จีนยื่นฟ้อง WTO ‘ทรัมป์’ กีดกันการค้า-เลือกปฏิบัติด้านภาษี

จีนยื่นฟ้อง WTO ทรัมป์ขึ้นภาษีเลือกปฏิบัติ-กีดกันการค้า ละเมิดกฎขององค์การการค้าโลก

จีนยื่นคำร้องต่อองค์การการค้าโลก (WTO) โดยกล่าวหาสหรัฐเมื่อวันที่ 5 กุมภาพันธ์ จากการขึ้นภาษีนำเข้าสินค้าจากจีน 10% ของประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ และจากการยกเลิกการยกเว้นการเก็บภาษีศุลกากรสำหรับสินค้าที่มีมูลค่าต่ำ โดยระบุว่าการกระทำดังกล่าวเป็นการเลือกปฏิบัติ กีดกันทางการค้า และละเมิดกฎขององค์การการค้าโลก

จีนยังบอกด้วยว่า สหรัฐได้กล่าวหาจีนโดยไม่มีมูลความจริงและเป็นเท็จเกี่ยวกับบทบาทของจีนในธุรกิจค้าเฟนทานิล เพื่อเป็นเหตุผลในการขึ้นภาษีสินค้าจีน พร้อมกับร้องขอให้มีการปรึกษาหารือกับสหรัฐ เนื่องจากเกิดความสับสนขึ้นในหมู่ผู้ที่ทำธุรกิจขนส่งสินค้าและผู้ค้าปลีก เกี่ยวกับการยกเว้นภาษี Deminimis หรือการนำเข้าพัสดุที่มีมูลค่าต่ำกว่า 800 ดอลลาร์สหรัฐ ที่บริษัทอีคอมเมิร์ซต่างใช้กันอยู่อย่างแพร่หลาย

เจ้าหน้าที่ของสำนักงานศุลกากรและคุ้มครองชายแดนของสหรัฐ (CBP) กล่าวว่า ภายใต้คำสั่งฝ่ายบริหารนี้ พัสดุขนาดเล็กทั้งหมดจากจีนและฮ่องกงต้องมีข้อมูลเกี่ยวกับเอกสารศุลกากรล่วงหน้าก่อนที่จะถูกส่งมาถึงสหรัฐ และมีความเสี่ยงที่สินค้าบางชิ้นจะถูกส่งกลับหากไม่มีเอกสารดังกล่าว โดยข้อมูลของ CBP ระบุว่าในปี 2024 มีการขนส่งสินค้าเข้าสู่สหรัฐภายใต้มาตรการนี้ประมาณ 1.36 พันล้านรายการ ซึ่งเพิ่มขึ้น 36% จากปี 2023

การยื่นคำร้องของจีนต่อ WTO มีขึ้นหนึ่งวันหลังจากที่คำสั่งขึ้นภาษีศุลกากรสินค้านำเข้าจีน 10% มีผลบังคับใช้ โดยให้เหตุผลว่ามาตรการดังกล่าวมีขึ้นเพื่อแก้ปัญหาการหลั่งไหลเข้ามาของยาเสพติดผิดกฎหมาย ความรวดเร็วในการยื่นเรื่องร้องเรียนต่อ WTO บ่งชี้ถึงความพร้อมของจีนในการต่อสู้ทางการค้า

จีนมองว่าการเรียกเก็บภาษีศุลกากรของสหรัฐถือเป็นการเลือกปฏิบัติ เพราะบังคับใช้กับสินค้าที่มีแหล่งกำเนิดในจีนเท่านั้น และไม่สอดคล้องกับพันธกรณีต่อ WTO ของสหรัฐ

