สมาคมโรคติดเชื้อ แนะนำ 5 วัคซีนใหม่สำหรับป้องกันโรคผู้สูงอายุ
สมาคมโรคติดเชื้อ แนะนำ 5 วัคซีนชนิดใหม่ที่เพิ่งได้รับการขึ้นทะเบียน-มีใช้ในไทย สำหรับป้องกันโรคในผู้สูงอายุและกลุ่มเสี่ยง พร้อมเทียบจุดเด่นกับวัคซีนเก่า ไม่ว่าจะเป็น งูสวัด มะเร็งปากมดลูก ไข้เลือดออก ไข้หวัดใหญ่ และนิวโมค็อกคัส
วันที่ 24 กุมภาพันธ์ 2567 สมาคมโรคติดเชื้อแห่งประเทศไทย ร่วมกับอีก 6 สมาคม และ 1 ราชวิทยาลัย เผยแพร่ “คำแนะนำการให้วัคซีนป้องกันโรคสำหรับผู้ใหญ่และผู้สูงอายุ สมาคมโรคติดเชื้อแห่งประเทศไทย พ.ศ. 2566” เพื่อให้ความรู้กับแพทย์และประชาชนเกี่ยวกับวัคซีนป้องกันโรคที่มีความจำเป็น
โดย ศ.พญ.ศศิโสภิณ เกียรติบูรณกุล
สาขาวิชาโรคติดเชื้อ ภาควิชาอายุรศาสตร์ คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี มหาวิทยาลัยมหิดล
ราชวิทยาลัยอายุรแพทย์แห่งประเทศไทย ระบุว่า ผู้สูงอายุและผู้ที่มีโรคหรือภาวะร่วมบางอย่าง ผู้สูงอายุจะมีภาวะภูมิคุ้มกันถดถอย ทำให้มีโอกาสที่จะติดเชื้อได้ง่าย รวมถึงการเป็นโรคติดเชื้อบางโรคที่รุนแรง และอาจเสียชีวิตได้ รวมไปถึงผู้ใหญ่ทั่วไปที่มีโรคร่วม เช่น โรคหัวใจ เบาหวาน โรคปอด โรคตับ รวมถึงวัคซีนที่จำเป็นเฉพาะกลุ่ม ได้แก่ หญิงตั้งครรภ์ บุคลากรทางการแพทย์ที่จะต้องใกล้ชิดกับผู้ป่วย ผู้ที่ได้รับการปลูกถ่ายไขกระดูกหรืออวัยวะ และผู้ที่จะเดินทางไปท่องเที่ยวในบางพื้นที่
ในปี 2567 นี้มี 5 วัคซีนใหม่สำหรับผู้ใหญ่และผู้สูงอายุที่เพิ่งได้รับการขึ้นทะเบียนและหรือเพิ่งมีใช้ในประเทศไทย ได้แก่ วัคซีนนิวโมค็อกคัส วัคซีนไข้เลือดออก วัคซีนไข้หวัดใหญ่ วัคซีนเอชพีวีหรือวัคซีนป้องกันมะเร็งปากมดลูก และวัคซีนงูสวัด
พร้อมอธิบายถึงรายละเอียดของวัคซีนแต่ละตัวและคำแนะนำการฉีด ดังนี้
วัคซีนนิวโมค็อกคัส
วัคซีนใหม่สามารถ ป้องกันได้ 15 สายพันธุ์ ซึ่งวัคซีนเดิมที่มีในประเทศไทยอยู่แล้วเป็นวัคซีนที่ป้องกันได้ 13 และ 23 สายพันธุ์ วัคซีนนิวโมค็อกคัสเหมาะสำหรับผู้ที่มีอายุตั้งแต่ 65 ปีขึ้นไป และผู้ที่อายุ 18-64 ปีที่มีโรคหรือภาวะร่วมบางอย่าง แนะนำให้ปรึกษาแพทย์เกี่ยวกับชนิดและตารางการฉีดวัคซีนนิวโมค็อกคัสที่เหมาะสม
ทั้งนี้ วัคซีนชนิดนี้เป็นที่รู้จักกันในชื่อวัคซีนป้องกันปอดอักเสบหรือวัคซีนป้องกันการติดเชื้อในกระแสเลือด ซึ่งเป็นชื่อที่เรียกผิด เพราะวัคซีนนี้ป้องกันปอดอักเสบหรือวัคซีนป้องกันการติดเชื้อในกระแสเลือดจากการติดเชื้อแบคทีเรียนิวโมค็อกคัสได้เพียงเชื้อเดียวเท่านั้น
วัคซีนไข้เลือดออก
วัคซีนชนิดใหม่ที่มีจะสามารถให้ได้ทั้งผู้ที่เคยเป็นและไม่เคยเป็นไข้เลือดออกมาก่อน ฉีดได้ตั้งแต่อายุ 4-60 ปี ต่างจากวัคซีนเดิมที่มีในประเทศไทย ซึ่งจะใช้สำหรับผู้ที่เคยเป็นไข้เลือดออกมาก่อนเท่านั้น อย่างไรก็ตามวัคซีนไข้เลือดออกทั้ง 2 ชนิด เป็นวัคซีนเชื้อมีชีวิตอ่อนฤทธิ์ จึงห้ามให้ในผู้ที่มีภาวะภูมิคุ้มกันบกพร่องรุนแรงและหญิงตั้งครรภ์
วัคซีนไข้หวัดใหญ่
วัคซีนใหม่ที่มี คือ วัคซีนไข้หวัดใหญ่ขนาดสูง (high dose) ที่เรียกว่าขนาดสูง เนื่องจากมีการบรรจุแอนติเจนของเชื้อไข้หวัดใหญ่มากกว่าเดิม 4 เท่า เป็นวัคซีนทางเลือกสำหรับผู้สูงอายุตั้งแต่ 65 ปีขึ้นไป มีประสิทธิภาพในการป้องกันไข้หวัดใหญ่ได้มากกว่าวัคซีนขนาดปกติ (normal dose) 24%
วัคซีนเอชพีวีหรือวัคซีนป้องกันมะเร็งปากมดลูก
วัคซีนชนิดใหม่เป็นแบบป้องกันได้ 9 สายพันธุ์ โดยวัคซีนที่มีในประเทศไทยอยู่แล้วเป็นชนิดที่ป้องกันได้ 2 และ 4 สายพันธุ์ อายุที่เหมาะสำหรับการรับวัคซีน คือ 9-26 ปี สำหรับผู้ใหญ่ที่อายุตั้งแต่ 27-45 ปี การให้วัคซีนยังมีประโยชน์
วัคซีนงูสวัด
วัคซีนใหม่ที่มีเป็นชนิดที่ไม่ใช่เชื้อมีชีวิตอ่อนฤทธิ์ สามารถฉีดได้ในผู้ที่อายุตั้งแต่ 50 ปีขึ้นไป หรืออายุตั้งแต่ 18 ปีขึ้นไปสำหรับผู้ที่มีภูมิคุ้มกันบกพร่องที่มีความเสี่ยงต่อการเป็นงูสวัด ส่วนวัคซีนเดิมที่มีในประเทศไทยเป็นวัคซีนชนิดเชื้อมีชีวิตอ่อนฤทธิ์ ซึ่งเป็นข้อจำกัดที่ไม่สามารถฉีดได้ในบางกลุ่ม
