เว็บไซต์นี้ใช้คุ้กกี้เพื่อสร้างประสบการณ์ที่ดีมีประสิทธิภาพยิ่งขี้น อ่านเพิ่มเติมคลิก (Privacy Policy) และ (Cookies Policy)
Skip to content
ART ไทย-สหรัฐฯ ปิดดีลสาระสำคัญ แต่เกมภาษียังไม่จบ
Economic ART ไทย-สหรัฐฯ ปิดดีลสาระสำคัญ แต่เกมภาษียังไม่จบ
‘ทรัมป์’ ลงนามแถลงการณ์ร่วมข้อตกลงภาษีสหรัฐ-ไทย
World ‘ทรัมป์’ ลงนามแถลงการณ์ร่วมข้อตกลงภาษีสหรัฐ-ไทย
วิทยุการบินฯ ตั้ง “เมฆินทร์ เพ็ชรพลาย” นั่ง CEO คนใหม่ เริ่มงาน 18 พ.ย.นี้
News วิทยุการบินฯ ตั้ง “เมฆินทร์ เพ็ชรพลาย” นั่ง CEO คนใหม่ เริ่มงาน 18 พ.ย.นี้
‘อนุทิน–ทรัมป์’ ลงนามแถลงการณ์ร่วม ยืนยันเจรจาการค้า ART บรรลุข้อสรุปสำคัญ
Politics ‘อนุทิน–ทรัมป์’ ลงนามแถลงการณ์ร่วม ยืนยันเจรจาการค้า ART บรรลุข้อสรุปสำคัญ
ถอดสูตร แม็คกรุ๊ป สร้างเติบโต ฝ่าสมรภูมิแฟชั่นปี ’70 แข่งราคาเดือด
Business ถอดสูตร แม็คกรุ๊ป สร้างเติบโต ฝ่าสมรภูมิแฟชั่นปี ’70 แข่งราคาเดือด
สวนดุสิตโพล เปิดผลสำรวจ หากระบบธนาคารล่ม คนไทยมีเงินสดสำรองแค่ไหน?
News สวนดุสิตโพล เปิดผลสำรวจ หากระบบธนาคารล่ม คนไทยมีเงินสดสำรองแค่ไหน?
“ไอคอนสยาม” จัดใหญ่เคานต์ดาวน์ 5 วัน 5 คืน ดึง “เนเน่ รอยัล” แจมทัพซูเปอร์สตาร์-ไอดอลกว่า 200 ชีวิต
Business “ไอคอนสยาม” จัดใหญ่เคานต์ดาวน์ 5 วัน 5 คืน ดึง “เนเน่ รอยัล” แจมทัพซูเปอร์สตาร์-ไอดอลกว่า 200 ชีวิต
เปิดสเปก ‘WULING MINI EV’  ลุ้นราคาใน “มอเตอร์เอ็กซ์โป 2026”
EV เปิดสเปก ‘WULING MINI EV’  ลุ้นราคาใน “มอเตอร์เอ็กซ์โป 2026”
วิเคราะห์ความสำเร็จ “BIG ASS ก่อนตาย” องค์ประกอบที่ทำให้ขึ้นแท่น “หนึ่งในคอนเสิร์ตที่ดีที่สุดตลอดกาล”
Business วิเคราะห์ความสำเร็จ “BIG ASS ก่อนตาย” องค์ประกอบที่ทำให้ขึ้นแท่น “หนึ่งในคอนเสิร์ตที่ดีที่สุดตลอดกาล”
แบงก์ชาติ จับตาสหรัฐคุมเข้มส่งออกชิป อาจกระทบการลงทุนในไทย
Finance แบงก์ชาติ จับตาสหรัฐคุมเข้มส่งออกชิป อาจกระทบการลงทุนในไทย
ดูทั้งหมด

“ภาษีลาภลอย” ส้มหล่น เพราะลมแรง

17 มี.ค. 2569 | 17:26น.

