มุมมองใหม่จาก ธปท.

คอลัมน์ : บทบรรณาธิการ

ปาฐกถาพิเศษของนายวิทัย รัตนากร ผู้ว่าการธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) ในงานสัมมนา Thailand Blooming 2026 ปลุกอนาคตประเทศไทย จัดโดย “มติชน” เมื่อวันที่ 28 ม.ค.ที่ผ่านมา นอกจากวิเคราะห์สภาพเศรษฐกิจไทยที่น่าเป็นห่วงในหลายประเด็น ยังกล่าวถึงการขยายบทบาทของธนาคารแห่งประเทศไทย หรือแบงก์ชาติ ที่จะเข้าไปมีส่วนร่วมรับรู้และหาทางแก้ไขปัญหาเศรษฐกิจ

โดยระบุว่าแบงก์ชาติจะเข้าไปดูปัญหาเชิงโครงสร้างมากขึ้น ไม่ได้หมายความว่าที่ผ่านมาทำงานไม่ดี แต่โจทย์ในอดีตต่างจากปัจจุบัน ธปท.จำเป็นต้องปรับตัว ขยายบทบาท และขอบเขตการทำงานตามบริบทเศรษฐกิจ โดยปลายทางต้องทำให้เศรษฐกิจและประชาชนดีขึ้น ไม่เช่นนั้นถือว่าไม่บรรลุเป้าหมาย

ปัญหาปัจจุบันไม่สามารถแก้ได้ด้วยดอกเบี้ยเพียงอย่างเดียว การลดดอกเบี้ยไม่แก้ปัญหาขีดความสามารถการแข่งขัน ผลิตภาพ สังคมสูงวัย หรือทุนเทา และคอร์รัปชั่นได้ อะไรที่เกี่ยวกับเรา เราจะลงมือทำ หวังว่าจะประคับประคองเศรษฐกิจ และแก้ปัญหาเศรษฐกิจไทยได้ ซึ่งไม่ใช่สิ่งผิดแปลกจากปกติที่เคยทำ บางยุคแบงก์ชาติก็ขยายบทบาทการทำงาน เราต้องเดือดร้อนไปกับภาคธุรกิจและประชาชน แก้ปัญหาเพื่อให้เศรษฐกิจดีขึ้น

ผู้ว่าการธนาคารแห่งประเทศไทยยังชี้ว่า ปัจจุบันธนาคารพาณิชย์มีฐานะการเงินแข็งแกร่งและทำกำไรในระดับสูง กำไรปีละเกือบ 50,000 ล้านบาท สวนทางกับภาวะเศรษฐกิจจริง ถึงเวลาแล้วที่สถาบันการเงินต้องมีบทบาทช่วยประคับประคองเศรษฐกิจ ธปท.เตรียมหารือกับธนาคารพาณิชย์ เพื่อเพิ่มการปล่อยสินเชื่อ โดยเฉพาะแก่ SMEs รวมถึงลดอัตราดอกเบี้ยในบางส่วน เพื่อให้การจัดสรรทรัพยากรทางการเงินสอดคล้องกับภาวะเศรษฐกิจจริง

โดยปกติเศรษฐกิจขึ้น ธนาคารก็ควรขึ้นไปด้วยกัน และเศรษฐกิจลง ธนาคารก็ควรลงไปด้วยกัน แต่กำไรของแบงก์กลับวิ่งสวนทางกับเศรษฐกิจจริง และเพื่อแก้ไขปัญหานี้ ธปท.ได้ออกโครงการเครดิตการันตี แก้ปัญหาสินเชื่อ SMEs ที่หดตัวต่อเนื่องกว่า 13 ไตรมาส ตั้งเป้าช่วยปล่อยสินเชื่อราว 100,000 ล้านบาท และจะหมุนเวียนหลายรอบ เพื่อให้สินเชื่อกลับมาเป็นบวก ซึ่งเป็นเงื่อนไขสำคัญต่อการฟื้นตัวของเศรษฐกิจและการจ้างงาน เนื่องจาก SMEs เป็นแหล่งจ้างงานกว่า 70% ของประเทศ

นายวิทัยยังกล่าวถึงการแก้ปัญหาการซื้อขายทองคำ เพื่อดูแลผลกระทบต่อค่าเงินบาท ลดผลกระทบต่อเศรษฐกิจ และควบคุมการถอนเงินสด ปิดช่องเงินเทาเข้าไปส่งผลต่อการเมือง การเลือกตั้ง ฯลฯ ถือเป็นบทบาทใหม่ของธนาคารแห่งประเทศไทยที่แตกต่างจากเดิม ทั้งการปฏิบัติและการสื่อสารกับสังคม เศรษฐกิจเป็นปัญหาของประชาชนที่มีการพูดถึงมากที่สุด ทุกองค์กรที่เกี่ยวข้องควรรู้สึกร้อนหนาว และมีส่วนร่วมในการแก้ไขปัญหา