กระทรวงเกษตรฯ จับมือ GISTDA เปิดตัว “AIP Dashboard” สู้ภัยสภาพภูมิอากาศ
กระทรวงเกษตรฯผนึก GISTDA เปิดตัว “AIP Dashboard” ยกระดับการวิเคราะห์ข้อมูลสู้ภัยสภาพภูมิอากาศภาคเกษตร
นายกฤษ อุตตมะเวทิน รองปลัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เปิดเผยระหว่างเป็นประธานเปิดงานประชาสัมพันธ์การใช้ระบบ Dashboard ภายใต้โครงการ “AIP for Climate Resilient Agriculture” ว่ากระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ร่วมกับสำนักงานพัฒนาเทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศ (องค์การมหาชน) หรือ GISTDA ภายใต้กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม จัดขึ้น เพื่อเผยแพร่และสาธิตการใช้ระบบวิเคราะห์ข้อมูลขั้นสูงที่ช่วยให้หน่วยงานภาครัฐสามารถติดตามสถานการณ์ภูมิอากาศ วิเคราะห์พื้นที่เสี่ยง และวางแผนเชิงนโยบายด้านการเกษตรได้อย่างมีประสิทธิภาพ
ภาคเกษตรกรรมไทยเป็นหนึ่งในภาคส่วนที่ได้รับผลกระทบโดยตรงและรุนแรงที่สุดจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ไม่ว่าจะเป็นปัญหาภัยแล้ง อุทกภัย หรือความผันผวนของฤดูกาล การมีเครื่องมือที่สามารถเชื่อมโยง วิเคราะห์ และสังเคราะห์ข้อมูลจากหลายมิติได้อย่างมีประสิทธิภาพ จึงมีความจำเป็นอย่างยิ่ง เพื่อให้ภาครัฐสามารถบริหารจัดการความเสี่ยง และวางแผนเชิงนโยบายได้อย่างแม่นยำและทันท่วงที
สำหรับ AIP Dashboard ที่เปิดตัวในครั้งนี้ พัฒนาโดย GISTDA ร่วมกับหน่วยงานในสังกัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ และหน่วยงานพันธมิตรสำคัญ ได้แก่ สำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร กรมการข้าว กรมชลประทาน กรมการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและสิ่งแวดล้อม กรมอุตุนิยมวิทยา และศูนย์วิจัยการเปลี่ยนแปลงภูมิอากาศระดับภูมิภาคและพลังงานทดแทน (RU-CORE)
แพลตฟอร์มดังกล่าวถือเป็นเครื่องมือเชิงยุทธศาสตร์ที่บูรณาการข้อมูลภูมิสารสนเทศ และข้อมูลขนาดใหญ่ (Big Data) จากหลายหน่วยงาน เพื่อสนับสนุนการตัดสินใจเชิงนโยบายด้านเกษตรกรรมและการปรับตัวต่อสภาพภูมิอากาศโดยเฉพาะ ทำให้สามารถประเมินพื้นที่เสี่ยง คาดการณ์แนวโน้ม และกำหนดแนวทางบริหารจัดการทรัพยากรได้อย่างตรงจุด
“กระทรวงเกษตรฯ มีบทบาทสำคัญในฐานะหน่วยสนับสนุนนโยบาย เพื่อส่งเสริมให้หน่วยปฏิบัติในภาคสนามสามารถนำเทคโนโลยีมาประยุกต์ใช้ในการบริหารจัดการข้อมูลด้านการผลิตและการเปลี่ยนแปลงภูมิอากาศได้อย่างมีประสิทธิภาพ ซึ่งการพัฒนาโครงการดังกล่าวช่วยยกระดับการบริหารจัดการข้อมูลของภาคเกษตรให้มีความแม่นยำและทันต่อสถานการณ์มากขึ้น โดยเปรียบเทียบให้เห็นภาพว่า เทคโนโลยี AI ช่วยเปลี่ยนวิธีคิดและการวิเคราะห์ข้อมูล จากเดิมที่อาศัยข้อมูลเก่าและการคาดเดา มาเป็นการใช้ระบบวิเคราะห์แบบเรียลไทม์ ที่สามารถมองเห็นปัจจัยเสี่ยงและแนวทางตัดสินใจได้อย่างชัดเจน“ รองปลัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์กล่าว
นางกานดาศรี ลิมปาคม รองผู้อำนวยการ สำนักงานพัฒนาเทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศ (องค์การมหาชน) หรือ GISTDA กล่าวว่า “AIP for Climate Resilient Agriculture” ถูกออกแบบให้เป็นระบบสนับสนุนการตัดสินใจที่ครอบคลุม 3 มิติหลัก ได้แก่
- การบริหารจัดการระยะสั้น (Short-Term Management) การติดตามและพยากรณ์สถานการณ์น้ำท่วม-ภัยแล้ง แบบ Near-Real Time ช่วยให้หน่วยงานระดับท้องถิ่นสามารถเห็นแผนที่พื้นที่เสี่ยง เพื่อเฝ้าระวัง และเตรียมพร้อมรับมือ ลดผลกระทบได้อย่างเหมาะสม
- การปรับตัวจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศระยะยาว (Long-Term Adaptation) การวิเคราะห์สถานการณ์ตามฉากทัศน์ (Scenarios) การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศในอนาคต 10-20 ปีข้างหน้า เพื่อให้ผู้กำหนดนโยบายสามารถทดสอบผลลัพธ์ของแผนงาน หรือนโยบายต่าง ๆ ก่อนนำไปใช้จริง และเลือกแนวทางที่เหมาะสมที่สุด
- การลดผลกระทบ (Climate Change Mitigation) การบริหารจัดการมีเทนในนาข้าว ซึ่งเป็นแหล่งปล่อยก๊าซมีเทนที่สำคัญ โดยระบบสามารถประเมินและจำลองปริมาณก๊าซเรือนกระจกที่จะลดลง หากเกษตรกรปรับเปลี่ยนวิธีการเพาะปลูก (เช่น การทำนาแบบเปียกสลับแห้ง) เพื่อส่งเสริมการทำเกษตรคาร์บอนต่ำอย่างเป็นรูปธรรม
“ข้อมูลทั้งหมดนี้ถูกนำเสนอผ่าน Dashboard แบบอินเทอร์แอ็กทีฟ (Interactive Dashboard) ที่ผู้ใช้งานสามารถเข้าถึงข้อมูลความเสี่ยงและผลกระทบได้ทันที ทั้งในรูปแบบแผนที่ กราฟเปรียบเทียบ และรายงานสรุป ซึ่งจะทำให้การตัดสินใจเชิงนโยบายมีข้อมูลประกอบอย่างรอบด้านและมีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น”
