ธปท.เปิดสถิติสำคัญ คนไทยถอนเงินสดลดลงต่อเนื่อง
ธปท.โชว์สถิติด้านต่าง ๆ ชี้ชัดสังคมไทยทยอยก้าวสู่ “สังคมไร้เงินสด” ต่อเนื่อง
วันที่ 29 มีนาคม 2566 ฝ่ายนโยบายระบบการชำระเงินและเทคโนโลยีทางการเงิน ธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) ได้ออกรายงาน “The Way We Pay 2022” ซึ่งชี้ว่า ในช่วงหลายปีที่ผ่านมา เห็นได้ชัดว่าคนไทยเปลี่ยนพฤติกรรมการชำระเงินไปอย่างมาก การใช้เงินสดเริ่มถูกแทนที่ด้วย digital payment ที่กำลังได้รับความนิยมมากขึ้น ส่งสัญญาณที่ดีว่าประเทศไทยเรากำลังก้าวเข้าใกล้กับคำว่า “สังคมไร้เงินสด” มากขึ้นเรื่อย ๆ
โดยหลังจากช่วงวิกฤตของสถานการณ์ COVD-19 คนไทยคุ้นชินกับการชำระเงินดิจิทัล ทำให้การใช้งานยังคงเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง สะท้อนจากปริมาณ 425 ครั้งต่อคนต่อปี ณ สิ้นเดือน ธ.ค. 2565 เพิ่มขึ้นจากปี 2564 อยู่ที่ 312 ครั้งต่อคนต่อปี และ 202 ครั้งต่อคนต่อปีในปี 2563
คนไทยแห่ใช้ Internet/Mobile Banking พุ่ง
ทั้งนี้ พฤติกรรมการใช้จ่ายของคนไทย จะนิยมชำระและโอนเงินผ่าน internet/mobile banking มากขึ้น มีสัดส่วนปริมาณและมูลค่าสูงกว่า 70% และเกือบ 90% ตามลำดับ ขณะที่ใช้ช่องทางดั้งเดิมลดลงต่อเนื่อง โดย internet & mobile banking มีจำนวนบัญชีเพิ่มขึ้นเกือบ 2 เท่า ในระยะเวลา 5 ปี จาก 69.8 ล้านบัญชีในปี 2561 เป็น 138.3 ล้านบัญชี ณ สิ้นเดือน ธ.ค. 2565
ในปี 2565 จำนวนการใช้ internet & mobile banking สูงถึง 2.27 หมื่นล้านรายการ และมูลค่าสูงถึง 101.5 ล้านล้านบาท โดยเฉพาะ mobile banking ที่มีแนวโน้มสูงขึ้นเรื่อย ๆ ขณะที่การใช้ internet banking ลดลง ประชาชนหันมาใช้การบริการทางการเงินผ่านแอปพลิเคชั่นมือถือมากขึ้น เพราะสะดวก ง่าย คุ้นชิน สามารถใช้ได้ทุกที่ ทุกเวลา ตอบโจทย์ user experience อย่างแท้จริง
พร้อมเพย์ถูกใช้งานในชีวิตประจำวันแล้ว
โดย “พร้อมเพย์” เป็นบริการชำระเงินที่ได้รับความนิยมสูง ล่าสุด ณ เดือน ธ.ค. 2565 มีจำนวนลงทะเบียนสะสมถึง 74.3 ล้านหมายเลข การโอนเงินเฉลี่ยต่อวันในปี 2565 ปริมาณสูงถึง 40.6 ล้านรายการ มูลค่า 1.184 แสนล้านบาท
เป็นที่น่าจับตาว่าพร้อมเพย์ตอบโจทย์การใช้งานในชีวิตประจำวันของประชาชนมากขึ้น จากที่มูลค่าเฉลี่ยต่อรายการเดิมต้นปี 2565 อยู่ที่เกือบ 700 บาท มาเหลือประมาณ 600 บาท ณ สิ้นปี 2565 ซึ่งมีแนวโน้มต่ำลง
