“ญี่ปุ่น” ส่งออกธุรกิจกาชาปอง กล่องสุ่มหมื่นล้านรุกตลาดโลก

คอลัมน์​ : Market Move

กาชาปอง (Gashapon) หรือกล่องสุ่มสไตล์ญี่ปุ่น ซึ่งเป็นแคปซูลพลาสติกบรรจุรางวัลหลากหลาย ตั้งแต่ของเล่น ของสะสม ไปจนถึงของใช้เล็ก ๆ น้อย ๆ ซึ่งที่ผ่านมาได้รับความนิยมจากทั้งชาวญี่ปุ่นและนักท่องเที่ยวต่างชาติ ในฐานะของที่ระลึกและช่องทางละลายเศษเหรียญ กำลังจะกลายเป็นหนึ่งในอุตสาหกรรมที่บรรดาบริษัทญี่ปุ่นเตรียมส่งออกไปบุกตลาดโลก

สำนักข่าวเกียวโด รายงานว่า ช่วงการระบาดของโรคโควิด-19 ที่ผ่านมา ได้ทำให้ความนิยมกาชาปองแพร่ขยายไปในหลากหลายกลุ่มผู้บริโภค ทั้งด้านอายุ เพศ รายได้ และสัญชาติ จนทำให้มูลค่าของอุตสาหกรรมนี้เพิ่มสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง แต่ขณะเดียวกัน ข้อจำกัดด้านพื้นที่ในญี่ปุ่นทำให้ผู้ประกอบการหลายรายพยายามนำธุรกิจนี้ออกไปเติบโตในต่างประเทศ เช่นตะวันออกกลาง รวมถึงไทย

โดย สมาคมของเล่นญี่ปุ่น (Japan Toy Association) ประเมินว่า ในปีงบประมาณ 2022 ตลาดกาชาปองมีมูลค่า 6.1 หมื่นล้านเยน หรือประมาณ1.43 หมื่นล้านบาท เติบโต 35.6% จากปีก่อนหน้า และคาดว่าจะยังเติบโตต่อเนื่องขึ้นไปได้อีก

สอดคล้องกับผลการสำรวจผู้บริโภคของ Happinet บริษัทผู้บริหารเชนร้านกาชาปอง Gashacoco เมื่อเดือนเมษายนที่ผ่านมา ซึ่งพบว่า 50% ของผู้บริโภคเพศหญิงวัย 20 ปี และ 30 ปี เคยซื้อกาชาปองอย่างน้อย 1 ชิ้น ตั้งแต่บรรลุนิติภาวะ สะท้อนถึงความหลากหลายของฐานลูกค้าที่ไม่จำกัดเฉพาะกลุ่มเด็กอีกต่อไปแล้ว

“ยูสุเกะ สึซูกิ” ผู้อำนวยการของสมาคมของเล่นแคปซูลญี่ปุ่น (Japan Capsule Toy Association) และผู้บริหารของ Dreamcapsule เชนร้านของเล่นแคปซูล ซึ่งมี 50 สาขาในปัจจุบัน อธิบายว่าช่วง 10 ปีที่ผ่านมา ผู้ผลิตของเล่นกาชาปองหลายรายพากันออกแบบสินค้าที่มุ่งเป้าไปยังผู้ใหญ่กันมากขึ้น เนื่องจากสถานการณ์จำนวนเด็กเกิดใหม่ในญี่ปุ่นลดลงอย่างต่อเนื่อง

ขณะที่แหล่งข่าวในวงการของเล่นเสริมว่า อุตสาหกรรมนี้ยังมีสินค้าใหม่ ๆ ออกมาอย่างต่อเนื่อง โดยเพียงแค่ช่วงฤดูร้อนปี 2024 (มิถุยายน-กันยายน) นี้จะมีสินค้าใหม่อีก 600-700 ซีรีส์จากผู้ผลิตกว่า 60 ราย

นอกจากนี้ การระบาดของโควิด-19 ยังเปิดโอกาสให้ร้านกาชาปองขยายสาขาได้อย่างรวดเร็ว ด้วยการเข้าไปแทนที่ร้านค้าต่าง ๆ ที่ปิดตัวลง

อีกทั้งยังเกิดโมเดลร้านกาชาปองแบบใหม่ขึ้นด้วย โดย “โยชิฮิโกะ ทาคาฮาชิ” พนักงานของบริษัทส่งออก Hobico กล่าวว่า เดิมทีเครื่องกาชาปองจะตั้งอยู่เดี่ยว ๆ กระจายตามจุด เช่น มุมถนน, ในซูเปอร์มาร์เก็ต แต่ขณะนี้เกิดร้านกาชาปองโดยเฉพาะขึ้นมา เพราะผู้ประกอบการพบว่าการนำเครื่องกาชาปองหลัก 100 เครื่องมารวมกันในที่เดียวช่วยเพิ่มยอดขายได้อย่างมีนัยสำคัญ

