Health Talk ‘The Gut Feeling’ นพ.จตุรงค์ อมรรัตนโกศล รู้ทันเสียงเตือนจากกระเพาะ-ลำไส้

เปิดฉากอย่างยิ่งใหญ่ไปแล้ว กับงาน “Thailand Healthcare 2026 : Longevity อยู่ดี แฮปปี้นาน” มหกรรมสุขภาพอันดับ 1 ของประเทศ ก้าวสู่ปีที่ 18 ที่สามย่านมิตรทาวน์ ฮอลล์ ชั้น 5 ภายใต้ความร่วมมือของภาครัฐ ภาคเอกชน และเครือข่ายสุขภาพชั้นนำของประเทศ ช่วงวันที่ 25-28 มิถุนายน 2569 เพื่อต่อยอดแนวคิด “Longevity” การมีชีวิตยืนยาวอย่างมีคุณภาพ

บรรยากาศวันแรกเป็นไปอย่างคึกคัก ตั้งแต่ช่วงเช้ามีประชาชนทยอยเข้าร่วมงานอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะโซนตรวจสุขภาพฟรีจากหน่วยงานภาครัฐและโรงพยาบาลชั้นนำ

ท้องอืดกินยาไม่หาย ต้องระวัง

ที่น่าสนใจ กิจกรรมให้ความรู้ Health Talk ในหัวข้อ “The Gut Feeling ฟังเสียงเตือนจากกระเพาะ ลำไส้ และตับ อย่างรู้ทัน”

งานนี้ได้รับเกียรติจากหมอใหญ่ นายแพทย์จตุรงค์ อมรรัตนโกศล ผู้อำนวยการศูนย์ทางเดินอาหารและตับ โรงพยาบาลกรุงเทพ มาร่วมให้ความรู้และวิธีการสังเกตจากอาการต่าง ๆ โดยมี “เสนาลิง – สมเกียรติ จันทร์พราหมณ์” ร่วมงาน

นพ.จตุรงค์กล่าวว่า เรื่องกระเพาะ ลำไส้ และตับ ถือเป็นส่วนสำคัญของการกินดี อยู่ดี ที่เป็น Longevity เช่นกัน

เช่น อาการอืดท้องแน่นท้องที่เจอได้ประจำ ถ้าอายุน้อยโอกาสจะเป็นโรคร้ายแรงถือว่าต่ำ แต่ถ้าอายุ 40 ปีขึ้นไป ต้องดูว่าเป็นแล้วทานยาหายมั้ย ถ้าไม่หายต้องเฝ้าระวัง ต้องเจาะเลือดตรวจ และต้องส่องกล้อง

ส่วนโรคกรดไหลย้อน ที่มีอาการแสบร้อนที่หน้าอก เมื่อไหร่ที่มีอาการแน่นหน้าอกซ้ายตรงลิ้นปี่ เป็นแล้วไม่หาย หมอจะเฝ้าระวังเรื่องหัวใจก่อน กรดไหลย้อนเป็นแล้วไม่ตาย แต่เป็นโรคหัวใจตาย หมอต้องเลือกตรวจที่อันตรายก่อน

อายุ 45 ปีอัพ แนะตรวจกระเพาะ

โรคที่คนไทยเป็นมาก คือกรดไหลย้อน มะเร็งหลอดอาหาร มักเจอในผู้สูงอายุ ส่วนกระเพาะมักจะเป็นแผลในกระเพาะอาหาร ติดเชื้อแบคทีเรีย ส่วนมะเร็งกระเพาะ โอกาสที่จะเป็นมะเร็ง น้ำหนักจะลด ถ้ายังไม่มีอาการ อายุ 45 ปีขึ้นไปแนะนำให้ตรวจก่อน ต่างประเทศให้ตรวจทุกปี แต่ประเทศไทยยังแนะให้ตรวจ 3 ปีครั้ง

