เว็บไซต์นี้ใช้คุ้กกี้เพื่อสร้างประสบการณ์ที่ดีมีประสิทธิภาพยิ่งขี้น อ่านเพิ่มเติมคลิก (Privacy Policy) และ (Cookies Policy)
Skip to content
พระดำริของสมเด็จพี่ฯ สู่น้อง ‘Princess’s Cup Thailand 2026’
Biz Movement พระดำริของสมเด็จพี่ฯ สู่น้อง ‘Princess’s Cup Thailand 2026’
‘ปลอดประสพ’ ชง 9 ข้อแก้พิษโลหะหนักแม่น้ำสาย-รวก จี้รัฐงัดมาตรการค้าบีบจีน-ประกาศเขตมลภาวะร้ายแรง
Politics ‘ปลอดประสพ’ ชง 9 ข้อแก้พิษโลหะหนักแม่น้ำสาย-รวก จี้รัฐงัดมาตรการค้าบีบจีน-ประกาศเขตมลภาวะร้ายแรง
ART ไทย-สหรัฐฯ ปิดดีลสาระสำคัญ แต่เกมภาษียังไม่จบ
Economic ART ไทย-สหรัฐฯ ปิดดีลสาระสำคัญ แต่เกมภาษียังไม่จบ
‘ทรัมป์’ ลงนามแถลงการณ์ร่วมข้อตกลงภาษีสหรัฐ-ไทย
World ‘ทรัมป์’ ลงนามแถลงการณ์ร่วมข้อตกลงภาษีสหรัฐ-ไทย
วิทยุการบินฯ ตั้ง “เมฆินทร์ เพ็ชรพลาย” นั่ง CEO คนใหม่ เริ่มงาน 18 พ.ย.นี้
News วิทยุการบินฯ ตั้ง “เมฆินทร์ เพ็ชรพลาย” นั่ง CEO คนใหม่ เริ่มงาน 18 พ.ย.นี้
‘อนุทิน–ทรัมป์’ ลงนามแถลงการณ์ร่วม ยืนยันเจรจาการค้า ART บรรลุข้อสรุปสำคัญ
Politics ‘อนุทิน–ทรัมป์’ ลงนามแถลงการณ์ร่วม ยืนยันเจรจาการค้า ART บรรลุข้อสรุปสำคัญ
ถอดสูตร แม็คกรุ๊ป สร้างเติบโต ฝ่าสมรภูมิแฟชั่นปี ’70 แข่งราคาเดือด
Business ถอดสูตร แม็คกรุ๊ป สร้างเติบโต ฝ่าสมรภูมิแฟชั่นปี ’70 แข่งราคาเดือด
สวนดุสิตโพล เปิดผลสำรวจ หากระบบธนาคารล่ม คนไทยมีเงินสดสำรองแค่ไหน?
News สวนดุสิตโพล เปิดผลสำรวจ หากระบบธนาคารล่ม คนไทยมีเงินสดสำรองแค่ไหน?
“ไอคอนสยาม” จัดใหญ่เคานต์ดาวน์ 5 วัน 5 คืน ดึง “เนเน่ รอยัล” แจมทัพซูเปอร์สตาร์-ไอดอลกว่า 200 ชีวิต
Business “ไอคอนสยาม” จัดใหญ่เคานต์ดาวน์ 5 วัน 5 คืน ดึง “เนเน่ รอยัล” แจมทัพซูเปอร์สตาร์-ไอดอลกว่า 200 ชีวิต
เปิดสเปก ‘WULING MINI EV’  ลุ้นราคาใน “มอเตอร์เอ็กซ์โป 2026”
EV เปิดสเปก ‘WULING MINI EV’  ลุ้นราคาใน “มอเตอร์เอ็กซ์โป 2026”
ดูทั้งหมด

การพัฒนาข้าวไทยอย่างยั่งยืน

28 ก.ค. 2560 | 14:10น.