ขณะที่ภาคธุรกิจเองก็หันมาใช้พร้อมเพย์กันมากขึ้น และมีมูลค่าเฉลี่ยต่อรายการสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง จาก 3.1 แสนบาท มาเป็น 3.4 แสนบาท ในช่วงเวลาเดียวกัน รวมทั้งการใช้งานพร้อมเพย์ต่อวันยังคงสูงขึ้น ทำลายสถิติใหม่อยู่เรื่อย ๆ โดยการใช้สูงสุด ล่าสุดอยู่ที่ 58.1 ล้านรายการต่อวัน ณ ต้นเดือน ธ.ค. 2565
รูดบัตรเครื่อง EDC ลดลงหันใช้จ่ายออนไลน์เพิ่มขึ้น
ด้านบัตรอิเล็กทรอนิกส์ (บัตรเครดิตและบัตรเดบิต) เป็นอีกทางเลือกในการใช้ digital payment ที่ยังคงได้รับความนิยม การใช้บัตรชำระเงินทั้งช่องทาง online และ offine ที่ร้านค้า (ผ่านเครื่อง EDC) แต่ในช่วงที่ผ่านมา ช่องทาง online ได้รับความนิยมเพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ
สะท้อนถึงวิถีของคนไทย ที่กำลังก้าวเข้าสู่โลกยุคดิจิทัล นิยมการซื้อของผ่านช่องทาง online โดยเฉพาะการใช้บัตรอิเล็กทรอนิกส์ในหมวดธุรกิจร้านอาหาร จากที่มีธุรกรรมเพียง 0.3 ล้านรายการในปี 2561 มาเป็น 43.7 ล้านรายการในปี 2565 จากความนิยมใช้บริการ food delivery ตั้งแต่ช่วงการแพร่ระบาดของ COVID-19 ในขณะที่หมวดธุรกิจค้าปลีกยังคงครองอันดับ 1 ตลอดทั้ง 5 ปี
กระแสนิยม e-Money มีผู้ให้บริการหลากหลาย
ในขณะที่ e-Money หรือเงินอิเล็กทรอนิกส์ เป็นอีกทางเลือกในการชำระเงินที่ได้รับความนิยมเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง โดยมีผู้ใช้งานเพิ่มสูงขึ้น 1.4 เท่า ในระยะเวลา 5 ปี โดย ณ สิ้นเดือน ธ.ค. 2565 มีจำนวนบัญชีสูงถึง 124 ล้านบัญชี รวมทั้งปริมาณและมูลค่าธุรกรรมเติบโตขึ้นอย่างต่อเนื่อง
ในปี 2565 มีการใช้งานถึง 3,352.3 ล้านรายการ คิดเป็นมูลค่า 6.272 แสนล้านบาท เมื่อแยกตามวัตถุประสงค์การชำระเงิน พบว่าการใช้ e-Money เพื่อการโอนเงินมีการเติบโตสูงสุดเมื่อเทียบกับปี 2561 โดยมีปริมาณเพิ่มสูงขึ้นถึง 15 เท่า และมูลค่าเพิ่มถึง 9 เท่า ส่วนใหญ่ใช้เพื่อการชำระค่าสินค้าและบริการ มีสัดส่วนปริมาณธุรกรรมอยู่ที่ราว 45% และมูลค่าการใช้งานที่ 39% ตามลำดับ
พฤติกรรมถอนเงินสดมีแนวโน้มลดลงต่อเนื่อง
แม้ digital payment เติบโตอย่างก้าวกระโดด แต่มีประชาชนยังคงมีการใช้เงินสด อย่างไรก็ตาม ในปี 2565 พฤติกรรมการถอนเงินสดมีแนวโน้มลดลงจากปี 2561 ถึง 30.9% นอกจากนั้น ขณะที่การถอนเงินแบบไม่ใช้บัตร (ผ่าน mobile banking application) เพิ่มขึ้น โดยในปี 2565 มีสัดส่วนเป็น 32% ของช่องทางทั้งหมด สะท้อนให้เห็นความนิยมในการใช้บริการผ่าน mobile baking ที่สะดวกนั่นเอง