ปกติเราจะซักประวัติคนไข้ หากมีจุกลิ้นปี่ ท้องอืดท้องเฟ้อ ต้องดูว่ากินยาลดกรดแล้วหายมั้ย เคยมีตัวอย่าง นักกีฬาปวดท้องทะลุถึงหลัง ตรวจแล้วคิดว่าเป็นที่กล้ามเนื้อ ปรากฏว่าติดเชื้อเอชไพโลไร

“เราสามารถเป็นกรดไหลย้อน เป็นแผลในกระเพาะพร้อม ๆ กันได้ ก็รักษาไปพร้อมกัน ต้องปรับไลฟ์สไตล์การกิน งดของทอดของมัน ห้ามกินดึก หรือกินแล้วนอน”

ไขมันพอกตับ ต้องลดน้ำหนัก

อาการไขมันพอกตับเกิดจากภาวะโภชนาการ กินดี อยู่ดี อ้วนขึ้น คนผอมมักไม่เป็น ต่างชาติเป็นเยอะ ฝรั่งตัวใหญ่เป็นเยอะ ต้องลดน้ำหนัก ให้ไขมันน้อยลง กินโปรตีนให้ร่างกายได้ซ่อมแซม

ผู้สูงอายุมักทานแค่ผักผลไม้ ข้อห้ามของคนที่เป็นไขมันพอกตับคือ อย่าอ้วนขึ้นอีก ให้ดูน้ำหนักเป็นเกณฑ์ ค่าตับต่ำไม่เป็นไร คนที่ดื่มแอลกอฮอล์ เป็นไวรัสบี-ซี คนที่ทานเวย์โปรตีนเยอะ มีสิทธิจะเอนไซม์ตับสูง

“อาการเตือนที่เราไม่ควรปล่อยไว้คือ หากท้องอืดเรื้อรัง หากอายุน้อยเราต้องปรับไลฟ์สไตล์การกิน การใช้ชีวิต เลิกสูบบุหรี่”

หากถ่ายเป็นเลือด อาเจียนเป็นเลือด ต้องรีบตรวจ อาการตับแข็ง คำแนะนำคือ ท่านที่อายุไม่มากขอให้เจาะเลือดตรวจเบาหวาน ไขมัน ไทรอยด์ ให้ตรวจทุกปี ตรวจไวรัสบี-ซี เพราะมีผลต่อตับ หากอายุมากต้องตรวจละเอียด ตรวจเลือด ตรวจอัลตราซาวนด์ เราจะรู้ได้ตั้งแต่แรก

เป็นไขมันพอกตับต้องลดน้ำหนัก เป็นไวรัสต้องกินยาฆ่าเชื้อ จะป้องกันได้ ส่วนมะเร็งทางเดินอาหาร หลอดอาหาร ลำไส้ เมื่ออายุเกิน 45 ปีควรส่องกล้องทุก 5 ปี ผู้หญิงควรตรวจเมมโมแกรมจะป้องกันโรคที่ป้องกันได้ ควรออกกำลังกายให้ร่างกายแข็งแรง

ส่องกล้อง ลดมะเร็ง 70%

กลุ่มมะเร็งลำไส้ หลอดอาหาร หากเป็นระยะเริ่ม ส่องกล้องตรวจเจอ เพราะจะมีติ่งเนื้อก่อน ทำให้เรารู้ก่อนว่า มีแนวโน้มจะเป็น หากเจอติ่งเนื้อให้ตัดออก

การเป็นมะเร็ง หากประวัติคนในครอบครัวเป็นมะเร็งด้านไหนก็มีแนวโน้มเป็นมะเร็งด้านนั้น เช่น มะเร็งลำไส้ เราจะแนะนำว่า หากคนนั้นเป็นตอนอายุ 50 ปี ก็ควรเริ่มตรวจตอนอายุ 40 ปี รู้เร็วจะรักษาทัน

