สกัดอ้อยไร้คุณภาพทะลักเข้าโรงงาน กอน.ออกประกาศควบคุมก่อนหีบสิ้นปีนี้

กอน. เตรียมร่างระเบียบประกาศบังคับใช้เกณฑ์ส่งอ้อยเข้าโรงงานน้ำตาล ค่าความหวานไม่ต่ำกว่า 10 CCS น้ำตาลต้องเกิน 90 กก. หลังเจออ้อยคุณภาพต่ำทะลักเข้าโรงงานถึง 20% หวั่นทำอุตสาหกรรมพัง พร้อมทวงเงินช่วยตัดอ้อยสด 120 บาท/ตัน จาก “เอกนัฏ” ด้านปมกากอ้อยเป็นผลพลอยได้ยังไร้ข้อยุติ

นายนราธิป อนันตสุข หัวหน้าสำนักงานสมาคมกลุ่มชาวไร่อ้อย เขต 7 หัวหน้าสำนักงานสหพันธ์ชาวไร่อ้อยแห่งประเทศไทย เปิดเผย “ประชาชาติธุรกิจ” ว่า ขณะนี้กลุ่มอุตสาหกรรมอ้อยและน้ำตาลทรายในประเทศ พบว่ามีอ้อยคุณภาพต่ำ ซึ่งมีค่าความหวาน 10 CCS แต่ผลิตน้ำตาลได้ปริมาณที่ต่ำกว่า 90 กิโลกรัม ซึ่งถือว่าเป็นอ้อยที่คุณภาพต่ำทะลักเข้าสู่โรงงานน้ำตาลจำนวนมาก โดยในฤดูกาลปี 2566/2567 จากอ้อยที่เข้าหีบ 83 ล้านตัน เป็นอ้อยคุณภาพต่ำประมาณ 20% และคาดว่าการเปิดหีบอ้อยฤดูกาลที่จะถึงนี้ ปี 2567/2568 จะมีอ้อยคุณภาพต่ำเข้าสู่โรงงานอีกเช่นกัน

ดังนั้นภายในสัปดาห์นี้ คณะกรรมการอ้อยและน้ำตาลทราย (กอน.) กระทรวงอุตสาหกรรม จึงเตรียมเรียกหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง โรงงานน้ำตาล ชาวไร่อ้อย เพื่อหารือและเตรียมร่างระเบียบบังคับใช้ขึ้นมา เพื่อกำหนดเกณฑ์ในการควบคุม และบริหารจัดการระบบอุตสาหกรรมอ้อยและน้ำตาลภายในประเทศ โดยให้นำอ้อยที่เป็นวัตถุดิบคุณภาพส่งเข้าโรงงานน้ำตาล 1 ตันอ้อย ค่าความหวาน 10 CCS ต้องได้น้ำตาลไม่ต่ำกว่า 90 กิโลกรัม

ขณะที่โรงงานน้ำตาลเองก็ต้องปรับปรุงและควบคุมเรื่องของประสิทธิภาพการผลิต ตัวเครื่องจักร โดยจะเร่งประกาศเพื่อให้ทันฤดูหีบอ้อยปีนี้ 2567/2568 ซึ่งนอกจากจะเป็นการแก้ปัญหาแล้ว ยังเป็นการบริหารจัดการระยะยาวให้มีคุณภาพและจะส่งผลต่อคุณภาพน้ำตาล ไม่ว่าจะเป็นปริมาณและมูลค่า

“โรงงานน้ำตาลก็มีวัตถุดิบอ้อยไม่พอ แล้วมาเจออ้อยคุณภาพต่ำซึ่งคืออ้อยที่ตัดยอดยาว ส่งเข้าโรงงานที่มีทั้งกาบใบ เศษดินปะปนเข้าไป มันทำให้ค่าความหวานต่ำกว่ากำหนด ทำให้ได้น้ำตาลน้อย และตอนนี้ราคาน้ำตาลโลกก็ตก ยิ่งทำให้ชาวไร่มีรายได้ลดลง”

นอกจากนี้ ชาวไร่อ้อยยังขอให้ทางภาครัฐเร่งพิจารณาเงินช่วยเหลือในการตัดอ้อยสด 120 บาท/ตัน ตามที่คณะรัฐมนตรี (ครม.) ได้เคยพิจารณาไว้แล้ว เพราะนอกจากจะเป็นการจูงใจให้ชาวไร่ตัดอ้อยสดแทนการเผาเพื่อลดฝุ่น PM 2.5 ยังเป็นเงินที่จะช่วยในเรื่องของต้นทุนการผลิตที่ปรับตัวสูงขึ้น ทั้งค่าปุ๋ย ค่าน้ำมัน

