แอป “พิทักษ์ไพร” ค้นหาพื้นที่ป่าถูกบุกรุกอัตโนมัติ

คอลัมน์ แตกประเด็น
มิติประชาชาติ

จากการที่พื้นที่ป่าไม้ของไทยถูกบุกรุกปีละประมาณ 300,000-1,000,000 ไร่ ทำให้พื้นที่ป่าไม้เหลืออยู่ในปัจจุบันประมาณ 102 ล้านไร่ ทำให้ กรมป่าไม้ ต้องจับมือกับสำนักงานพัฒนาเทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศ (จิสด้า) ใช้ดาวเทียมหลายดวงของไทยให้เกิดประโยชน์สูงสุด โดยนำภาพถ่ายป่าไม้ทางอากาศมาวิเคราะห์หาพื้นที่ถูกบุกรุกเป็นรายวัน เพื่อให้เจ้าหน้าที่กรมป่าไม้เข้าไปตรวจสอบเพื่อจับกุมผู้กระทำผิด ก่อนจะถูกบุกรุกเป็นวงกว้าง

นายอนุสรณ์ รังสิพานิช รักษาการผู้เชี่ยวชาญพิเศษ สำนักงานพัฒนาเทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศ
(จิสด้า) กล่าวว่า จิสด้าได้สร้างแอปพลิเคชั่น หรือระบบปฏิบัติการชื่อ “พิทักษ์ไพร” ซึ่งเป็นระบบปฏิบัติการค้นหาพื้นที่ป่าถูกบุกรุกด้วยโปรแกรมคอมพิวเตอร์ขึ้น (http://change.forest.go.th) เป็นระบบสนับสนุนการบริหารจัดการการบุกรุกพื้นที่ป่า โดยผ่านเครือข่ายอินเทอร์เน็ตและอุปกรณ์เคลื่อนที่ รวมทั้งส่งเสริมการมีส่วนร่วมของภาคประชาชนในการติดตามเฝ้าระวังและรักษาป่าไม้ของประเทศ

ประโยชน์ของระบบนี้ คือ 1) เป็นเครื่องมือในการเพิ่มประสิทธิภาพการบริหารจัดการวางแผนและตัดสินใจดำเนินการต่อพื้นที่ป่าที่ถูกบุกรุก เพราะปัจจุบันเจ้าหน้าที่กรมป่าไม้ 1 คน ต้องดูแล
รักษาป่าประมาณ 1 แสนไร่ เมื่อกำลังเจ้าหน้าที่มีน้อย เมื่อเทียบกับกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช พื้นที่ป่าไม้ของกรมป่าไม้ จึงถูกบุกรุกในแต่ละปีมาก 2) ช่วยประหยัดงบประมาณในการสำรวจพื้นที่ โดยระบบสามารถช่วยชี้เป้าพื้นที่ป่าที่ถูกบุกรุกได้อย่างแม่นยำ

3)สามารถแสดงภาพรวมของสถานการณ์พื้นที่ป่าที่ถูกบุกรุกรายจังหวัด 4) สามารถเรียกดูข้อมูลป่าไม้ต่าง ๆ ที่ต้องการผ่านระบบ 5) สามารถพิมพ์แผนที่พื้นที่ป่าที่ถูกบุกรุกเพื่อประกอบการดำเนินคดีได้ทันที

ในหน้าจอแบ่งเป็น 4 ส่วนหลัก คือ 1.รายการจุดบุกรุกที่วิเคราะห์อย่างละเอียดมีการกลั่นกรองรอบคอบจากข้อมูลภาพถ่ายดาวเทียม 2.แผนที่และรายละเอียดจุดบุกรุก 3.ภาพถ่ายดาวเทียมเปรียบเทียบช่วงเวลาก่อนและหลังบุกรุก 4.ข้อมูลสถิติจุดบุกรุกสะสมและสถานะการดำเนินงานตรวจสอบ

“มีเจ้าหน้าที่จิสด้าที่ดูแลระบบนี้ทั้งหมด 7 คน เมื่อได้ภาพถ่ายดาวเทียมมา จุดไหนถูกบุกรุกจะโชว์ขึ้นที่หน้าจอทันที จากนั้นเจ้าหน้าที่จะมีแบบจำลองเชิงพื้นที่ดูเปรียบเทียบก่อนและหลังถูกบุกรุก จะมีการกลั่นกรองโดยละเอียดว่าเป็นจุดบุกรุกใหม่จริง จึงจะส่งไปให้กรมป่าไม้ว่าพื้นที่ถูกบุกรุกอยู่จังหวัดไหน พิกัดไหน เจ้าหน้าที่ป่าไม้ที่รับผิดชอบตรงนั้นเป็นหน่วยไหน จะส่ง SMS หรือกรมป่าไม้จะตรวจสอบอีกครั้ง ก่อนส่งภาพและพิกัดที่ถูกบุกรุกไปให้เจ้าหน้าที่ในพื้นที่ เพื่อรุกสกัดจับได้ทันท่วงที” เมื่อเจ้าหน้าที่กรมป่าไม้เข้าไปตรวจสอบจับกุม จะรายงานกลับมาที่จิสด้าว่าการบุกรุกมีลักษณะอย่างไร พร้อมภาพประกอบ เพื่อเก็บเป็นข้อมูล

“ช่วงแรกที่จับมือกับกรมป่าไม้ เจ้าหน้าที่จิสด้าจะลงพื้นที่ตรวจสอบว่าเป็นการบุกรุกลักษณะไหน เพื่อให้เกิดความเชี่ยวชาญในการตรวจสอบยิ่งขึ้น ตั้งแต่เดือนตุลาคม 2559 ถึงปัจจุบัน (วันที่ 29 มกราคม 2561) จิสด้าตรวจพบพื้นที่ป่าถูกบุกรุก 226 จุด แต่ละจุดถูกบุกรุกเพียง 2-3 ไร่ขึ้นไป ยังไม่ขยายวงกว้างสูงกว่า 1,500 ไร่ อยู่ในภาคเหนือครึ่งหนึ่ง หรือประมาณ 113 จุด ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ 33 จุด ภาคตะวันตก 58 จุด ภาคกลาง 14 จุด ภาคตะวันออก 6 จุด และภาคใต้ 2 จุด”

ติดตามข่าวสาร ผ่านแฟนเพจเฟซบุ๊ค ประชาชาติธุรกิจออนไลน์
www.facebook.com/PrachachatOnline
ทวิตเตอร์ @prachachat

สามารถดาวน์โหลด ประชาชาติธุรกิจ ฉบับ e-Newspaper
หรือ e-Book ได้ที่แอปพลิเคชั่น Ookbee เลือก “ประชาชาติ”