การร้องขอการปรึกษาหารือดังกล่าว เป็นจุดเริ่มต้นของกระบวนการโต้แย้งที่อาจนำไปสู่การตัดสินว่าภาษีศุลกากรของทรัมป์ละเมิดกฎการค้าในลักษณะเดียวกับที่คำตัดสินของ WTO ในปี 2020 ที่ชี้ว่าภาษีศุลกากรที่กำหนดต่อจีนในการดำรงตำแหน่งวาระแรกของทรัมป์ว่าเป็นการละเมิดกฎการค้า

กระนั้นก็ดี ชัยชนะในเรื่องดังกล่าวไม่น่าจะช่วยบรรเทาทุกข์ให้กับจีนได้ เนื่องจากหน่วยงานอุทธรณ์ของ WTO ส่วนใหญ่ไม่สามารถปฏิบัติหน้าที่ได้มาหลายปีแล้ว เนื่องจากสหรัฐได้ระงับการแต่งตั้งผู้พิพากษาศาลอุทธรณ์ เพราะมองว่าหน่วยงานดังกล่าวเข้ามาแทรกแซงทางกฎหมายมากเกินไป ซึ่งทำให้ไม่สามารถตัดสินคดีขั้นสุดท้ายในปี 2020 ได้

ข้อพิพาทดังกล่าวเกิดขึ้นในขณะที่แผนการปรับเพิ่มภาษีศุลกากรของทรัมป์ ซึ่งเขาเคยระบุว่าต้องการให้มีการจัดเก็บกับสินค้านำเข้าจากต่างประเทศทั้งหมดที่เข้ามาในสหรัฐ กำลังสร้างความไม่แน่นอนในภูมิทัศน์การค้าโลก โดยทรัมป์อ้างว่าการขึ้นภาษีจะกระตุ้นให้บริษัทต่าง ๆ ผลิตสินค้าในสหรัฐ และเขาแสดงความกังวลเกี่ยวกับปริมาณการขาดดุลการค้าของสหรัฐซ้ำแล้วซ้ำเล่า

การกระทำของทรัมป์ต่อจีนซึ่งเขาขู่ว่าจะขยายให้ครอบคลุมถึงแคนาดา เม็กซิโก และประเทศในทวีปยุโรปด้วย ได้จุดชนวนให้เกิดความกังวลเกี่ยวกับผลกระทบต่อเศรษฐกิจโลก รวมถึงเศรษฐกิจของสหรัฐเอง เนื่องจากธุรกิจต่างๆ ตอบสนองต่อความไม่แน่นอนของการค้าด้วยการชะลอการลงทุนหรือโยนภาระต้นทุนใหม่ให้กับลูกค้า

ขณะที่การนำเข้าของสหรัฐพุ่งสูงสุดเป็นประวัติการณ์ในเดือนธันวาคมที่ผ่านมา เนื่องจากธุรกิจต่าง ๆ ตอบสนองต่อภัยคุกคามของภาษีศุลกากรด้วยเร่งจัดหาของเล่นที่ผลิตในต่างประเทศ โทรศัพท์มือถือ และคอมพิวเตอร์เข้ามากักตุน

กระทรวงพาณิชย์ระบุว่า มูลค่าสินค้าที่นำเข้าสหรัฐพุ่งขึ้น 4% จากเดือนพฤศจิกายนเป็น 293,100 ล้านดอลลาร์ ซึ่งสูงที่สุดนับตั้งแต่เริ่มมีการเก็บข้อมูลในปี 1992 ซึ่งส่งผลให้ขาดดุลการค้าหรือช่องว่างระหว่างการส่งออกและนำเข้าขยายใหญ่ที่สุดในรอบเกือบ 2 ปี

ภาษีศุลกากรดังกล่าวยังก่อให้เกิดความตึงเครียดทางการเมือง รวมถึงการตอบโต้จากจีน ซึ่งตอบโต้การกระทำของทรัมป์ด้วยการเก็บภาษีสินค้าของสหรัฐเพิ่มขึ้น 10-15% และการสอบสวนกรณีผูกขาดของกูเกิล รวมถึงมาตรการอื่น ๆ อาจจะเกิดขึ้นตามมาอีก