“เราทวงถามไปแล้ว แต่รัฐยังอยู่ในขั้นตอนของการพิจารณา การที่จ่ายให้เราช้ามันจะมีผลในเรื่องของการที่เราจะเตรียมการบริหารจัดการปลูกอ้อย ตัดอ้อยในฤดูกาลถัดไป เพราะหากยังไม่จ่ายเรามันจะมีผลต่อนโยบายปีหน้า ชาวไร่จะวางแผนการจัดการไม่ถูกว่าปีหน้าเราจะต้องทำยังไง ถ้านโยบายเรื่องตัดอ้อยสดยังไม่ชัดเจน แน่นอนว่าจะมีชาวไร่บางส่วนใช้วิธีเผาเช่นเดิม เพราะไม่มีมาตรการจูงใจให้ตัดอ้อยสด”

ดังนั้น อยากให้ นายเอกนัฏ พร้อมพันธุ์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงอุตสาหกรรม ช่วยเร่งเงินช่วยเหลือตรงนี้ หลังจากที่รับตำแหน่งเราได้เข้าไปหารือกันแล้ว และยังขอให้เดินตามนโยบายการช่วยเหลือชาวไร่อ้อยเช่นเดิมในทุก ๆ มาตรการ เช่น สินเชื่อดอกเบี้ยต่ำในการซื้อเครื่องจักรเครื่องตัดอ้อย การสนับสนุนเงินตัดอ้อยสด

สำหรับฤดูกาลปี 2567/2568 นี้จะเริ่มหีบอ้อยต้นเดือนธันวาคม 2567 คาดว่าจะมีอ้อยเข้าหีบ 95 ล้านตัน เพิ่มขึ้นจากปีที่แล้วเพราะฝนดี ซึ่งจะได้น้ำตาลประมาณ 10 ล้านตัน ในขณะที่ราคาน้ำตาลโลกปัจจุบันปรับตัวลดลงมากจาก 27 เซนต์/ปอนด์ อยู่ที่ 22 เซนต์/ปอนด์
และค่าเงินบาทที่ยังคงแข็งค่า ทำให้ชาวไร่ได้รายได้ลดลงประมาณ 70-80 บาท/ตัน เมื่อเทียบกับต้นทุนที่สูงขึ้น แม้ปีนี้อ้อยจะมีปริมาณมากก็ตาม

แหล่งข่าวกระทรวงอุตสาหกรรมเปิดเผยว่า สำหรับ พ.ร.บ.อ้อยและน้ำตาลทราย (ฉบับใหม่) พ.ศ. 2565 ที่ใช้อยู่ปัจจุบัน โดยก่อนนี้ชาวไร่อ้อยได้พยายามนำเรื่องของกากอ้อยเข้าไปเป็นนิยามผลพลอยได้ เพื่อนำมาแบ่งปันผลประโยชน์ 70/30 ซึ่งทำให้เกิดปมขัดแย้งกันอย่างหนักระหว่างชาวไร่อ้อยและโรงงานน้ำตาลตลอด 2 ปีที่ผ่านมา ส่งผลให้โรงงานน้ำตาลบางส่วนลาออกจากกรรมการอ้อยและน้ำตาลทราย ปัญหาดังกล่าวยังไม่สามารถสรุปข้อยุติได้

ล่าสุด ความคืบหน้าการแก้ พ.ร.บ.อ้อย (ฉบับใหม่) ในบางมาตรานั้น จะเหลือเพียงเรื่องที่ว่าใน พ.ร.บ.อ้อย (ฉบับใหม่) กำหนดให้ ระเบียบ ประกาศ หรือคำสั่งที่ออกตาม พ.ร.บ.อ้อย พ.ศ. 2527 ให้ยังคงใช้บังคับต่อไปเพียงเท่าที่ไม่ขัดหรือแย้ง แต่ให้ สำนักงานคณะกรรมการอ้อยและน้ำตาลทราย (สอน.) ไปดำเนินการออกระเบียบต่าง ๆ ใหม่ภายใน 2 ปี หากไม่สามารถดำเนินการได้ทัน ให้รายงาน คณะรัฐมนตรี (ครม.) ทราบ ซึ่งเป็นปกติของการออก พ.ร.บ.ใหม่ ที่จะมีข้อความแบบนี้

ในช่วงปี 2566 สอน.ได้เร่งดำเนินการ แต่คาดว่าทำไม่ทัน โดยเฉพาะประเด็นที่เป็นสาระสำคัญของ พ.ร.บ.อ้อย (ฉบับใหม่) คือ นิยามของผลพลอยได้ ที่จะเพิ่มกากอ้อยเข้าไป เรื่องดังกล่าวจึงจบยาก เนื่องจากหากนำเอามาแบ่งปันผลประโยชน์ โรงงานน้ำตาลจะขอแก้ไขสัดส่วนการแบ่งปันผลประโยชน์ จาก 70:30 เป็นสัดส่วนใหม่