พายุสงครามกระหน่ำค่าครองชีพประชาชนทรุด แต่ ‘ลมแรง’ ลูกเดียวกันกลับพัดเอาผลกำไรมหาศาลตกใส่ตักกลุ่มทุนพลังงานอย่างไม่ทันตั้งตัว เป็นที่มาของ “ภาษีลาภลอย” เครื่องมือรีดไขมันส่วนเกินจากส้มหล่นก้อนโต กลับมาเยียวยากระเป๋าตังค์คนไทยที่กำลังสำลักราคาน้ำมัน

“ประเทศไทยกลั่นน้ำมันสำเร็จรูปได้เอง 100% โรงกลั่นไม่ได้รับผลกระทบอะไรจากสงคราม แต่ค่าการกลั่นกลับขึ้นจาก 2 บาทเป็น 6 บาท คิดเป็น 3 เท่า มันมากเกินไป” คุณรสนา โตสิตระกูล ประธานอนุกรรมการด้านบริการสาธารณะ พลังงาน และสิ่งแวดล้อม สภาผู้บริโภคออกมาเปิดหน้าชกกับโครงสร้างราคาพลังงานของไทย ท่ามกลางวิกฤตราคาน้ำมันขายปลีกพุ่งทะยานจนกระทบต่อปากท้องของคนทั้งประเทศ

ในเมื่อเรากลั่นเองได้ ทำไมเราต้องจ่ายแพงตามตลาดโลก? และเหตุใดผลกำไรมหาศาลที่เกิดขึ้นในช่วงวิกฤตนี้ ประชาชนจึงถูกเรียกเก็บ แต่เรียกว่าเป็น “ลาภลอย” และรัฐควรเข้าไปบริหารจัดการเพื่อคืนความเป็นธรรมให้แก่ประชาชนอย่างไร

ภาษีลาภลอยคืออะไร?

ทำไมต้องมาพร้อม ‘ลาภ’ ที่ไม่ได้หาเอง ก่อนจะไปสู่บริบทสงคราม ต้องทำความเข้าใจก่อนว่า ‘ภาษีลาภลอย’ ไม่ใช่ภาษีเงินได้นิติบุคคลตามปกติ แต่มันคือภาษีที่จัดเก็บจาก กำไรส่วนเกิน (Excess Profit) ที่เกิดขึ้นจากปัจจัยภายนอก ซึ่งผู้ประกอบการหรือนายทุนไม่ได้ลงแรงหรือลงทุนเพิ่มเพื่อให้ได้มา

ในทางเศรษฐศาสตร์เรียกสิ่งนี้ว่า ‘Windfall Tax’ เหมือนกับผลไม้ที่หล่นลงมาให้กินเพราะลมพัดแรง โดยที่เราไม่ต้องปีนขึ้นไปเก็บเอง

สำหรับอุตสาหกรรมพลังงาน ‘ลม’ ที่ว่านี้ก็คือ ‘สงคราม’ หรือความไม่สงบระดับโลกที่ทำให้ซัพพลายพลังงานตึงตัวและราคาตลาดโลกดีมานด์พุ่งสูงขึ้น

“ส้มหล่น” เพราะ ลม

เมื่อเกิดสงครามในพื้นที่ยุทธศาสตร์สำคัญ อย่าง ยูเครนหรือตะวันออกกลาง (อิสราเอล-อิหร่าน) ราคาน้ำมันดิบในตลาดโลกมักจะกระโดดสูงขึ้นทันที แต่สิ่งที่น่าสนใจกว่านั้นคือ ค่าการกลั่น (Refining Margin) ซึ่งเป็นรายได้หลักของโรงกลั่นน้ำมันก็พุ่งสูงตาม

ในประเทศไทย ประเด็นนี้ถูกจุดพลุโดย คุณรสนา โตสิตระกูล ประธานอนุกรรมการด้านบริการสาธารณะ พลังงาน และสิ่งแวดล้อม สภาผู้บริโภค ระบุถึงความย้อนแย้งในโครงสร้างราคาพลังงานไทยในวิกฤตนี้ว่า

“ประเทศไทยกลั่นน้ำมันสำเร็จรูปได้เอง 100% โรงกลั่นไม่ได้รับผลกระทบอะไรจากสงคราม แต่ค่าการกลั่นกลับขึ้นจาก 2 บาทเป็น 6 บาท คิดเป็น 3 เท่า มันมากเกินไป”

ลอยมาจากไหน?

