แชร์ประสบการณ์ผ่านการคัดเลือก สว. : บทเรียนจากสนามจริง

คอลัมน์ : Pawoot.com 
ผู้เขียน : ภาวุธ พงษ์วิทยภานุ

การคัดเลือกสมาชิกวุฒิสภาระดับประเทศครั้งล่าสุด มีความซับซ้อนและต้องการความละเอียดอ่อนในการเลือกผู้สมัครที่เหมาะสม จากจำนวนผู้สมัคร 3,000 คน ให้เหลือเพียง 200 คน โดยแบ่งเป็นสองช่วงคือ ช่วงเช้าและช่วงบ่าย

ในช่วงเช้า มีการคัดเลือกผู้สมัครจาก 20 สาขาอาชีพจากทั่วประเทศ โดยแต่ละสาขามีผู้สมัครประมาณ 154 คน และจะคัดให้เหลือเพียง 40 คน ช่วงบ่าย ผู้ที่ผ่านการคัดเลือกทั้ง 40 คนจะถูกแบ่งเป็นกลุ่ม และเลือกไขว้กัน จนได้ผู้สมัครอาชีพละ 10 คน รวมเป็นสมาชิกวุฒิสภา 200 คน จาก 20 สาขาอาชีพ

ในวันคัดเลือกสมาชิกวุฒิสภา (สว.) ซึ่งจัดขึ้นที่อิมแพ็ค เมืองทองธานี ทางคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) ได้มีการเตรียมการอย่างดี เพื่อให้การดำเนินการเป็นไปอย่างราบรื่นและโปร่งใส เมื่อผมเดินทางไปถึงสถานที่จัดงาน ผู้สมัครทุกคนจะต้องส่งมอบโทรศัพท์มือถือและอุปกรณ์สื่อสารทุกชนิด ซึ่งผมเองก็ได้ปฏิบัติตามข้อกำหนดนี้อย่างเคร่งครัด

มาตรการที่เข้มงวดนี้ทำให้การคัดเลือกเป็นไปอย่างยุติธรรมและโปร่งใส สร้างความเชื่อมั่นให้กับผู้สมัครและผู้ที่มีส่วนเกี่ยวข้องทุกคน ผู้สมัครส่วนใหญ่มีอายุเฉลี่ยประมาณ 50-80 ปี ซึ่งตามกฎหมายอนุญาตให้ผู้สมัครอายุ 40 ปีขึ้นไปสมัครได้ แต่กลุ่มอายุ 40-50 ปี มีไม่มากเท่าไหร่นัก ภายในงานมีการแบ่งผู้สมัครออกเป็นกลุ่มตามสาขาอาชีพ รวมทั้งหมด 20 สาขาอาชีพ ผมเป็นหนึ่งในผู้สมัครจากกลุ่ม 13 วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี

เมื่อถึงช่วงเวลาก่อนการเลือกตั้ง ทาง กกต.ได้ให้หนังสือ สว.3 แก่ผู้สมัครทุกคน หนังสือนี้มีรายชื่อและภาพของผู้ผ่านการคัดเลือกเข้าสู่รอบระดับประเทศ รวมถึงรายละเอียดข้อมูลและประวัติของผู้สมัครแต่ละคน ทำให้ผู้สมัครสามารถใช้เป็นข้อมูลในการตัดสินใจเลือกผู้สมัครที่เหมาะสม การสมัครสมาชิกวุฒิสภา (สว.) ในครั้งนี้ การแนะนำตัวถือเป็นขั้นตอนที่สำคัญอย่างยิ่ง เพราะเป็นโอกาสที่เราจะได้แสดงตัวตน โปรไฟล์ อุดมการณ์ และจุดยืนของเราให้เป็นที่รู้จัก

อย่างไรก็ตาม ผมไม่ได้ผ่านเข้ารอบในการคัดเลือกช่วงเช้า และผมพบว่าการแนะนำตัวเองเพื่อขอคะแนนเสียงจากผู้อื่นอาจไม่เป็นไปตามที่คาดหวัง เพราะหลายคนอาจมีธงในใจมาจากบ้านแล้วว่าจะเลือกใคร โดยเฉพาะคนที่มีชื่อเสียง หรือเป็นที่รู้จักอยู่แล้ว

สิ่งที่น่าแปลกใจในการคัดเลือกสมาชิกวุฒิสภาครั้งนี้คือ มีผู้สมัครคนหนึ่งได้รับคะแนนถึง 45 คะแนน ซึ่งหมายถึงว่ามีผู้สมัครจำนวนมากแห่กันไปเลือกผู้สมัครคนนั้น ทำให้ผมตกไปในรอบนี้ นอกจากนี้ ผมพบว่าคนที่ผ่านเข้ารอบไปส่วนใหญ่แล้วเป็นคนจากต่างจังหวัด ซึ่งทำให้ผมสงสัยว่าทำไมคนที่อยู่ในกลุ่มเดียวกับผมในกลุ่ม 13 วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ถึงผ่านเข้ารอบไปได้ ทั้งที่ผมไม่เคยรู้จักหรือได้ยินชื่อของเขามาก่อน ไม่เพียงแค่ในกลุ่มของผมเท่านั้น แต่สิ่งนี้ยังเกิดขึ้นในแทบทุกกลุ่มสายอาชีพ

ดูเหมือนว่าผู้สมัครที่ได้รับคะแนนสูงมักจะเป็นคนที่มีชื่อเสียงในท้องถิ่น หรือมีเครือข่ายสนับสนุนที่แข็งแกร่งจากพื้นที่ของตน การที่มีผู้สมัครจากต่างจังหวัดผ่านเข้ารอบมากกว่าผู้สมัครจากกรุงเทพฯ หรือเขตเมืองใหญ่ อาจสะท้อนถึงการที่พวกเขามีการสนับสนุนที่แน่นแฟ้นจากชุมชนท้องถิ่น

ดังนั้น การตรวจสอบประวัติความเป็นมาของสมาชิกวุฒิสภา (สว.) จึงเป็นสิ่งที่สำคัญอย่างยิ่ง เราควรทราบว่าสมาชิกวุฒิสภาที่เป็นตัวแทนของกลุ่มวิชาชีพต่าง ๆ มีใครกันบ้าง และมาจากที่ใด การทำความเข้าใจที่มาที่ไปของ สว.เหล่านี้จะช่วยให้เราเห็นภาพรวมของ สว.ทั้งหมด ว่าจะเป็นไปในแนวทางไหน เพราะ สว.มีบทบาทสำคัญในการคัดเลือกองค์กรอิสระ เช่น กกต., ศาลรัฐธรรมนูญ, ปปง., ป.ป.ช., หรือ กสทช. ซึ่งมีผลต่อการกำกับ ดูแล และการตรวจสอบการทำงานของรัฐบาลและหน่วยงานรัฐ องค์กรอิสระเหล่านี้มีบทบาทสำคัญในการรักษาความยุติธรรมและการทำงานของรัฐ ดังนั้น การคัดเลือกบุคคลที่เหมาะสมเข้าไปดำรงตำแหน่งในองค์กรเหล่านี้จึงเป็นสิ่งที่ต้องให้ความสำคัญอย่างมาก