยเหลือจากผู้ดูแลในการดำรงชีวิตประจำวัน

คณะกายภาพบำบัด มหาวิทยาลัยมหิดล เล็งเห็นความสำคัญของปัญหาดังกล่าว ประกอบกับคณะฯ มีองค์ความรู้เกี่ยวกับการทำกายภาพบำบัดที่เฉพาะเจาะจงที่เป็นหลักฐานเชิงประจักษ์และประสบการณ์เกี่ยวกับเครื่องมือ TMS หรือ Transcranial Magnetic Stimulation มากว่า 12 ปี จึงเห็นควรว่าการเปิดคลินิกกายภาพบำบัดเฉพาะทางร่วมกับการกระตุ้นสมอง TMS นั้นจะเป็นตัวช่วยหนึ่งที่จะทำให้การรักษาผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองมีอาการที่ดีขึ้น และสามารถบูรณาการไปยังการเรียนการสอน และพัฒนางานวิจัยต่อไปในอนาคตในกลุ่มผู้ป่วยอื่น ๆ เช่น พาร์กินสัน และออทิสซึม

คณะกายภาพบำบัด มหาวิทยาลัยมหิดล จึงได้เปิดคลินิกเฉพาะทางกายภาพบำบัด กับการกระตุ้นผ่านกะโหลกศีรษะด้วย TMS เป็นครั้งแรกในเอเชียอาคเนย์ ณ คณะกายภาพบำบัด มหาวิทยาลัยมหิดล ศาลายา เมื่อวันที่ 10 กันยายนที่ผ่านมา โดยมี รศ.นพ.ก้องเขต เหรียญสุวรรณ รองอธิการบดีฝ่ายบริหาร มหาวิทยาลัยมหิดล เป็นประธานแถลงข่าว และ รศ.ดร.กภ.จารุกูล ตรีไตรลักษณะ คณบดีคณะกายภาพบำบัด มหาวิทยาลัยมหิดล เป็นผู้แถลงการเปิดคลินิกเฉพาะทาง

สำหรับ TMS หรือ Transcranial Magnetic Stimulation เป็นเทคนิคการรักษาที่ใช้การส่งคลื่นแม่เหล็กไปยังสมอง โดยไม่มีการสอดใส่วัตถุใด ๆ เข้าไปในร่างกาย เป็นการใช้เครื่องมือเพื่อปรับสมดุลการทำงานของสมองทั้ง 2 ซีก ให้คืนสู่สภาพเดิม หลังจากเป็นโรคหลอดเลือดสมอง การปรับสมดุลนี้ส่งผลให้แขนและมือข้างที่อ่อนแรงกลับมาการใช้งานได้ดีขึ้น

การรักษาทางกายภาพบำบัดด้วย TMS เหมาะกับผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองที่ไม่มีประวัติอาการชัก ไม่เคยถูกฝังโลหะในบริเวณที่กระตุ้น และไม่ได้ใส่เครื่องกระตุ้นหัวใจ (pacemaker)

ขั้นตอนการรักษาทางกายภาพบำบัดด้วยเครื่องมือ TMS นั้น จะทำร่วมไปกับการรักษาทางกายภาพบำบัดด้วยเครื่องมือที่เรียกว่า Task specific training (TST) เทคนิคนี้เป็นเทคนิคการฝึกกิจกรรมที่จำเพาะกับอาการและปัญหาของผู้ป่วย โดย TST จะเป็นกิจกรรมการหยิบจับสิ่งของตามโจทย์ที่ได้รับ ซึ่งการรักษาในรูปแบบนี้จะช่วยลดความบกพร่องต่าง ๆ เพื่อเพิ่มศักยภาพในการเคลื่อนไหวในการทำกิจกรรมต่าง ๆ ในชีวิตประจำวัน รวมทั้งเพิ่มแรงจูงใจในการฝึก โดยให้ผู้ป่วยมีส่วนร่วมในการแก้ไขปัญหา

ในเรื่องผลข้างเคียงจากการรักษานั้น การรักษาด้วย TMS ไม่มีอันตรายต่อระบบประสาทและร่างกาย อาจพบผลข้างเคียงเพียงเล็กน้อย เช่น รู้สึกไม่สบายบริเวณหนังศีรษะที่ได้รับการกระตุ้น เป็นต้น

องค์ความรู้ใหม่เกี่ยวกับชนิดการกระตุ้นสมองด้วย TMS จะช่วยลดภาระของญาติหรือผู้ดูแล และช่วยเพิ่มอัตราความสำเร็จในการรักษาผู้ป่วยให้มีอาการดีขึ้น จนสามารถกลับไปใช้ชีวิตประจำวันได้จึงเป็นสิ่งสำคัญ

อีกทั้งองค์ความรู้เกี่ยวกับหลักฐานเชิงประจักษ์ในงานวิจัยต่าง ๆ นั้นจะถูกถ่ายทอดจากห้องปฏิบัติการสู่การเรียนการสอนรายวิชาต่าง ๆ ในหลักสูตรมหาบัณฑิตและดุษฎีบัณฑิต เพื่อสร้างบุคคลากรที่มีความเชี่ยวชาญในการดูแลรักษาผู้ป่วยต่อไป ซึ่งการบูรณาการวิจัยและการศึกษาแบบนี้เป็นวิธีส่งเสริมการศึกษาให้มีมาตรฐานระดับสากล

ผู้ที่สนใจเข้าใช้บริการการรักษาผ่านเครื่อง TMS สามารถติดตามรายละเอียดเพิ่มเติม ผ่านทางเว็บไซต์ www.pt.mahidol.ac.th และ Facebook: ศูนย์กายภาพบำบัดมหาวิทยาลัยมหิดล หรือโทรสอบถามข้อมูลเพิ่มเติม รวมทั้งนัดหมายทำการรักษาได้ที่ 063-520-5151 กด 2 ฝ่ายประชาสัมพันธ์