ธปท.จ่อปรับลู่วิ่งธุรกิจแบงก์ รับเทรนด์สินทรัพย์ดิจิทัล-ผู้เล่นรายใหม่

ธปท.เตรียมออกข้อกำหนดการทำธุรกิจของสถาบันการเงินใหม่รองรับบริบทที่เปลี่ยนไป-กระแสสินทรัพย์ดิจิทัลมาแรง วางแผนออกเปเปอร์เปิดรับฟังความเห็น 2 ก.พ.นี้ ผู้ว่าแบงก์ชาติลั่นเป็นการวางรากฐานระยะยาว ชี้จำเป็นต้องมี “ราวกั้น” ไม่ให้แบงก์หลุดออกจากถนน ยันเกณฑ์ที่จะประกาศมีความยืดหยุ่น-สร้างสมดุล “ความเสี่ยง-เสถียรภาพ”

ดร.เศรษฐพุฒิ สุทธิวาทนฤพุฒิ ผู้ว่าการธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) เปิดเผยว่า การดูแลเศรษฐกิจที่ฟื้นตัวไม่เท่าเทียม ฟื้นช้ากว่าคนอื่น และฟื้นตัวอย่างไม่เท่าเทียมนั้น มี 2 โจทย์หลักที่ ธปท.ต้องรับมือ ได้แก่ โจทย์เฉพาะหน้า และโจทย์ระยะยาว

โดยโจทย์เฉพาะหน้า เป็นการดูแลให้เศรษฐกิจฟื้นตัวได้ไม่สะดุด ท่ามกลางความเสี่ยง 4 เรื่องด้วยกัน คือ 1.การระบาดของโควิด-19 สายพันธุ์โอมิครอน 2.อัตราเงินเฟ้อสูง 3.หนี้ที่ไม่ก่อให้เกิดรายได้ (เอ็นพีแอล) และ 4.ภาพรวมเศรษฐกิจโลก

ส่วนโจทย์ระยะยาว จะเป็นการวางรากฐานอนาคต ทั้งเชิงโครงสร้างที่ต้องทำ เพื่อรองรับกระแสดิจิทัลผ่าน 3 open ได้แก่ 1.open competition การเปิดกว้างให้ผู้เล่นหน้าใหม่เข้ามา 2.open data การใช้ข้อมูลให้เป็นประโยชน์

และ 3.open infrastructure การมีโครงสร้างพื้นฐานการเงินที่เปิดกว้าง รวมถึงการสร้างระบบการชำระเงิน และการพัฒนาสกุลเงินดิจิทัลที่ออกโดยธนาคารกลางสำหรับภาคประชาชน (retail CBDC) ที่จะออกมาทดสอบในวงจำกัดภายในปีนี้ .

ดร.เศรษฐพุฒิกล่าวว่า ในวันที่ 2 ก.พ.นี้ ธปท.จะออกภูมิทัศน์ทางการเงินในอนาคตออกมา เพื่อกำหนดและออกเกณฑ์ โดยจะมีทั้งมุมเรื่องดิจิทัล กระแสสิ่งแวดล้อม ความเสี่ยงของสถาบันการเงิน และกระแสใหม่ ๆ ที่เกิดขึ้น เช่น สินทรัพย์ดิจิทัล (digital asset)

“ธปท.ไม่นิ่งนอนใจ มองไปข้างหน้าที่มีโอกาสกระทบเราและสะดุด เราจึงเตรียมมาตรการต่าง ๆ ไว้รองรับ ขาหนึ่งจัดการเรื่องเฉพาะหน้า และอีกขาหนึ่งเตรียมเรื่องของอนาคต โดยจะมีภูมิทัศน์ทางการเงินในอนาคต หรือ consultation paper financial landscape ที่เราจะทำในเรื่องของดิจิทัลและการปรับตัวต่าง ๆ ประกาศออกมา ซึ่งจะเป็นเครื่องมือ และมาตรการระยะยาว เพื่อให้สถาบันการเงินสามารถปรับตัวได้”

ทั้งนี้ ภายหลังจากประกาศ consultation paper financial landscape แล้ว ธปท.จะเปิดรับฟังความคิดเห็นจากผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย (stakeholders) ทั้งจากฝั่งผู้กำกับดูแล ผู้ประกอบการ ภาคเอกชน และอื่น ๆ เป็นเวลา 1 เดือน เพื่อรวบรวมประเด็น โดยจะครอบคลุมใน 3 พื้นที่ (area) ด้วยกัน

คือ 1.ดิจิทัล 2.ความยั่งยืน (sustainable) และ 3.โครงสร้างให้ธนาคารพาณิชย์ปรับตัวจากเสถียรภาพมาสู่ resilience (ความยืดหยุ่น) ลดกฎเกณฑ์ที่เป็นอุปสรรค

ดร.เศรษฐพุฒิกล่าวด้วยว่า สำหรับบทบาทหน้าที่ของ ธปท.และท่าทีต่อสินทรัพย์ดิจิทัลนั้น ธปท.ไม่สนับสนุนให้ใช้สินทรัพย์ดิจิทัลในการชำระค่าสินค้าและบริการ โดยพยายามสื่อสารในเรื่องของความผันผวนและมีความเสี่ยง และมีโอกาสสูงต่อการโดนแฮก และไม่มีสถียรภาพ หากมีการปล่อยให้ใช้อย่างแพร่หลาย จะส่งผลทำให้ระบบการชำระเงินขาดเสถียรภาพ

เปรียบเหมือนถนนที่ไม่สามารถวิ่งได้ทุกสาย ทั้งนี้ ธปท.ต้องการให้เรื่องของการชำระเงิน (payment) อยู่ในรูปเงินบาท ส่วนเรื่องของการลงทุน ธปท.ไม่ได้ขัดข้อง เนื่องจากมีผู้กำกับดูแล (regulator) คอยดูแลอยู่แล้ว

ผู้ว่าการ ธปท.กล่าวว่า ในส่วนของธนาคารพาณิชย์ ธปท.ไม่อนุญาตให้ถือสินทรัพย์ดิจิทัลต่าง ๆ เนื่องจากมีความเสี่ยงสูง แต่กรณีบริษัทลูกของธนาคารต้องการถือสินทรัพย์ดิจิทัล จะต้องเข้ามาขออนุญาตจาก ธปท.เป็นรายกรณี ยกเว้นบริษัทลูกมีหน่วยงานอื่นเป็นผู้กำกับดูแล เช่น สำนักงานคณะกรรมการกำกับและส่งเสริมการประกอบธุรกิจประกันภัย (คปภ.) เป็นต้น

“ถ้าหากมีการล็อกทุกอย่าง ก็จะไม่ตอบโจทย์บริบทที่เปลี่ยนไป ทั้งผู้ใช้บริการ ผู้ให้บริการ และผู้แข่งขันรายใหม่ที่จะเข้ามา จึงต้องมีความสมดุลระหว่างความเสี่ยงและเสถียรภาพ โดยบางอย่างยืดหยุ่น แต่บางอย่างก็ต้องมีราวกั้น เพื่อไม่ให้หลุดออกจากถนน” ผู้ว่าการ ธปท.กล่าว