คอลัมน์ แตกประเด็น
โดย ชุติมา บุณยประภัศร กระทรวงเกษตรและสหกรณ์

 

ข้าวไทยมีชื่อเสียงเป็นที่ยอมรับและเป็นที่ต้องการของตลาดโลก สามารถสร้างรายได้เข้าประเทศเกือบ 200,000 ล้านบาทต่อปี แต่ต้องเผชิญการแข่งขันรุนแรงมากขึ้น โดยเฉพาะกับผู้ส่งออกข้าวรายใหม่ที่มีความสามารถในผลิตข้าวด้วยต้นทุนที่ต่ำกว่าประเทศไทย

ประกอบกับ “ข้าว” เกี่ยวข้องกับชีวิตความเป็นอยู่ของชาวนาไทย 17 ล้านคน ซึ่งเป็นรายย่อยกว่า 10 ล้านคน ยังคง “ติดกับดักความยากจน” จากต้นทุนการผลิตสูง ทั้งต้องเช่าที่ดินทำนาในอัตราค่าเช่าสูง พื้นที่เพาะปลูกขนาดเล็ก ขาดความรู้ในการทำนาอย่างถูกวิธีในสภาพแวดล้อมที่เปลี่ยนไป ใช้สารเคมีมากเกินขนาดจนดินเสื่อมสภาพ ขาดเมล็ดพันธุ์คุณภาพดี ต่างคนต่างทำ ทำนาหลายรอบใน 1 ปีแต่ไม่มีการวางแผนการตลาด เมื่อผลผลิตออกต้องเร่งขาย ทำให้ขาดอำนาจต่อรอง และได้ผลตอบแทนน้อย เรียกว่า “ยิ่งทำนายิ่งยากจน”

ด้วยเหตุนี้ “รัฐบาล” ทุกยุคทุกสมัยมักมุ่งแก้ไขปัญหาเฉพาะราคาผ่านมาตรการรับจำนำ ประกันราคา แจกปัจจัยการผลิต ซึ่งไม่ช่วยแก้ปัญหาที่ต้นเหตุและยังไม่สร้างความเข้มแข็งให้เกษตรกรแบบยั่งยืน

การแก้ไขปัญหาในวันนี้จะคิดและทำแบบเดิมไม่ได้อีกต่อไปแล้ว รัฐบาลเล็งเห็นว่า การสร้างความยั่งยืนให้ข้าวไทยเป็นเรื่องสำคัญที่ต้องใช้เวลา ความรู้ ความร่วมมือจากหลายภาคส่วนอย่างต่อเนื่อง เป็นระบบ เพื่อให้เกิดผลสำเร็จอย่างเป็นรูปธรรมทั้งองค์ประกอบด้านคุณภาพ คุณค่า และศักยภาพการแข่งขัน

รัฐบาลจึงวางแผน “พัฒนาข้าวอย่างยั่งยืน” ซึ่งต้องพัฒนาหลายมิติไปพร้อมกันทั้งระบบ โดยวางแผนการผลิตให้สอดคล้องกับความต้องการของตลาด ทั้งตลาดข้าวคุณภาพสูง เช่น ข้าวสี ข้าวหอมมะลิ ข้าวสุขภาพ เป็นต้น และตลาดข้าวทั่ว ๆ ไป ซึ่งมีคู่แข่งมาก จึงต้องพัฒนานำเทคโนโลยีที่ทันสมัยมาใช้ในการผลิต บนพื้นที่ขนาดใหญ่ เช่น ในภาคกลาง พร้อมทั้งวางระบบมาตรฐานการปฏิบัติที่ดีทางการเกษตร (Good Agricultural Practices-GAP) ลดการใช้สารเคมีในนา เพื่อให้ได้ข้าวที่ปลอดภัย ตอบสนองความต้องการของผู้บริโภคที่รักสุขภาพและสิ่งแวดล้อมมากขึ้น

สิ่งที่กระทรวงเกษตรฯทำอยู่ขณะนี้ คือ การมุ่งสร้างความเข้มแข็ง

จากภายในให้ภาคเกษตรจากการส่งเสริมให้รวมกลุ่มผลิตและบริหารจัดการในรูปแบบ “นาแปลงใหญ่” เพื่อเปลี่ยนกระบวนทัศน์ห่วงโซ่การผลิตข้าวแบบเดิม โดยการผสานเชื่อมโยงกันตั้งแต่เริ่มการจัดการการเพาะปลูกข้าวไปจนถึงการตลาด มีเป้าหมายอีก 4 ปี หรือในปี 2564 จะเพิ่มพื้นที่นาแปลงใหญ่จาก 1.7 ล้านไร่ในปัจจุบัน เป็น 19.3 ล้านไร่จากพื้นที่เพาะปลูกทั้งหมด 58.7 ล้านไร่

