สถาบันวิจัยจุฬาภรณ์พัฒนาและผลิตสารสกัดฟ้าทะลายโจร ช่วยลดต้นทุนการผลิต

สถาบันวิจัยจุฬาภรณ์ เปิดตัว“ยาแคปซูลสารสกัดฟ้าทะลายโจร ตรา พีซี-1999” (PC-1999) สมุนไพรพื้นบ้าน สู่นวัตกรรมยาสมุนไพรมาตรฐานสากล 

สถาบันวิจัยจุฬาภรณ์ ร่วมกับ บริษัท ปานะโอสถ จำกัด จัดงานแถลงข่าวเปิดตัวผลิตภัณฑ์ “ยาแคปซูลสารสกัดฟ้าทะลายโจร ตรา พีซี-1999” (PC-1999) นวัตกรรมจากสมุนไพรไทย เพื่อใช้บรรเทาอาการไข้ โดยมีรองศาสตราจารย์ ดร.ชูศักดิ์ ลิ่มสกุล รองประธานสถาบันวิจัยจุฬาภรณ์ ฝ่ายบริหารและอาคารสถานที่ เป็นประธานในพิธีฯ พร้อมด้วยคณะผู้บริหารสถาบันวิจัยจุฬาภรณ์ คณะผู้บริหารบริษัท ปานะโอสถ จำกัด เข้าร่วม ณ ห้องประชุม 1 ศูนย์ประชุมสถาบันวิจัยจุฬาภรณ์

ภายในงานมีการจัดเสวนาในหัวข้อ “ทำไมต้องเป็นฟ้าทะลายโจร PC-1999” โดยมี รองศาสตราจารย์ ดร.เภสัชกรหญิงจุฑามาศ สัตยวิวัฒน์ รองประธานสถาบันวิจัยจุฬาภรณ์ ฝ่ายธุรการวิทยาศาสตร์ และผู้อำนวยการห้องปฏิบัติการวิจัยเภสัชวิทยา ศาสตราจารย์เกียรติคุณ แพทย์หญิงสยมพร ศิรินาวิน อาจารย์ประจำสาขาวิชาโรคติดเชื้อ คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี มหาวิทยาลัยมหิดล รองศาสตราจารย์ ดร.ดวงจิตต์ พนมวัน ณ อยุธยา ที่ปรึกษาหน่วยวิจัยเพื่อการประยุกต์ใช้ สถาบันวิจัยจุฬาภรณ์

และพิษณุ อุชุวัฒน์ กรรมการผู้จัดการบริษัท ปานะโอสถ จำกัด ร่วมถ่ายทอดแนวคิดกระบวนการวิจัยและการพัฒนาจากห้องปฏิบัติการสู่การถ่ายทอดเทคโนโลยีการผลิตสารสกัดและเทคโนโลยีการผลิตต้นแบบของผลิตภัณฑ์มาตรฐานฟ้าทะลายโจรแก่ภาคอุตสาหกรรมเพื่อมุ่งเน้นการยกระดับนวัตกรรม และสามารถเพิ่มมูลค่าผลิตภัณฑ์ฯ ในเชิงพาณิชย์ได้ นอกจากนี้ ยังมีการนำเสนอวีดิทัศน์แนะนำผลิตภัณฑ์ฯ พร้อมความเป็นมาของการดำเนินโครงการพัฒนาผลิตภัณฑ์ PC-1999 ที่มีมาอย่างต่อเนื่อง

สถาบันวิจัยจุฬาภรณ์ เป็นหน่วยงานแห่งแรกของประเทศไทย ที่ทำการพัฒนาและผลิตสารสกัดฟ้าทะลายโจรโดยการใช้ “น้ำ” เป็นตัวทำละลายในการสกัด โดยได้พัฒนาและต่อยอดจากองค์ความรู้ดั้งเดิมของการแพทย์แผนไทย ในการต้มยาสมุนไพรด้วยน้ำ และได้พัฒนาวิธีการสกัดดังกล่าวให้เหมาะสม เพื่อให้ได้สารสกัดที่มีปริมาณสารออกฤทธิ์หลัก Andrographolide ตามที่ต้องการ ซึ่งกระบวนการสกัดด้วยน้ำ ยังช่วยลดต้นทุนการผลิตเมื่อเทียบกับการสกัดด้วยแอลกอฮอล์ อีกด้วย

 ทั้งนี้ สถาบันวิจัยจุฬาภรณ์ ได้จดอนุสิทธิบัตรกรรมวิธีการเตรียมสารสกัดน้ำ จำนวน 2 ฉบับ และยังได้พัฒนาวิธีวิเคราะห์สารออกฤทธิ์ในฟ้าทะลายโจรที่สำคัญพร้อมกัน 4 ชนิด ได้แก่ Andrographolide (AP1), 14-Deoxy-11, 12-didehydroandrographolide (AP3), Neoandrographolide (AP4) และ14-deoxyandrographolide (AP6) เพื่อนำมาใช้ในการควบคุมปริมาณสารสำคัญในฟ้าทะลายโจร และได้สารสำคัญที่ออกฤทธิ์ โดยเฉพาะ Andrographolide ให้ได้มากที่สุด จนสามารถนำไปสู่การพัฒนาเป็นผลิตภัณฑ์ “ยาแคปซูลสารสกัดฟ้าทะลายโจร ตรา พีซี-1999 (PC-1999)” ที่มีปริมาณสารสกัด 230 มิลลิกรัมต่อแคปซูล เทียบเท่าสารสำคัญ Andrographolide 10 มิลลิกรัม