โดยนักท่องเที่ยวต่างชาติเป็นหนึ่งในฐานลูกค้าสำคัญของอุตสาหกรรมนี้ สะท้อนจากผู้ใช้บริการร้าน Dream Capsule สาขาชิบูยะ ซึ่งเป็นนักท่องเที่ยวต่างชาติถึง 70% ทั้งนี้ ผู้จัดการร้านระบุว่าลูกค้าชาวต่างชาติจะสนใจกาชาปองจากอนิเมะดัง ๆ อย่าง มหาเวทย์ผนึกมาร และดาบพิฆาตอสูร เนื่องจากการอ่อนค่าของเงินเยน

อย่างไรก็ตาม การเติบโตของอุตสาหกรรมนี้อาจมีขีดจำกัดอยู่ด้วยเช่นกัน โดย “ไดสุเกะ โมริคุนิ” ผู้อำนวยการฝ่ายของเล่นแคปซูล บริษัท Yell ผู้ผลิตของเล่นที่โฟกัสด้านการสร้างออริจินอลแคแร็กเตอร์กล่าวว่า อุตสาหกรรมกาชาปองน่าจะสามารถเติบโตในตลาดญี่ปุ่นได้อีกประมาณ 2 ปี เนื่องจากข้อจำกัดด้านจำนวนร้านค้าที่สามารถเปิดในย่านช็อปปิ้ง

ข้อจำกัดนี้เมื่อรวมกับกระแสฮิตกาชาปองในประเทศญี่ปุ่น กลายเป็นแรงกระตุ้นให้ผู้ประกอบการหลายรายเริ่มสนใจที่จะทดลองนำธุรกิจกาชาปองออกไปบุกตลาดต่างประเทศ หนึ่งในนั้นคือ “โยชิฮิโกะ ทาคาฮาชิ” ที่อาศัยจังหวะที่วัฒนธรรมพ็อปของญี่ปุ่นกำลังมาแรงในตะวันออกกลาง หลังซาอุดีอาระเบียกำลังจะสร้างธีมปาร์กจากการ์ตูนดราก้อนบอล นำธุรกิจกาชาปองไปบุกดูไบ ด้วยการติดตั้งเครื่องกาชาปองในร้านอาหารญี่ปุ่น 6 แห่ง เพื่อแจกรางวัลสำหรับลูกค้าที่สั่งเมนูสำหรับเด็ก

รวมถึงเล็งขยายจุดติดตั้งไปยังสนามบิน ด้วยแนวคิดเดียวกับการตั้งมุมตู้กาชาปองในสนามบินญี่ปุ่น เพื่อให้นักท่องเที่ยวต่างชาติมาใช้เหรียญเงินเยนที่มีอยู่ให้หมดก่อนเดินทางออกนอกประเทศ

หวังให้เป็นจุดเริ่มต้นสำหรับสร้างความสนใจในสินค้าญี่ปุ่น เพื่อต่อยอดไปสู่โอกาสหาคู่ค้าที่สนใจนำเข้าสินค้าอื่น ๆ ที่มีมูลค่าสูงกว่า เช่น เหล้าสาเก เป็นต้น

ขณะเดียวกัน ผู้เล่นรายใหญ่ของวงการอย่าง บันได (ฺBandai) บริษัทผู้ผลิตของเล่นรายใหญ่ของญี่ปุ่น เริ่มนำธุรกิจกาชาปองออกรุกตลาดต่างประเทศมาระยะหนึ่งแล้ว ด้วยการเปิดร้านรวมเครื่องกาชาปองนับร้อยตู้ในประเทศต่าง ๆ รวมถึงไทยซึ่งมีร้าน Gashapon Bandai Official Shop ขนาด 270 ตู้ที่ศูนย์การค้าสยามเซ็นเตอร์ เมื่อปี 2023 ที่ผ่านมา ตามด้วยสาขาขนาด 200 ตู้ ที่ศูนย์การค้า Mega Bangna ในเดือนกรกฎาคม 2024 นี้

ความเคลื่อนไหวนี้นับเป็นข่าวดีสำหรับแฟน ๆ กาชาปองชาวต่างชาติ รวมถึงชาวไทย ซึ่งต้องรอดูว่าธุรกิจใหม่นี้จะขยายตัวได้มากน้อยเพียงใด