ภาษีลาภลอย ทำให้ราคาเชื้อเพลิงแพงขึ้นตามกัน นั่นเป็นเพราะโรงกลั่นในไทยใช้ระบบอ้างอิงราคา Import Parity หรือ ราคาเทียบเท่าการนำเข้า คือราคาอ้างอิงของสินค้าที่นำเข้าจากต่างประเทศ คำนวณจากราคาตลาดโลก (CIF) รวมค่าขนส่ง ภาษี และค่าใช้จ่ายต่าง ๆ จนถึงสถานที่ตั้งผู้ซื้อ ใช้เป็นเกณฑ์กำหนดราคาในประเทศเพื่อให้สะท้อนต้นทุนจริงของการนำเข้า

คุณรสนา กล่าวอีกว่า แม้น้ำมันจะกลั่นในประเทศ แต่ราคายังอ้างอิงเหมือนเป็นการนำเข้าจากสิงคโปร์ ทำให้ต้นทุนบางส่วนที่ไม่ได้เกิดขึ้นจริงในประเทศ เช่น ค่าขนส่ง ค่าประกันภัย ค่าสูญเสียระหว่างทาง ถูกคิดรวมอยู่ในค่าน้ำมันด้วย ซึ่งการกำหนดโครงสร้างดังกล่าวทำให้ราคาพลังงานในประเทศผันผวนตามตลาดโลก ทั้งที่ต้นทุนจริงอาจไม่เปลี่ยนแปลง ดังนั้น หนึ่งในข้อเสนอสำคัญที่จะแก้ปัญหาราคาน้ำมันได้ที่ต้นตอคือ ยกเลิกการอ้างอิงราคานำเข้าจากสิงคโปร์

เก็บหรือไม่เก็บ?

กรณี ก๊าซธรรมชาติก็เช่นกัน เพราะก๊าซหุงต้ม (LPG) ที่ใช้ในครัวเรือนของไทยทั้งหมดยังอ้างอิงราคานำเข้าจากตลาดซาอุดีอาระเบีย ทั้งที่ประเทศไทยผลิตก๊าซจากอ่าวไทยได้ประมาณ 3 ล้านตันต่อปี ขณะที่ความต้องการใช้ของครัวเรือนอยู่ที่ประมาณ 2 ล้านตันต่อปี

“รัฐบาลควรใช้สถานการณ์ปัญหาด้านราคาพลังงานที่ผันผวน เป็นโอกาสในการปรับโครงสร้างราคาพลังงานทั้งระบบ ทั้งน้ำมั้นรวมทั้งก๊าซธรรมชาติ เพราะอำนาจในการกำหนดนโยบายดังกล่าวอยู่ที่คณะกรรมการนโยบายพลังงานแห่งชาติ (กพช.) ซึ่งมีนายกรัฐมนตรีเป็นประธาน” คุณรสนาระบุ

นอกจากนี้ ยังมีการระบุถึงโครงสร้างผู้ถือหุ้นว่า โรงกลั่นส่วนใหญ่ในประเทศมีกลุ่ม ปตท. เป็นผู้ถือหุ้นใหญ่ และกระทรวงการคลังเป็นผู้ถือหุ้นใหญ่ใน ปตท. อีกทอดหนึ่ง ทำให้การจัดเก็บภาษีลาภลอยในมุมของภาคประชาชนถูกมองว่าเป็นเรื่องของ “เจตจำนงทางการเมือง” มากกว่าข้อติดขัดทางเทคนิค