หมอธีระ เปิดงานวิจัยภาวะ Long Covid กระทบด้านความจำ-เหนื่อยล้า
หมอธีระ เปิดงานวิจัยภาวะ Long Covid ในผู้ป่วยที่เคยติดเชื้อ พบอาการเหนื่อยล้า อ่อนเพลีย และมีปัญหาด้านความจำ
วันที่ 17 มกราคม 2565 รศ.นพ.ธีระ วรธนารัตน์ คณะแพทยศาสตร์ จุฬาฯ โพสต์ข้อความผ่านเฟซบุ๊ก Thira Woratanarat ระบุว่า เมื่อวานนี้ (16 ม.ค.) ทั่วโลกติดโควิดเพิ่มสูงถึง 1,852,010 คน ตายเพิ่ม 3,827 คน รวมแล้วติดไปรวม 328,525,336 คน เสียชีวิต รวม 5,557,349 คน 5 อันดับแรกที่ติดเชื้อสูงสุดคือ ฝรั่งเศส อินเดีย อเมริกา อิตาลี และออสเตรเลีย
จำนวนติดเชื้อใหม่ในแต่ละวันของทั่วโลกตอนนี้ มาจากทวีปเอเชีย ยุโรป และอเมริกาเหนือ ซึ่งรวมกันคิดเป็นร้อยละ 85.85 ของทั้งโลก ในขณะที่จำนวนการเสียชีวิตคิดเป็นร้อยละ 84.37 ล่าสุดจำนวนติดเชื้อใหม่จากทวีปยุโรปนั้น คิดเป็นร้อยละ 42.8 ของทั้งโลก
ส่วนจำนวนเสียชีวิตเพิ่มคิดเป็นร้อยละ 43.95 เมื่อวานนี้จำนวนติดเชื้อใหม่มีประเทศจากยุโรปครอง 4 ใน 10 อันดับแรก และ 8 ใน 20 อันดับแรกของโลก
นอกจากนี้ เมื่อวันที่ 16 มกราคม ที่ผ่านมา รศ.นพ.ธีระ ได้อัพเดตสถานการณ์โควิด-19 ระบุว่า หากไม่นับออสเตรเลียแล้ว ทวีปเอเชียเป็นทวีปที่มีจำนวนการติดเชื้อใหม่รายสัปดาห์เพิ่มขึ้นในอัตราสูงสุด เมื่อเทียบกับสัปดาห์ก่อนหน้า ประเทศต่าง ๆ ที่ทยอยเผชิญโอมิครอนไปก่อนหน้านั้น รวมถึงหลายประเทศในเอเชียที่กำลังระบาดหนักนั้น มีลักษณะกราฟการระบาดที่มีความชัน ในระยะอัตราเร่งคล้ายกันมาก
ในขณะที่ไทยยังไม่ได้ไต่ขึ้นแบบเขา หากดูเงื่อนเวลา ควรเห็นการเริ่มถีบตัวขึ้นราว 19-23 มกราคม ส่วน Time to peak นั้น เท่าที่เห็นในประเทศอื่นมีความแปรปรวนพอสมควร ตั้งแต่ 2-4 สัปดาห์ และหลายประเทศก็ยังเป็นขาขึ้นไม่ peak ดี
ส่วนหลายประเทศในยุโรปก็ยูเทิร์นเป็นขาลง บอกตรง ๆ ว่า หากดูจากธรรมชาติการระบาดของโอมิครอนในต่างประเทศทั่วโลกแล้ว ผมไม่เชื่อว่าตอนนี้สถานการณ์เราทรงตัวจนจะเตรียมลั้นลาได้ แต่น่าจะกำลังไต่ขึ้นมากกว่า
ทั้งนี้ รศ.นพ.ธีระ ได้อัพเดต Long COVID อีกด้วย ระบุว่า งานวิจัยล่าสุดโดย Ceban F และคณะ ทำการทบทวนข้อมูลวิชาการอย่างเป็นระบบ และวิเคราะห์อภิมานเพื่อตอบคำถามว่า คนที่ป่วยเป็นโควิด-19 แล้วมีอาการคงค้าง หรือ Long COVID นั้น จะมีอาการเหนื่อยล้าอ่อนเพลีย (fatique) และมีปัญหาด้านความจำ (cognitive impairment) มากน้อยเพียงใด ? และนานเพียงใด ?
ผลการศึกษาจากงานวิจัยกว่า 80 ชิ้น พบว่า คนที่เคยติดเชื้อโรคโควิด-19 จะมีโอกาสเป็น Long COVID โดยมีอาการเหนื่อยล้าอ่อนเพลียได้ถึง 1 ใน 3 และมีปัญหาด้านความจำ ราว 1 ใน 5 ผู้หญิงพบอาการ Long COVID ดังกล่าว มากกว่าผู้ชายราว 1.5 เท่า ผู้ใหญ่พบอาการ Long COVID ดังกล่าว มากกว่าเด็ก 3 เท่า
ผู้ป่วยที่มีอาการ Long COVID ดังกล่าว 1 ใน 3 มีอาการที่ติดตามน้อยกว่า 6 เดือน อีก 1 ใน 3 ก็พบได้ยาวนานกว่า 6 เดือน โดยยังไม่รู้ว่าจะสิ้นสุดเมื่อใด เนื่องจากข้อจำกัดในการติดตามผลของแต่ละงานวิจัย
ที่สำคัญคือ อาการ Long COVID นั้น พบว่าเกิดได้ในคนที่ติดเชื้อโรคโควิด-19 ทั้งที่ไม่ต้องนอนโรงพยาบาล (non-hospitalized) และที่ป่วยจนต้องรักษาในโรงพยาบาล (hospitalized)
ทั้งนี้ มีงานวิจัยหลายชิ้นที่ทีมวิจัยทบทวนบ่งชี้ว่า มีการตรวจพบสารเคมีในเลือด ที่บ่งถึงกระบวนการอักเสบอย่างต่อเนื่องในกลุ่มคนที่เป็น Long COVID ซึ่งน่าจะมีส่วนอธิบายอาการผิดปกติที่เกิดขึ้น และอาจสะท้อนถึงโอกาสที่จะทำให้เกิดปัญหาในระบบต่าง ๆ ของร่างกายในระยะยาวได้
ด้วยข้อมูลวิชาการที่มีในปัจจุบัน ย้ำว่า ควรป้องกันตัวอย่างเคร่งครัด ใส่หน้ากากเสมอสองชั้น ชั้นในเป็นหน้ากากอนามัย ชั้นนอกเป็นหน้ากากผ้า เลี่ยงที่แออัด ระบายอากาศไม่ดี งดปาร์ตี้สังสรรค์กับคนอื่น พบคนน้อยลงสั้นลง อยู่ห่าง ๆ
หากไม่สบายคล้ายหวัด เจ็บคอ ไอ ไข้ ปวดเมื่อยกล้ามเนื้อและข้อ ควรรีบตรวจหาโควิดด้วย
“ไม่ติดเชื้อ ย่อมดีที่สุด”