ซึ่งการศึกษาการละลายของสารสำคัญจากผลิตภัณฑ์ (Dissolution testing) พบว่า พืชสมุนไพรฟ้าทะลายโจรสามารถละลายได้ดีมากด้วยเทคโนโลยีการสกัดด้วยน้ำ ทำให้ปลดปล่อยสารสำคัญได้อย่างมีประสิทธิภาพ และถูกดูดซึมเข้าสู่ร่างกายได้ดีอีกด้วย ทั้งนี้ มีผลงานวิจัยของคณะผู้วิจัยจากสถาบันวิจัยจุฬาภรณ์ที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารชั้นนำระดับนานาชาติ ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2547 จนถึงปัจจุบัน รวม 18 เรื่อง และได้รับรางวัลผลงานวิจัยแห่งชาติ ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2567 ในระดับ “ดีมาก” จากสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) ในหัวข้อ “ฟ้าทะลายโจร: จากงานวิจัยพื้นฐานสู่การประยุกต์ใช้”

ความสำเร็จในการศึกษาค้นคว้างานวิจัยพืชสมุนไพรฟ้าทะลายโจรของสถาบันวิจัยจุฬาภรณ์ ครั้งนี้ เป็นการสนองพระปณิธานของ ศาสตราจารย์ ดร.สมเด็จพระเจ้าน้องนางเธอ เจ้าฟ้าจุฬาภรณวลัยลักษณ์ อัครราชกุมารี กรมพระศรีสวางควัฒน วรขัตติยราชนารี องค์ประธานสถาบันวิจัยจุฬาภรณ์ ที่ทรงวางรากฐานสำคัญในการสร้างความมั่นคงทางยาให้แก่ประเทศชาติและประชาชนชาวไทยมาอย่างต่อเนื่อง ด้วยทรงน้อมนำพระราชประสงค์ของพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร มาพระราชทานเป็นพระนโยบายให้แก่สถาบันวิจัยจุฬาภรณ์ ในการนำความรู้ด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีไปประยุกต์ใช้ เพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชน นับตั้งแต่การก่อตั้งสถาบันวิจัยจุฬาภรณ์ในปี พ.ศ. 2530 และดำรงมาจนถึงปัจจุบัน

อนึ่ง สถาบันวิจัยจุฬาภรณ์ ได้ริเริ่มดำเนินโครงการศึกษาและพัฒนาสมุนไพรเพื่อการวิจัย ณ หมู่บ้านทับทิมสยาม 05 จังหวัดสระแก้ว ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2542 เพื่อเสริมสร้างรายได้ให้แก่ประชาชนในหมู่บ้าน โดยได้นำพืชสมุนไพรจากโครงการฯ มาต่อยอดสู่งานวิจัยและพัฒนาเป็นผลิตภัณฑ์สมุนไพรที่ได้มาตรฐาน และปัจจุบัน สถาบันวิจัยจุฬาภรณ์ ได้ทำการถ่ายทอดเทคโนโลยีการผลิตสารสกัดน้ำฟ้าทะลายโจรและแคปซูลสารสกัดน้ำฟ้าทะลายโจร ให้แก่ บริษัท ปานะโอสถ จำกัด นับเป็นความร่วมมือกันระหว่างภาควิจัยและเอกชนเพื่อการพัฒนาและผลิตเชิงอุตสาหกรรม

ซึ่งมีบทบาทสำคัญในการถ่ายทอดเทคโนโลยีเพื่อผลักดันงานวิจัยสู่การผลิตจริง และได้รับการขึ้นทะเบียนตำรับผลิตภัณฑ์สมุนไพรจากสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) ภายใต้ชื่อผลิตภัณฑ์ว่า “ยาแคปซูลสารสกัดฟ้าทะลายโจร ตรา พีซี-1999” (PC-1999) นับเป็นต้นแบบผลิตภัณฑ์ระดับอุตสาหกรรมที่มีการควบคุมคุณภาพทุกขั้นตอน ตั้งแต่การควบคุมคุณภาพวัตถุดิบ (ต้นน้ำ) การควบคุมปริมาณสารสำคัญในสารสกัด (กลางน้ำ) และการผลิตแคปซูลสารสกัดน้ำฟ้าทะลายโจร (ปลายน้ำ) อันเป็นการขับเคลื่อนนวัตกรรมการสกัด พร้อมทั้งยกระดับยาสมุนไพรไทยสู่มาตรฐานระดับโลก