เรื่องส่องกล้องทุกวันนี้ส่องลำไส้เป็นพื้นฐาน เมื่อก่อนมีวิธีกลืนแป้ง ซึ่งติ่งเนื้อบางชนิดไม่เห็นตัวโรค การส่องกล้องจะลดการเกิดมะเร็งมากกว่า 70% เพราะเจอตั้งแต่ยังไม่เป็น

หากเจอมะเร็งกับเจอในระยะไม่ถึง 3 ถ้ามีการตรวจ และส่องกล้องอยู่เรื่อย ๆ มะเร็งลำไส้ที่ตรวจจะหายง่ายกว่ามะเร็งอื่น ๆ โอกาสหายสูง เพราะยาเราดีมาก ใช้ยาพุ่งเป้าได้

“สัญญาณเตือนที่อยากให้ทุกคนฟังมากที่สุด หลักการของทางเดินอาหาร กินได้ ถ่ายได้ ดีแล้ว เมื่อใดที่กินได้ ถ่ายไม่ออก มีปัญหาถ่ายบ่อยต้องระวัง”

หากปวดเรื้อรัง กินยาไม่หายหรือกินยาแล้วหาย แต่เดี๋ยวก็ปวดอีก หรือตรวจสุขภาพแล้วเลือดจางลง ต้องระวังเช่นกัน

“วิธีการดูแลลำไส้คือ ให้ทานผักผลไม้ มีไฟเบอร์ ดื่มน้ำเยอะ ๆ ออกกำลังกาย เมื่อออกกำลังกายกระเพาะลำไส้จะได้ขยับ ช่วยลดความเครียด ทานโปรตีนเพื่อซ่อมแซมส่วนที่สึกหรอ การกินดีอยู่ดีถือว่าเป็น Longevity ที่ทำให้อายุยืนยาว”

เสนาลิงเกือบตุย เพราะกรดไหลย้อน

เสนาลิงเล่าว่า ตอนผมเป็นกรดไหลย้อนมีสัญญาณเตือน แต่หายากินเอง เพราะมียามากมายให้เลือก เมื่อเวลาผ่านไปเรื่อย ๆ อาการเริ่มหนัก เราเริ่มรู้ว่าสิ่งนี้คือกรดไหลย้อน มีอาการแสบร้อนที่คอ 2-3 ปีต่อเนื่อง

จนวันหนึ่งนอนอยู่ มีอาการเป็น 5 ชั่วโมงแล้วไม่หาย ภรรยาพาส่งโรงพยาบาล จนเข้า ICU มีอาการมือเหงื่อออก เรารู้สึกว่าต้องตายแน่ ๆ ตอนแรกหมอวินิจฉัยว่าเราเป็นโรคหัวใจ แต่ตรวจแล้วเป็นกรดไหลย้อน

“ทุกอย่างที่อาจารย์หมอพูดผมทำหมด กินดึก กินแล้วนอน เครียด พักผ่อนน้อย หลังป่วย 2 ปีเราเปลี่ยนตัวเองเลย”

สิ่งที่อยากฝากไว้คือ เรามักมองข้ามอาการบางอย่าง มองเป็นเรื่องเล็ก แต่โรคที่เกี่ยวกับพฤติกรรมเราจะไม่รู้สึกว่ามันอันตราย เมื่อละเลยเราก็เอาไม่อยู่ กลับส่งผลรุนแรง ตอนผมเป็นรู้สึกเหมือนจะตายให้ได้ ผมจึงปรับทุกอย่าง ทั้งการกิน การนอน การถ่าย เมื่อกินดี นอนหลับดี สุขภาพจะซ่อมแซมได้เอง

นอกจากงานตรวจสุขภาพฟรีแล้ว เวทีเสวนาจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ นวัตกรรมทางการแพทย์ เวิร์กช็อป และผลิตภัณฑ์สุขภาพครบวงจร ยังมีความน่าสนใจ เช่นเดียวกับกิจกรรม Yoga Mobility, The Longevity Table, Ikigai Workshop และ Sound Healing ที่กำลังได้รับความนิยม