อย่างไรก็ตาม การปรับเปลี่ยนครั้งสำคัญนี้ต้องอาศัย “ความสมัครใจของชาวนา” เพื่อช่วยแก้ไขปัญหาแบบครบวงจร เมื่อเกษตรกรสมัครใจรวมกลุ่มนาแปลงใหญ่แล้ว ขั้นต่อไปจะต้องช่วยกันวางแผนว่ากลุ่มจะปลูกข้าวพันธุ์อะไร ปริมาณเท่าใด เตรียมเมล็ดพันธุ์ ดินและปุ๋ยอย่างไร ต้องใช้เครื่องจักรและเทคโนโลยีอะไร และแบ่งหน้าที่ในการผลิตตามความถนัด

ในการตัดสินใจของกลุ่มจะต้องคำนึงถึงความต้องการของตลาด, การใช้ทรัพยากรอย่างคุ้มค่า, การปลูกพืชที่เหมาะสมกับพื้นที่เพาะปลูกและต้องรู้จักสร้างกลไกบริหารจัดการ หรือปรับเปลี่ยนวิธีการเพาะปลูก หรือเปลี่ยนไปทำการเกษตรอื่น ๆ ที่ให้ผลตอบแทนดีกว่าการปลูกข้าวเพียงอย่างเดียว

ขณะที่ภาครัฐมีบทบาทในการส่งเสริม โดยการจะจัดส่งเจ้าหน้าที่ไปเป็นพี่เลี้ยงหรือผู้จัดการให้ในระยะแรก พร้อมทั้งสนับสนุนความรู้ เมล็ดพันธุ์คุณภาพดี เครื่องมือปลูกข้าว แปลงสาธิตตลอดจนเทคโนโลยีการผลิตแบบใหม่ ๆ โดยใช้ประโยชน์จากดาวเทียม หาแหล่งเงินกู้ดอกเบี้ยต่ำ และประสานกับภาคเอกชนในรูปแบบประชารัฐเพื่อขับเคลื่อนให้กลุ่มเกษตรกรนาแปลงใหญ่ เชื่อมโยงตลาดรองรับสินค้าที่ผลิตได้ เพื่อหาช่องทางจำหน่ายทั้งในประเทศและต่างประเทศทั้งยังมีสำนักงานพัฒนาการวิจัยการเกษตร (องค์การมหาชน) (สวก.) เป็นหน่วยงานภายใต้กระทรวงเกษตรฯ ช่วยขับเคลื่อนและเชื่อมต่อระหว่างนักวิจัย เกษตรกร และภาคธุรกิจ เพื่อผลักดันงานวิจัย “จากหิ้งมาสู่ห้าง” กระตุ้นให้นำข้าวมาแปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์นวัตกรรมที่มีมูลค่าสูง เช่น อาหารเพื่อสุขภาพ อาหารเพื่อผู้ป่วย ผลิตภัณฑ์โภชนเภสัช และเวชสำอาง เป็นต้น แทนการขายข้าวเพื่อใช้บริโภคเพียงอย่างเดียว เพื่อทดแทนการนำเข้าจากต่างประเทศและต่อยอดเป็นสินค้าคุณภาพระดับสากลในอนาคต

การดำเนินงานของกระทรวงเกษตรฯ มุ่งร้อยห่วงโซ่การค้าคุณธรรมแบบยั่งยืน ตามนโยบายที่จะยกระดับมาตรฐานการผลิตข้าว พร้อมทั้งวางระบบตรวจสอบ เพื่อให้
ผู้บริโภคมั่นใจว่าคุณภาพดีคุ้มกับราคาที่สูงขึ้น และที่สำคัญเพื่อช่วยให้ชาวนามีคุณภาพชีวิตดีขึ้นอย่างยั่งยืนสมกับที่ได้ทุ่มเทเวลาและใส่ความตั้งใจในการดูแลผลผลิตให้ได้คุณภาพ

ทั้งหมดที่กล่าวมานี้จะสำเร็จได้ ด้วยความร่วมมือร่วมใจกันอย่างแท้จริง อย่างมีคุณธรรม และเกื้อกูลกันจากทุกฝ่าย สุดท้าย “ผู้บริโภค” ถือเป็นกุญแจสำคัญที่จะช่วยให้การผลิตข้าวที่มีคุณภาพบรรลุผลสำเร็จได้

และในต้นปีหน้านี้ ขอให้เตรียมพบกับ “ข้าวสุขภาพรุ่นแรก กข43” ที่รับประทานแล้วไม่อ้วน